CIA paralajmëronte në 1993: Serbia planifikonte spastrimin etnik të Kosovës

Një dokument sekret i CIA-s që paralajmëronte rrezikun e Serbisë së Madhe

Në vitin 1993, Agjencia Qendrore e Inteligjencës së Shteteve të Bashkuara (CIA) nxori në dritë një memorandum sekret që paralajmëronte për planet e Serbisë për krijimin e një “Serbie të Madhe” etnikisht të pastër. Dokumenti, i titulluar “Greater Serbia: A Balkan Troublemaker for the 1990s”, u hartua më 27 janar 1993 dhe u deklasifikua shumë vite më vonë. Ai paraqiste një analizë të përbashkët të CIA-s, Departamentit Amerikan të Shtetit, Agjencisë së Inteligjencës së Mbrojtjes (DIA) dhe Departamentit të Mbrojtjes së SHBA-së.

Vendosmëria e Beogradit për një Serbi të Madhe

Sipas dokumentit, vendosmëria e Beogradit për të realizuar projektin e “Serbisë së Madhe” ishte e palëkundur. Çdo qëndrim më pajtues i presidentit serb Slobodan Millosheviq dhe serbëve të Bosnjës në negociatat ndërkombëtare shihej si një taktikë për të fituar kohë. CIA arrinte në përfundimin se Serbia nuk do të ndalte mbështetjen për këtë projekt pa një ndërhyrje të fortë ndërkombëtare.

Masat e nevojshme për të ndaluar Serbinë

Ekspertët amerikanë theksuan se komuniteti ndërkombëtar duhej të ndërmarrë masa të forta, duke përfshirë:

• Zbatimin rigoroz të sanksioneve ekonomike kundër Serbisë;
• Izolimin politik të Beogradit;
• Armatosjen e Bosnjës dhe Kroacisë;
• Vendosjen e një zoneje të ndalim-fluturimit;
• Sulme ajrore kundër objektivave ushtarake serbe.

Pa këto masa, kishte një probabilitet të lartë që Serbia të shndërrohej në një forcë destabilizuese në Evropë deri në mesin e viteve ’90.

Rreziku për Kosovën dhe Ballkanin

Dokumenti parashikonte se, nëse Serbia do të konsolidonte pushtetin e saj, ajo do të:

• Niste spastrimin etnik të Kosovës;
• Përpiqej të siguronte armë të shkatërrimit në masë;
• Përdorte forcë jashtë kufijve të saj;
• Synonte zgjerimin në pjesë joserbe të Maqedonisë, Bosnjës dhe Kroacisë.

Analiza vlerësonte gjithashtu se gjendja e shqiptarëve të Kosovës do të përkeqësohej brenda një viti, pasi grupet nacionaliste në Serbi po fitonin gjithnjë e më shumë peshë.

Roli i Millosheviqit dhe nacionalistëve

Sipas dokumentit, Slobodan Millosheviqi, nacionalistët serbë dhe ushtria ishin shtytësit kryesorë të politikës ekspansioniste. Madje, edhe nëse Millosheviqi do të largohej nga pushteti, ushtria dhe grupet nacionaliste do të mbeteshin faktorë dominues në Serbi. Ata ishin të gatshëm të përballnin kosto shumë të larta për të mos hequr dorë nga projekti i Serbisë së Madhe.

Paralajmërimi për Kosovën: Një skenar i tmerrshëm

Një pjesë e veçantë e dokumentit i kushtohej Kosovës. Analiza theksonte se në Beograd po fitonin peshë grupet që mbështesnin grumbullimin e shqiptarëve në zona të veçanta dhe ndarjen administrative të tyre nga territoret serbe. CIA paralajmëronte se një përpjekje e tillë do të provokonte reagim të dhunshëm dhe do të shërbente si justifikim për një spastrim etnik edhe më radikal.

Përfundimi: Një rrezik i vazhdueshëm edhe pa Millosheviqin

Në përfundim, dokumenti theksonte se edhe nëse Millosheviqi do të largohej nga pushteti, Serbia do të vazhdonte të destabilizonte rajonin. Një “Serbi e Madhe” do të ndiqte një model agresiv, duke shkaktuar vazhdimisht tensione në Ballkan. Shqiptarët e Kosovës mund të shmangnin dëbimin ose spastrimin etnik vetëm nëse pasardhësi i Millosheviqit do të ishte politikisht shumë më i dobët.

Ky dokument i CIA-s dëshmon se paralajmërimet për rrezikun e Serbisë së Madhe ishin të themeluara dhe se komuniteti ndërkombëtar duhej të kishte vepruar më herët për të parandaluar tragjedinë që ndodhi më vonë në Kosovë.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.