Versioni i plotë
LAJME NGA BOTA

Erdogan dhe loja e rrezikshme e Turqisë në Lindje të Mesme

18 Nën 2026, 14:01

Turqia në një lojë të rrezikshme: Çfarë fshihet pas aleancave ushtarake të Erdoganit

Turqia, pas rikthimit të saj diplomatik dhe ushtarak në Lindje të Mesme, po përpiqet të përcaktojë një rend të ri sigurie në rajon, por ambiciet e saj mund të sjellin pasojë konflikte të papritura.

Që nga sulmi i Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023, Lindja e Mesme ka hyrë në një periudhë ndryshimesh të thella. Luftërat në Gazë, Iran dhe Gjirin Persik kanë tronditur ekuilibrat që Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kishin kërkuar të ndërtonin përmes bashkëpunimit ekonomik dhe normalizimit të marrëdhënieve me rivalët e tyre. Në vend të një sistemi më të qëndrueshëm, rajoni po përballet me pasiguri të reja, rivalitete ushtarake dhe përpjekje të njëkohshme për të mbushur hapësirën e krijuar nga dobësimi i ekuilibrave të mëparshëm.

Turqia, me presidentin Recep Tayyip Erdoğan, është njëra nga vendet që po përfitojnë nga kjo situatë. Pas një periudhe të gjatë izolimi diplomatik, Ankaraja ka rikthyer një pjesë të konsiderueshme të ndikimit të saj. Mbështetja amerikane për politikat turke në Siri, afrimi me fuqitë kryesore arabe dhe përpjekjet për t’i dhënë fund konfliktit me Partinë e Punëtorëve të Kurdistanit (PKK) kanë përmirësuar pozicionin e saj strategjik.

Por, ndikimi politik dhe ushtarak nuk mjafton për të orientuar zhvillimet e një rajoni ku interesat e fuqive të ndryshme përplasen vazhdimisht. Zgjerimi i pranisë turke në Siri, pas rrëzimit të regjimit të Bashar al-Assadit në dhjetor 2024, ka sjellë edhe rreziqe. Sulmet izraelite ndaj objektivave siriane pranë pozicioneve turke kanë krijuar rrezikun e një përplasjeje të drejtpërdrejtë.

Aleanca e Mbrojtjes së Mekës, nënshkruar nga Turqia, Arabia Saudite dhe Pakistan, është një shembull i kësaj strategjie. Megjithëse Trump e mbështeti publikisht këtë nismë, qëllimet e deklaruara të aleancës nuk përcaktojnë domosdoshmërisht mënyrën se si e perceptojnë atë vendet e tjera. Irani, Izraeli dhe Houthit mund ta shohin marrëveshjen si një kërcënim dhe të ndërmarrin veprime për të vënë në provë qëndrueshmërinë e saj.

Turqia po angazhohet edhe në luftërat e partnerëve të saj. Kërkesat e Arabisë Saudite për mbështetje në mbrojtjen ajrore dhe sigurinë territoriale, pas përshkallëzimit të sulmeve të Houthive, kanë shtuar presionin për Turqinë. Qeveria turke ka deklaruar se kontributi i saj do të kufizohet te parandalimi dhe shkëmbimi i informacionit të inteligjencës, por angazhimet e sigurisë mund të krijojnë detyrime politike që shkojnë përtej synimeve fillestare.

Një angazhim i tillë do të ishte veçanërisht problematik për një vend që duhet të menaxhojë njëkohësisht sigurinë e kufijve të tij, marrëdhëniet me Sirinë, rivalitetin me Izraelin dhe pasojat e luftës në Iran.

Lindja e Mesme ka nevojë për një arkitekturë rajonale sigurie, por nuk besohet se ajo mund të ndërtohet përmes aleancave që i ndajnë shtetet në blloqe rivale. Një kuadër më gjithëpërfshirës bashkëpunimi, i hapur për të gjitha vendet dhe i mbështetur te angazhimet për mospërdorimin e forcës, do të ofronte një alternativë më të qëndrueshme sesa marrëveshjet e mbrojtjes së ndërsjellë.

Për Erdogan, një strategji më e qëndrueshme do të kërkonte përcaktimin e përparësive dhe planifikimin afatgjatë. Konsolidimi i procesit të paqes me PKK-në dhe stabilizimi i Sirisë janë dy shembuj të rëndësishëm ku Turqia ka mundësi të ndikojë konkretisht.

Që nga shkurti 2025, kur udhëheqësi i burgosur i PKK-së, Abdullah Öcalan, i bëri thirrje organizatës të çarmatosej, procesi ka përparuar ngadalë, por ka prodhuar rezultate konkrete. Në maj 2025, PKK-ja njoftoi shpërbërjen e saj, ndërsa në Siri ka nisur integrimi i forcave kurde në ushtrinë shtetërore.

Turqia ka mundësi të mbështetë këtë proces përmes marrëdhënieve të ngushta të sigurisë dhe ekonomike me Damaskun, bashkëpunimit me Uashingtonin dhe reformave politike dhe ligjore brenda vendit. Kjo do të zvogëlojë një nga shqetësimet kryesore të sigurisë së Ankarasë: ekzistencën e një strukture autonome dhe të armatosur kurde përgjatë kufirit të saj jugor.

Përvoja e mëparshme e politikës së jashtme turke mbështet një qasje të tillë. Në dekadën e parë të shekullit XXI, Turqia ndërtoi ndikim të konsiderueshëm duke ndërmjetësuar ndërmjet Sirisë dhe Izraelit, si dhe ndërmjet fraksioneve palestineze. Fuqia ushtarake dha rezultate më të qarta kur Turqia e përdori për objektiva të përcaktuara, veçanërisht për sigurinë e kufirit me Sirinë.

Një politikë e tillë nuk do të nënkuptonte tërheqje nga Lindja e Mesme, por do të kërkonte përcaktimin e përparësive dhe planifikimin afatgjatë. Konsolidimi i procesit të paqes me kurdët dhe stabilizimi i Sirisë janë dy objektiva ku Turqia ka mundësi të arrijë rezultate konkretë dhe të evitojë rreziqet e një loje të papërcaktuar.

Me pak fjalë

Turqia po përpiqet të përcaktojë një rend të ri sigurie në Lindje të Mesme përmes aleancave ushtarake, por ambiciet e saj mund të sjellin pasojë konflikte të papritura dhe të përplasjeve me fuqitë rivale. Stabilizimi i Sirisë dhe procesi i paqes me PKK-në janë objektiva më të qëndrueshme për Ankarajë, në vend të përpjekjeve për të imponuar një arkitekturë rajonale të bazuar në aleanca të kufizuara.

Personat e përmendur

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.

Lexo burimin ↗

Lajme të ngjashme

Vuçiqit iu kthye në opozitë: Mediat kroate ironizuan me rikthimin e tij në parlament Serbia anulohet nga projekti "Hoteli Trump" në Beograd: Mbyllen hesapet me Kushner Irani sulmon bazat amerikane në Kuvajt dhe Bahrein: Lufta në Gjirin Persik zhvillohet Gjermania paralajmëron: Putini do ta përdorë dimrin si armë kundër Ukrainës