BE ridrejton fondet drejt vendet më reformuese: Maqedonia, Shqipëria dhe Mali i Zi fitojnë

BE ridrejton fondet e reformave drejt vendeve më të avancuara të Ballkanit

Komisioni Evropian planifikon të ridrejtojë një pjesë të mjeteve nga Instrumenti për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor drejt Maqedonisë së Veriut, Shqipërisë dhe Malit të Zi, duke iu dhënë prioritet vendeve që kanë treguar progres më të madh në zbatimin e reformave të nevojshme për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Lajmi, i publikuar nga Euronews, bazohet në deklaratat e dy zyrtarëve të BE-së dhe është përcjellur nga agjencia INA.

Si funksionon Instrumenti për Reforma dhe Rritje?

Ky instrument financiar, i lançuar në vitin 2024, ka një buxhet total prej 6 miliardë euro dhe mbulon periudhën 2024–2027. Deri më tani, janë disbursuar vetëm 673 milionë euro, ndërsa pothuajse të gjitha fondet e deritanishme kanë përfunduar te tre vendet që kanë treguar përparimin më të madh në zbatimin e reformave.

Sipas rregullave, vendet që nuk përmbushin detyrimet e tyre reformuese mund të përballen me pezullimin ose ndalimin e pagesës së fondeve. Pas skadimit të afateve të paracaktuara, mjete të tjera mund të ridrejtohen te vendet që kanë treguar progres më të shpejtë.

Vendet që fitojnë: Maqedonia, Shqipëria dhe Mali i Zi

Sipas Euronews, këto tre vende janë në krye të procesit reformues në Ballkanin Perëndimor. Në anën tjetër, Bosnja dhe Hercegovina, Kosova dhe Serbia kanë mbetur prapa në përmbushjen e obligimeve të tyre.

Një zëdhënës i Komisionit Evropian ka deklaruar se do të kryhet një vlerësim i plotë i progresit të të gjitha vendeve deri më 30 qershor 2026. Më pas, do të vendoset se cilat vende do të përfitojnë nga fondet e pashfrytëzuara.

Rreziku për vendet që nuk përmbushin reformat

Sipas raportimeve, Bosnja dhe Hercegovina pritet të jetë humbësja më e madhe, pasi deri tani nuk ka marrë asnjë pagesë nga ky instrument për shkak të mosrealizimit të reformave. Edhe Kosova dhe Serbia mund të përballen me ulje të fondeve, megjithëse kanë përfituar një pjesë të mjeteve.

Në prill të këtij viti, eurokomisionerja Marta Kos i ka thirrur vendet e Ballkanit Perëndimor të përshpejtojnë reformat, duke u bërë paralajmërim se rrezikojnë të humbasin fonde të parashikuara.

Parimi i shpërblimit sipas rezultateve

Zyrtarët evropianë kanë theksuar se ky instrument bazohet në parimin e shpërblimit sipas rezultateve. Siç ka deklaruar një përfaqësues i BE-së: “Është si një vend pune: paguhesh vetëm për punën që ke kryer.”

Komisioni Evropian pritet të paraqesë më vonë këtë muaj detaje shtesë lidhur me shumën e fondeve që do të ridrejtohen dhe mënyrën e shpërndarjes së tyre. Ndërkohë, Brukseli thekson se zbatimi i reformave mbetet kushti kryesor për të përfituar maksimalisht nga Plani i Rritjes së BE-së.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.