Hantavirusi në Evropë: Rreziku real ose alarm i tepërt? Shpërthimi në anije, ndryshimet klimatike dhe mbrojtja e shëndetit publik

Hantavirusi: Nga shpërthimi në anije deri te kërcënimi për Evropën

Frika nga një tjetër pandemi globale ka marrë hov pas shpërthimit të hantavirusit në anijen turistike MV Hondius. Sipas të dhënave më të fundit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), që nga 13 maji janë regjistruar 11 raste, duke përfshirë edhe tre vdekje. Edhe pse autoritetet kanë theksuar se nuk ka shenja të një “shpërthimi më të madh”, ekspertët paralajmërojnë se rreziku mund të rritet në kontekstin e ndryshimeve klimatike dhe dinamikës së përhapjes së virusit.

Çfarë është hantavirusi dhe si përhapet?

Hantavirusi nuk është një sëmundje e vetme, por një familje e gjerë virusesh që lidhen kryesisht me brejtësit si minjtë dhe miqtë. Ekzistojnë më shumë se 20 lloje të ndryshme të këtij virusi, dhe shumica prej tyre nuk transmetohen nga njeriu te njeriu. Megjithatë, ka raste të rralla, si ajo e virusit të Andeve, që kanë shkaktuar shpërthime të tilla si ajo në anijen MV Hondius.

Transmetimi ndodh kryesisht përmes kontaktit të ngushtë me urinë, jashtëqitjet ose pështymën e brejtësve të infektuar. Në vitin 2018, në Argjentinë, një person i vetëm me virusin përhapi infeksionin te 34 persona, duke rezultuar në 11 vdekje. Kjo ngjarje ka nxitur shqetësime për një epidemi të mundshme, por OBSH-ja ka qartësuar se ky nuk është koronavirus dhe nuk ka shenja të një “pandemie të re”.

Ndryshimet klimatike: Faktor kyç në përhapjen e hantavirusit

Shkencëtarët kanë lidhur gjatë ndryshimet klimatike me rritjen e sëmundjeve infektive. Një studim i vitit 2022 i botuar në revistën Nature zbuloi se më shumë se 50% e sëmundjeve njerëzore janë të ndjeshme ndaj klimës, duke përfshirë edhe hantavirusin. Kris Murray, profesor në Njësinë e Këshillit të Kërkimeve Mjekësore The Gambia, shpjegoi se:

“Sa herë që një sëmundje është e ndjeshme ndaj klimës, ekziston mundësia që ndryshimi i klimës të ndikojë në epidemiologjinë e saj, duke përfshirë shpërndarjen dhe ndikimet e saj tek njerëzit.”

Ngjarjet ekstreme si përmbytjet, thatësirat dhe zjarret në pyje mund të prishin ekosistemet, duke krijuar kushte për lehtësuar përhapjen e sëmundjeve. Në Argjentinë, rritja e rasteve të hantavirusit në vitet 2023-2024 është lidhur drejtpërdrejt me thatësirën e mëparshme dhe rritjen e reshjeve, të cilat kanë favorizuar rritjen e popullsisë së brejtësve.

Hantavirusi në Evropë: Rreziku aktual dhe perspektivat e ardhshme

Hantavirusi nuk është një kërcënim i ri për Evropën. Shpërthimi i parë i dokumentuar në këtë rajon ndodhi në Suedi në vitin 1934. Në Evropën Perëndimore-Qendrore, temperaturat e larta janë shoqëruar me rritjen e shpërthimeve të hantavirusit Puumala, i cili transmetohet përmes pluhurit të ajrit të kontaminuar nga urina ose jashtëqitjet e minjve të infektuar.

Sipas një studimi të vitit 2009, Puumala është shkaku më i zakonshëm i infeksioneve me hantavirus në Evropë. Simptomat përfshijnë ethet hemorragjike me sindromën renale, por rasti është rrallë fatal dhe nuk transmetohet nga njeriu te njeriu. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se ndryshimi i klimës mund të krijojë kushte të reja për përhapjen e virusit.

Jorg Schelling, profesor në fushën e shëndetit publik, shpjegoi se:

“Parashikimet e klimës sugjerojnë që pjesë të Evropës Veriore dhe Perëndimore mund të bëhen gjithnjë e më të përshtatshme për speciet e brejtësve që veprojnë si rezervuarë të hantavirusit.”

Çfarë mund të bëjë Evropa për të luftuar hantavirusin?

Për të parandaluar shpërthime të ardhshme, ekspertët kanë thirrur për forcimin e sistemeve të mbikëqyrjes që kombinojnë të dhëna epidemiologjike, ekologjike dhe klimatike. Kjo përfshin monitorimin e temperaturës, reshjeve, indekseve të bimësisë dhe treguesve të biodiversitetit.

Kris Murray theksoi se:

“Hantaviruset shkaktojnë sëmundje të rastit në të gjithë botën, por ato në përgjithësi nuk shfaqin transmetim të fortë njeri-njeri. Është pikërisht kjo që dallon rastet e izoluara nga grupet e mëdha të infektuar.”

Përveç kësaj, sistemet e shëndetit publik duhet të investojnë në infrastrukturë rezistente ndaj klimës dhe të adresojnë shkaqet rrënjësore të ndryshimeve klimatike. Kërkimet e mëtejshme janë thelbësore për të kuptuar më mirë rrezikun e shpërthimeve të ardhshme, veçanërisht në kontekstin e infeksioneve në zhvillim.

Përfundim: Hantavirusi, një kërcënim në rritje apo një alarm i tepërt?

Ndërsa OBSH-ja vazhdon të monitorojë situatën, është e qartë se hantavirusi nuk është një kërcënim i menjëhershëm për Evropën, por ndryshimi i klimës dhe dinamika e përhapjes së virusit kërkojnë vëmendje të menjëhershme. Qytetarët dhe autoritetet duhet të jenë të vetëdijshëm për simptomat dhe masat paraprake, duke u mbështetur në udhëzimet e ekspertëve për të parandaluar një shpërthim të madh.

Në një botë ku ndryshimet klimatike po ndryshojnë ekosistemet, është e domosdoshme që Evropa të veprojë me parandalim, monitorim dhe bashkëpunim ndërkombëtar për të mbrojtur shëndetin e popullsisë.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.