Arabia Saudite mund të pasurojë uranium: Marrëveshja që shqetëson botën

Marrëveshja bërthamore që ndryshon rajonin: Arabia Saudite mund të pasurojë uranium

Një marrëveshje historike ndërmjet Arabisë Saudite dhe Shteteve të Bashkuara po shqetëson botën. Programi bërthamor i Riadit, i cili synon qëllime civile, mund të përfshijë edhe pasurimin e uraniumit brenda territorit të saj. Kjo marrëveshje, e vlerësuar në dhjetëra miliarda dollarë, i jep kompanive amerikane një rol qendror në zhvillimin e infrastrukturës bërthamore saudite për 30 vitet e ardhshme.

Çfarë parashikon marrëveshja?

Sipas dokumentit, kompanitë amerikane mund të ndërtojnë edhe një impiant për pasurimin e uraniumit, por vetëm nëse një studim i përbashkët amerikan-saudit, që do të zgjasë dy vjet, konkludon se është më e leverdishme ekonomikisht të pasurohet uraniumi në Arabinë Saudite sesa ta blejnë nga jashtë. Nëse studimi jep rezultat pozitiv, impiantet do të ndërtohen nga kompanitë amerikane, pa transferuar teknologji të ndjeshme tek Arabia Saudite.

Një kufizim i rëndësishëm është se, nëse SHBA-të e kundërshtojnë këtë hap më vonë, Riadi nuk do të ketë të drejtë, për 10 vjet, të ndërtë vetë ose me partnerë të huaj impiante për pasurimin e uraniumit.

Reagimet ndërkombëtare: shqetësime për përhapjen e armëve bërthamore

Shtëpia e Bardhë argumenton se marrëveshja garanton kontroll të vazhdueshëm mbi programin bërthamor saudit dhe parandalon përdorimin e tij për qëllime ushtarake. Megjithatë, kritikët kanë reagime të forta:

• Izraeli ka deklaruar se do të bëjë gjithçka për të penguar zbatimin e marrëveshjes, duke e quajtur atë një rrezik për sigurinë rajonale.
• Kongresi amerikan, pavarësisht nga ndarjet politike, ka zëra që kundërshtojnë përhapjen e teknologjisë bërthamore në Lindjen e Mesme.
• Mungesa e Protokolit Shtesë të IAEA-s (Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë Atomike) ka shtuar shqetësime, pasi kjo marrëveshje nuk parashikon inspektime të rrepta të objekteve bërthamore.

Arabia Saudite kundër Iranit: një lojë e rrezikshme

Ndryshe nga Emiratet e Bashkuara Arabe, Arabia Saudite ka refuzuar të marrë angazhimin për të mos pasuruar uranium ose për të mos ripërpunuar karburantin e përdorur. Ky vendim ka nxitur pyetjen: përse Irani duhet të pranojë kufizime më të ashpra se rivali i tij?

Princi i kurorës, Mohammed bin Salman, e shikon këtë marrëveshje si një fitore të madhe për diversifikimin e ekonomisë saudite, e cila mbështetet kryesisht tek nafta. Ai ka deklaruar që në vitin 2018 se, nëse Irani do të zhvillonte armë bërthamore, Arabia Saudite do të ndiqte të njëjtën rrugë.

Perspektiva e ardhshme: rreziku i një gare bërthamore

Ekspertët paralajmërojnë se, nëse marrëveshja nuk përmban kufizime të forta, ajo mund të nxisë një garë të re bërthamore në një rajon tashmë të paqëndrueshëm. Tensionet ndërmjet SHBA-së, Iranit dhe Arabisë Saudite janë në një pikë kulmore, duke e bërë këtë marrëveshje një bombë me vonesë për sigurinë globale.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.