Kosova preferon terminalin e gazit në Vlorë sesa gypat amerikanë: Strategjia e Albin Kurtit për energji të qëndrueshme

Kosova shmang gypat e gazit amerikan: Prioriteti është terminali i Vlorës

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka qartësuar se vendi nuk ka interes për të importuar gaz natyror përmes gypave amerikanë, por preferon një model të ri energjetik duke u lidhur me terminalin e gazit të lëngshëm (LNG) në Vlorë. Në një intervistë të dhënë për Radio Televizionin Publik të Kosovës (RTK), Kurti ka theksuar se Kosova dëshiron të integrohet në këtë projekt së bashku me Shqipërinë, duke marrë energji elektrike përmes një interkoneksioni 400 kV që lidh të dy vendet.

“Vizioni ynë është që ne të bëhemi bashkë me Shqipërinë në terminalin e gazit të lëngshëm në Vlorë”, ka deklaruar Kurti, duke shtuar se Kosova është gati të investojë në këtë projekt dhe të marrë një pjesë të aksioneve. “Ne nuk kemi nevojë ta sjellim gazin në Kosovë, por nga Vlora e marim energjinë elektrike”. Ky model, sipas tij, do të lehtësojë importimin e gazit të lëngshëm nga tregjet ndërkombëtare, duke e shndërruar atë në energji elektrike përmes një stacioni të ndërtuar në Vlorë.

Gazifikimi i linjitit: Alternativa e preferuar ndaj importit të gazit

Kurti ka hedhur poshtë mundësinë e importit të gazit amerikan, duke theksuar se Kosova ka një burim të pasur të linjitit dhe dëshiron të përdorë teknologjinë amerikane për gazifikimin e tij. “Ne jemi shumë të interesuar për ekspertizën amerikane dhe për korporatat amerikane për gazifikimin e linjitit, pasi ne i kemi burimet tona”, ka thënë ai, duke shtuar se kjo nuk përbën një kundërthënie me politikat e administratës amerikane aktuale, e cila nuk e mbështet përdorimin e qymyrit siç bënte ajo e mëparshme.

Ky qëndrim i Kurtit ndryshon nga plani i mëparshëm i qeverisë, e cila në vitin 2021 kishte refuzuar projektin e gazsjellësit amerikan të financuar nga MCC (Millennium Challenge Corporation). Ministrja e atëhershme e Zhvillimit Ekonomik, Artane Rizvanolli, kishte shpjeguar se vendimi kishte ardhur për shkak të afateve të ngadalta të projektit dhe kërkesës për investime me risk më të ulët. “Ne kemi vendosur të ecim tutje dhe të shfrytëzojmë investimin e alokuar për programin e kompaktit, për investime me risk më të ulët por që ndihmojnë Kosovën drejt dekarbonizimit të sektorit të energjisë”, kishte thënë ajo në vitin 2021.

Përfitimet e strategjisë së re energjetike

Ndryshimi i strategjisë energjetike të Kosovës ka disa avantazhe të mëdha:

• Pavarësia nga importi i gazit: Duke u lidhur me terminalin e Vlorës, Kosova mund të kontrollojë më mirë furnizimin me energji dhe të reduktojë varësinë nga importet e jashtme.


• Zhvillimi i sektorit privat: Projekti mund të tërheqë investime të reja dhe të krijojë mundësi për kompanitë lokale dhe ndërkombëtare.


• Dekarbonizimi gradual: Gazifikimi i linjitit dhe përdorimi i gazit të lëngshëm në vend të qymyrit do të ndihmojë në reduktimin e emetimeve të CO₂.


• Bashkëpunimi rajonal: Projekti përforcon lidhjet midis Kosovës dhe Shqipërisë, duke hapur rrugën për projekte të tjera të përbashkëta në fushën e energjisë.

Reagimet dhe sfidat e mundshme

Edhe pse strategjia e Kurtit ka marrë vlerësime për theksimin e pavarësisë energjetike, ajo nuk është pa kritika. Disa ekspertë kanë shprehur shqetësime se gazifikimi i linjitit mund të jetë një proces i gjatë dhe i kushtueshëm, ndërsa të tjerë kanë theksuar se Kosova duhet të vazhdojë të investojë në burime të qëndrueshme si dielli dhe era për të arritur objektivat e dekarbonizimit.

Përveç kësaj, ndërtimi i një stacioni të ri të gazit në Vlorë dhe ndërtimi i një interkoneksioni të ri 400 kV do të kërkojnë kohë dhe financime të mëdha. Megjithatë, Kurti ka shprehur besimin se Kosova ka potencialin për të realizuar këtë projekt në bashkëpunim me partnerë ndërkombëtarë, duke përfituar nga ekspertiza amerikane dhe interesin e tregut për investime në rajon.

Perspektiva e ardhshme: Çfarë pritet nga qeveria e Kosovës?

Në kontekstin e krizës globale të energjisë dhe presionit për të reduktuar varësinë nga karbohidratet, strategjia e Kurtit përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt një energjie më të qëndrueshme dhe të pavarur. Në vitet e ardhshme, pritet që qeveria të:

• Nënshkruaj marrëveshje të reja me Shqipërinë për zhvillimin e terminalit të Vlorës.


• Lancohet një tender ndërkombëtar për gazifikimin e linjitit, duke tërhequr kompanitë amerikane dhe evropiane.


• Investohen në rinovimin e infrastrukturës së energjisë elektrike për të përballuar rritjen e kapacitetit të importit nga Vlorë.

Nëse kjo strategji do të realizohet, Kosova mund të bëhet një shembull i suksesshëm i bashkëpunimit rajonal në fushën e energjisë, duke u pozicionuar si një vend i qëndrueshëm dhe të pavarur në Ballkan.

Me këtë ndryshim të theksuar në politikën energjetike, qeveria e Kurtit dëshmon se Kosova është gati të lë pas dore modelin e vjetër të varësisë nga qymyri dhe të hapi rrugën për një të ardhme më të gjelbër dhe më të pavarur.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.