Kosova: Kundërshtimet e Thaçit dhe bashkëpunëtorëve në Hagë – sa mund të ndikojë shteti?
Kosova po përgatitet për apel në Hagë: sa mund të ndikojë shteti në rezultatin gjyqësor?
Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli dhe Rexhep Selimi — katër ish-udhëheqës të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) — po përgatiten për apel në Gjykatën Speciale në Hagë, ku u dënuan me burgim nga 13 deri në 25 vjet për krime lufte. Qeveria e Kosovës, me udhëheqje të zëvendëskryeministrit Glauk Konjufca, ka nisur një strategji për të mbështetur mbrojtjen juridike, por ekspertët e së drejtës penale ndërkombëtare po shprehin rezerva për kufijtë e ndikimit politik të shtetit.
Më 16 shtator, Gjykata Speciale i shpalli të pafajshëm për akuzat për krime kundër njerëzimit, por i dënoi me burgim për krime lufte: Thaçi dhe Krasniqi me 25 vjet, Veseli me 18 vjet dhe Selimi me 13 vjet. Afati për paraqitjen e apelit mbaron më 27 nëntor.
Qëllimi i strategjisë së Kosovës është ndryshimi i aktgjykimit, por ekspertët po theksojnë se mbështetja financiare dhe juridike mund të jetë e dobishme, por ndikimi politik i shtetit në rezultatin përfundimtar mbetet i kufizuar.
Mbështetja juridike vs. trysni politike
Ekspertët e së drejtës penale ndërkombëtare po vënë në dukje se institucionet e Kosovës mund të kontribuojnë financiarisht për të siguruar mbrojtje cilësore, por nuk mund të diktojnë strategjinë e mbrojtjes. William Schabas, profesor i së Drejtës Ndërkombëtare në Universitetin Middlesex të Londrës, thekson se:
“Mbështetja financiare është e lejuar, por ndërhyrjet politike në gjykatë nuk do të jenë e pranueshme.”
Carsten Stahn, profesor i së Drejtës Penale Ndërkombëtare në Universitetin Leiden, po thekson se ndikimi i shteteve në rezultatet gjyqësore ka qenë historikisht i kufizuar. “Gjykata vlerëson argumente juridike, jo ndikimin e shtetit,” thotë ai.
Çfarë mund të sfidohet në apel?
Ekspertët identifikojnë dy fusha kryesore ku mbrojtja mund të kundërshtojë aktgjykimin:
- Ndërmarrja e përbashkët kriminale: Gjykata e bazoi përgjegjësinë e katër të dënuarve në lidhje me një qëllim të përbashkët kriminal. Mbrojtja mund të sfidojë nëse prova të mbështesin mjaftueshëm këtë koncept.
- Baza ligjore e dënimeve: Çështja se të dënuarit duhet të dënohen sipas ligjit që ishte në fuqi në kohën e kryerjes së krimeve, apo sipas kornizës ligjore të Gjykatës Speciale.
Përvoja e Kroacisë: kufijtë e ndikimit shtetëror
Rasti i Jadranko Përlliqit dhe i Ante Gotovina në ish-Jugosllavi tregojnë se ndikimi i shteteve në rezultatet gjyqësore ka qenë i kufizuar. Në rastin e Gotovina, Gjykata e Apelit e Tribunalit i përmbysi dënimin dhe e shpalli të pafajshëm, pasi mbrojtja kishte angazhuar ekspertë juridikë dhe ushtarakë.
Ndryshimet ligjore në Kosovë: një strategji e paqartë
Në Prishtinë, Qeveria po zhvillon një projektligj të ri për të ndryshuar kornizën ligjore të Gjykatës Speciale, por ekspertët po shprehin rezerva se kjo mund të dëmtojë sundimin e ligjit në Kosovë. Albin Kurti dhe Vlora Çitaku po synojnë një tekst juridikisht më i qëndrueshëm, por nuk është e qartë nëse këto ndryshime do të ndikojnë në procesin gjyqësor në Hagë.
Me pak fjalë
Kosova po përpiqet të mbështet apelimin e katër ish-krerëve të UÇK-së në Hagë, por ekspertët po theksojnë se ndikimi politik i shtetit në rezultatin gjyqësor është i kufizuar. Mbështetja juridike dhe financiare mund të jetë e dobishme, por çështjet kryesore që mund të sfidohen në apel lidhen me ndërmarrjen e përbashkët kriminale dhe bazën ligjore të dënimeve. Përvoja e Kroacisë tregojnë se ndikimi i shteteve në rezultatet gjyqësore ka qenë historikisht i kufizuar.
Personat e përmendur
- Hashim Thaçi - Hashim Thaçi
- Jakup Krasniqi - Jakup Krasniqi
- Kadri Veseli - Kadri Veseli
- Rexhep Selimi - Rexhep Selimi
- Glauk Konjufca - Glauk Konjufca
- Albin Kurti - Albin Kurti
- Vlora Çitaku - Vlora Çitaku
- William Schabas - William Schabas
- Carsten Stahn - Carsten Stahn
- Jadranko Përlliq - Jadranko Përlliq
- Ante Gotovina - Ante Gotovina
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.