Ballkani ndaj BE-së: Kush përparon dhe kush mbetet mbrapa?

Integrimi i Ballkanit Perëndimor në BE: Një udhë e gjatë dhe e ndryshueshme

Që nga 1 korriku 2013, kur Kroacia u bë anëtari i 28-të i Bashkimit Evropian, dera e zgjerimit të BE-së mbeti e hapur për gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor. Megjithatë, procesi i integrimit ka ndryshuar thelbësisht gjatë dekadës së fundit. Ndërsa disa vende kanë arritur përparime të konsiderueshme, të tjerat mbeten të bllokuara nga pengesa politike, etnike dhe institucionale.

Shqipëria dhe Mali i Zi: Dy shembujt më të shpejtë të përparimit

Shqipëria ka shënuar përparimin më të shpejtë në rajon gjatë dy viteve të fundit. Në qershor 2026, vendi ka hyrë zyrtarisht në fazën e mbylljes së negociatave, duke hapur të gjithë kapitujt e kërkuar. Objektivi i qeverisë është mbyllja e negociatave deri në fund të vitit 2027 dhe anëtarësimi rreth vitit 2030.

Mali i Zi, nga ana tjetër, ka hapur negociatat prej kohësh dhe ka mbyllur përkohësisht 16 nga 33 kapitujt. Ambicia zyrtare është anëtarësimi në vitin 2028, një objektiv që ka marrë mbështetje politike nga Brukseli.

Serbia: Ritmi i ngadalshëm dhe pengesat e vazhdueshme

Serbia mbetet një vend kandidat, por ritmi i negociatave ka ngadalësuar ndjeshëm. Nga 35 kapituj, vetëm 22 janë hapur dhe vetëm dy janë mbyllur përkohësisht. Pengesat kryesore janë:

• Normalizimi i marrëdhënieve me Kosovën;
• Sundimi i ligjit;
• Refuzimi për t’u harmonizuar me politikën e jashtme të BE-së, veçanërisht lidhur me Rusinë.

Maqedonia e Veriut: Një bllokim politik që zgjat dy dekada

Maqedonia e Veriut është shembull i një procesi të bllokuar nga kriteret politike. Edhe pse ka nënshkruar Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit dhe ndryshimin e emrit përmes Marrëveshjes së Prespës, vendi ende nuk ka nisur negociatat. Bllokimi lidhet me kërkesën për ndryshime kushtetuese që do të përfshinin të drejtat e komunitetit bullgar, një kusht që refuzohet nga qeveria.

Kosova: Pengesat shtet-formuese dhe mosnjohja nga BE

Kosova mbetet vendi më larg anëtarësimit në Ballkan. Dhjetë vjet pas hyrjes në fuqi të Marrëveshjes së Stabilizim-Asociimit, ajo ende nuk ka statusin e vendit kandidat. Përveç reformave të brendshme në drejtësi, administratë dhe luftën kundër korrupsionit, Kosova përballet me një pengesë kryesore: mosnjohja nga pesë shtete anëtare të BE-së.

Dialogu me Serbinë vazhdon të jetë kushti kryesor politik. Edhe pse ka bërë hapa në fusha si SEPA, Plani i Rritjes dhe integrimi ekonomik rajonal, rruga drejt anëtarësimit mbetet e bllokuar nga faktorë që shkojnë përtej reformave të brendshme.

Bosnja-Hercegovina: Një proces i kushtëzuar nga reformat institucionale

Bosnja-Hercegovina mori statusin e vendit kandidat në vitin 2022 dhe në vitin 2024 mori miratimin politik për hapjen e negociatave. Megjithatë, procesi mbetet i kushtëzuar nga reformat institucionale, duke e bërë rrugën drejt anëtarësimit shumë më të gjatë.

Përfundim: Një udhë e ndryshueshme drejt BE-së

Procesi i integrimit të Ballkanit Perëndimor në BE është një udhë e gjatë dhe e ndryshueshme. Ndërsa Shqipëria dhe Mali i Zi kanë arritur përparime të konsiderueshme, vende si Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Bosnja-Hercegovina mbeten të bllokuara nga pengesa politike dhe institucionale. Për Kosovën, rruga drejt anëtarësimit është veçanërisht e vështirë, duke u ndalur nga mosnjohja nga disa shtete anëtare të BE-së dhe kërkesat politike të Serbisë.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.