Beteja SHBA-Iran për Hormuzin: Fitore e fshehtë për Rusinë dhe Kinën?

Një ngushticë që ndryshon ekuilibrat global

Ngushtica e Hormuzit, një nga arteriet më kritike të transportit të naftës në botë, po bëhet fushë beteje jo vetëm midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, por edhe një arenë ku Rusia dhe Kina mund të nxjerrin fitime të mëdha strategjike. Përmes këtij korridori kalon pothuajse një e pesta e naftës globale, duke e bërë çdo tension të ketë pasoja të menjëhershme në ekonominë globale dhe në llogaritjet gjeopolitike të Azisë Juglindore.

Pse Azia Juglindore po vëzhgon me shqetësim

Shtetet e ASEAN-it janë në një dilemë të rëndë. Nga njëra anë, varësia e tyre nga nafta e Lindjes së Mesme është e papapritur: Filipinet importojnë mbi 90% të naftës nga rajonet e prekura nga konflikti, ndërsa Indonezia dhe Malajzia gjithashtu mbështeten shumë në furnizimet nga Lindja e Mesme. Nga ana tjetër, presioni i Shteteve të Bashkuara për të mbajtur një front të bashkuar kundër Iranit po dobësohet, duke hapur rrugë për një bashkëpunim të ri me Rusi.

Aleatët e SHBA-së po ndryshojnë kursin

Edhe Filipinet, një nga aleatët më të ngushtë të Uashingtonit në rajon, po shqyrton alternativa. Presidenti Ferdinand Marcos Jr. ka nisur bisedime për të rritur importet e naftës së papërpunuar nga Rusia, duke u larguar gradualisht nga furnizimet tradicionale nga Lindja e Mesme. Ky lëvizje nuk është vetëm ekonomike, por edhe simbolike: ajo tregon se varësia nga energjia po merr përparësi mbi aleancat politike.

Rusia dhe Kina: Fituesit e fshehtë të krizës

Sipas analistëve si Lester Joseph Buitizon, një ekspert në inteligjencë nga Aldebaran Threat Consultants, Rusia po përfitohet ekonomikisht nga kjo situatë. Nëse ajo arrin të riorientojë furnizimet e saj të naftës dhe gazit drejt Azisë, sanksionet perëndimore do të bëhen më pak efektive. Ndërkohë, Kina po përfiton diplomatikisht: duke mos marrë pjesë direkt në konflikt, ajo mund të zgjerojë ndikimin e saj në rajon duke ofruar alternativa ekonomike.

Vincent Kyle Parada, analist në Marinën e Filipineve, thekson se siguria ekonomike dhe kombëtare janë tani të ndërlidhura. “Ndërthurja mes tyre është bërë shumë më e madhe sesa ishte 10 apo 20 vjet më parë”, thotë ai. Vendimet e fundit të SHBA-së, si ulja e ndihmës për zhvillim dhe tensionet tregtare, kanë dobësuar pozicionin e Uashingtonit, duke lejuar Kinës të hyjë në lojë me pak ose aspak kundërveprim.

Çfarë ndodh nëse konflikti përshkallëzohet?

Nëse tensionet midis SHBA-së dhe Iranit përshkallëzohen, rreziku për një ndërprerje të furnizimit me naftë përmes Hormuzit është real. Kjo do të kishte pasoja të menjëhershme:

• Ngritja e çmimeve të naftës, duke ndikuar në ekonomitë e Azisë Juglindore, të cilat janë shumë të varura nga importet.
• Rritja e ndikimit rus dhe kinez në rajon, duke ofruar alternativa ekonomike dhe politike.
• Ndryshimi i aleancave tradicionale, me vende si Indonezia dhe Malajzia që mund të afrohen më shumë nga Rusia ose Kinë.

Perspektiva për të ardhmen: Kush do të fitojë?

Nga ana e SHBA-së, rreziku është që ajo të humbasë mbështetjen e aleatëve të saj në Azinë Juglindore, ndërsa Rusia dhe Kina mund të përfitojnë në mënyrë indirekte. Siç thotë Parada: “Kina nuk ka nevojë të bëjë asgjë, veçse të presë”. Në një botë ku energjia është fuqi, kontrolli mbi Hormuzin mund të jetë vendimtar jo vetëm për furnizimet, por edhe për ekuilibrin e fuqisë në shekullin e 21-të.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.