BE tërhiqet nga oferta për anëtarësimin e asociuar të Kanadasë

Bashkimi Evropian është tërhequr nga propozimi për të nisur bisedimet me Kanadanë mbi një status të mundshëm si “anëtare e asociuar”, pas kundërshtimeve mes vendeve anëtare. Tërheqja vjen në një moment kur në Montreal po zhvillohet samiti BE–Kanada, i parashikuar për të enjten dhe të premten.

Sipas një draftdeklarate të përbashkët, të siguruar nga gazeta britanike The Guardian, formulimi fillestar është zbutur ndjeshëm. Në vend të nisjes së një programi pune për anëtarësimin e asociuar, palët propozojnë të përcaktojnë deri në samitin e vitit 2027 konceptin e një “marrëdhënieje gjithnjë e më të ngushtë të Kanadasë me BE-në, pa arritur deri te anëtarësimi i plotë”.

Çështja u hap pasi presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, befasoi kryeqytetet evropiane muajin e kaluar, kur deklaroi në fjalimin e saj për gjendjen e Bashkimit se BE-ja do të shqyrtonte mundësinë e një statusi të tillë për Kanadanë. Nisma u cilësua si një zhvillim i rëndësishëm në historinë e unionit, i cili nuk ka pranuar asnjë shtet të ri anëtar që prej anëtarësimit të Kroacisë në vitin 2013.

Propozimi u pa gjithashtu si një sinjal se thirrja e kryeministrit kanadez, Mark Carney, në samitin e Davosit në janar, për bashkëpunim më të ngushtë mes fuqive të mesme, po jepte rezultate.

Megjithatë, deklarata e Von der Leyen u prit me rezerva nga disa qeveri evropiane, të cilat ngritën shqetësime politike dhe ligjore. Statusi i “anëtarësimit të asociuar” nuk ka një përkufizim zyrtar në traktatet aktuale të BE-së, duke lënë të hapura pyetje mbi mundësinë që Kanadaja të merrte pjesë në Këshillin Evropian, në organet legjislative apo në proceset vendimmarrëse të unionit, edhe pa të drejtë vote.

Në një takim të zhvilluar të hënën, ambasadorët e vendeve anëtare shprehën shqetësimet e tyre për propozimin, por ranë dakord të kërkonin një zgjidhje diplomatike që do të lejonte tërheqjen nga nisma pa e vënë në pozitë të vështirë presidenten e Komisionit Evropian.

Sipas The Guardian, Italia sugjeroi fillimisht ruajtjen e formulimit “anëtarësim i asociuar, siç propozohet nga Komisioni”, duke e lënë përkufizimin e statusit për një fazë të mëvonshme. Gjermania mbajti një qëndrim më të rezervuar, duke propozuar formulimin për një “marrëdhënie gjithnjë e më të ngushtë të Kanadasë” me BE-në.

“Duket se askush nuk është konsultuar për anëtarësimin e asociuar, përveç stafit më të afërt të Von der Leyen. Shumë shtete anëtare, përfshirë Gjermaninë, nuk ishin të kënaqura. Kjo është njësoj si të riparosh avionin ndërsa ai është në fluturim”, tha një diplomat për gazetën britanike.

Gjermania ka argumentuar se statusi i anëtarësimit të asociuar duhet të rezervohet si një fazë e ndërmjetme për vendet që synojnë anëtarësimin e plotë në BE, si Ukraina apo Mali i Zi, dhe jo të përdoret për shtete që nuk janë kandidate për anëtarësim.

Ndërkohë, presidenti amerikan Donald Trump e kishte cilësuar më herët si “qesharak” propozimin për afrimin e Kanadasë me BE-në. Ai paralajmëroi se, nëse do ta interpretonte këtë lëvizje si një “akt armiqësor”, Shtetet e Bashkuara mund të ndërprisnin tregtinë me Evropën për “shumë produkte”.

Përplasjet tregtare me SHBA-në, aleatin e saj tradicional, e kanë shtyrë Kanadanë të kërkojë partneritete të reja ekonomike në mbarë botën. Përpara samitit në Montreal, një nga bankat më të mëdha kanadeze publikoi një raport ku vlerësohej se forcimi i lidhjeve ekonomike me Evropën mund t’i sillte vendit përfitime të konsiderueshme.

Sipas TD Economics, heqja e barrierave në sektorë me interesa të përbashkëta, si mbrojtja, energjia, mineralet kritike dhe tregjet digjitale, mund të mundësonte dhjetëra miliarda dollarë tregti shtesë.

Carney ka folur gjithashtu për nevojën e uljes së varësisë nga rrjeti satelitor Starlink i Elon Musk, veçanërisht pas vendimit për të kufizuar përdorimin e tij mbi Ukrainë.

Në fillim të kësaj jave, kryeministri kanadez njoftoi në rrjetet sociale se Kanadaja do të marrë pjesë në konkursin muzikor Eurovision. Megjithatë, pavarësisht shqetësimeve të ngritura nga kundërshtarët politikë, Carney ka theksuar se vendi i tij nuk ka interes të bëhet formalisht pjesë e BE-së. Përshtatja e ligjeve kanadeze me ato të vendeve evropiane mund të ishte gjithashtu e papëlqyer për një pjesë të publikut, ndonëse ekziston mbështetje për forcimin e marrëdhënieve mes palëve.

Të martën, Carney deklaroi për gazetarët se samiti i kësaj jave shënonte fillimin e negociatave të mëtejshme zyrtare, të cilat do të vazhdojnë gjatë vitit të ardhshëm.

“Lajmi i mirë është se nuk ka rëndësi emërtimi apo terminologjia specifike. Ajo që ka rëndësi është ndryshimi që kjo do të sjellë në jetën e kanadezëve”, u shpreh ai.

Një version i mëparshëm i deklaratës së përbashkët përmbante të paktën dy referenca për Kanadanë si “anëtare e asociuar”, duke pranuar se përkufizimi i këtij statusi do të kërkonte edhe një vit tjetër. Në draftin e ri, ky formulim është zëvendësuar me një objektiv më të përgjithshëm për thellimin e bashkëpunimit mes dy palëve.

The post BE tërhiqet nga oferta për anëtarësimin e asociuar të Kanadasë appeared first on InfoShqip.com.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.