Gjykata Supreme e SHBA-së rrëzon Trump: Kush lind në Amerikë, është shtetas

Gjykata Supreme e SHBA-së vendos kundër Trump: Parimi i shtetësisë me të drejtë lindjeje mbetet i palëkundur

Në një vendim historik të martën, 18 qershor 2024, Gjykata Supreme e Shteteve të Bashkuara hodhi poshtë me 6-3 votat një urdhër ekzekutiv të presidentit Donald Trump, duke konfirmuar se kushtetuta amerikane garanton shtetësi të automatikë për të gjithë ata që lindin në territorin e SHBA-së. Vendimi, i cili u mbështet nga gjyqtarë konservatorë dhe liberalë, thekson se Amendamenti i 14-të i Kushtetutës – i miratuar në vitin 1868 – mbetet një parim themelor i sistemit ligjor amerikan.

Çfarë thotë vendimi dhe pse është i rëndësishëm?

Kryetari i Gjykatës Supreme John Roberts deklaroi se:

“Shtetësia, atëherë si tani, ishte e drejta për të pasur të drejta: e drejta për të marrë pjesë lirisht në komunitetin tonë politik. Amendamenti i 14-të ia zgjati këtë premtim çdo personi të lindur i lirë në këtë vend. Ne i qëndrojmë këtij premtimi sot.”

Vendimi nuk është vetëm një fitore për mijëra fëmijë që lindin çdo vit në SHBA, por edhe një dënim i përpjekjeve të Trump për të ndryshuar ligjin përmes urdhrave ekzekutiv. Gjykata hodhi poshtë argumentin e administratës se presidenti mund të shfuqizonte të drejtën e tokës (jus soli) pa ndryshime kushtetuese.

Përçarje në radhët konservatore: Këta gjyqtarë nuk u pajtuan me shumicën

Edhe pse vendimi u mbështet nga shumica, tre gjyqtarë konservatorë – Samuel Alito, Clarence Thomas dhe Neil Gorsuch – shprehën kundërshtimin e tyre të fortë. Gjyqtari Alito e quajti vendimin një “gabim të rëndë” dhe argumentoi:

“Sipas interpretimit të sotëm, Amendamenti i 14-të i jep shtetësi praktikisht kujtdo që ka lindur në këtë vend, përfshirë fëmijët e të ashtuquajturve ‘turistë lindjeje’.”

Një tjetër gjyqtar konservator, Brett Kavanaugh, nuk u pajtua me shumicën në një segment të vendimit, duke argumentuar se urdhri i Trump shkelte Amendamentin e 14-të. Megjithatë, ai u bashkua me shumicën në konkluzionin se urdhri shkelte ligjin federal.

Reagimet e Trump dhe aleatëve të tij: Një betejë politike e gjatë

Presidenti Donald Trump ka qenë një kritik i zëshëm i shtetësisë me të drejtë lindjeje, duke e quajtur atë një “e keqe për vendin” dhe duke e lidhur me fenomenin e turizmit të shtetësisë. Në një postim në Truth Social, ai tha:

“‘Ius soli’ është një e keqe për vendin. Nuk është i nevojshëm asnjë ndryshim kushtetues. Kongresi duhet të fillojë të punojë sot për të ‘shfuqizuar një praktikë të kushtueshme dhe të padrejtë për vendin tonë.”

Aleatët e tij, si Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve Mike Johnson, e kanë mbështetur këtë qëndrim, duke e quajtur Gjykatën Supreme “shumë zhgënjyese” dhe duke akuzuar se jus soli është “të abuzuar nga turizmi ad hoc”.

Pse republikanët nuk do të ndjekin urdhrat e Trump para zgjedhjeve?

Edhe pse Trump ka kërkuar Kongresin të miratojë një ligj që ndalon shtetësinë me të drejtë lindjeje, shumë republikanë janë të ndarë. Shumica e amerikanëve mbështesin jus soli, dhe një ndryshim i tillë mund të ndërlikojë garën për Shtëpinë e Bardhë në vitin 2028.

Ekspertët thonë se republikanët nuk kanë gjasa të nisin një betejë kaq të madhe vetëm disa muaj para zgjedhjeve të mesit të mandatit, duke pasur parasysh se shumë konservatorë favorizojnë mbajtjen e status quo-së. Nëse do të ndryshonte ligji, republikanët do të duhej të prisnin zgjedhjet dhe të shpresonin të ruanin shumicën e tyre në Kongres.

Çfarë ndodh tani?

Vendimi i Gjykatës Supreme është një goditje e rëndësishme për agjendën e imigracionit të Trump, por lufta politike nuk ka mbaruar. Presidenti mund të përpiqet të miratojë një ligj përmes Kongresit, megjithatë, shanset për sukses janë të vogla. Ndërkohë, mijëra fëmijë që lindin në SHBA çdo vit mbeten të mbrojtur nga Kushtetuta.

Një gjë është e qartë: Amendamenti i 14-të mbetet një mbrojtës i fuqishëm i të drejtave të lindurve në Amerikë, pavarësisht nga përpjekjet politike për ta ndryshuar atë.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.