Haxhiu: Parimet amerikane frymëzuan luftën shqiptare për liri

Haxhiu: Parimet amerikane frymëzuan luftën shqiptare për liri

Ushtruesja e detyrës së presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka vlerësuar rolin historik të Shteteve të Bashkuara në promovimin e demokracisë dhe lirisë, gjatë fjalimit të saj në pritjen e organizuar nga E Ngarkuara me Punë e SHBA-së në Kosovë, Anu Prattipati, me rastin e 250-vjetorit të Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara.

Në fjalimin e saj, Haxhiu ka theksuar se 250 vjet të Pavarësisë së Amerikës nuk janë vetëm një datë për t’u shënuar, por një rikthim te parimet themelore mbi të cilat është ndërtuar shteti amerikan. “Sonte, ne festojmë 250 vjet të Pavarësisë së Amerikës. Një numër i tillë lehtësisht mund të shndërrohet vetëm në një ceremoni. Por në rastin e Amerikës, ai na kthen te një revolucion që nisi me një pyetje shumë konkrete politike: Kush ka të drejtë të qeverisë dhe nga buron kjo e drejtë?”, ka deklaruar ajo.

Parimet amerikane: Një frymëzim për shqiptarët

Haxhiu ka theksuar se përgjigjja e dhënë në vitin 1776 vazhdon të ketë rëndësi edhe sot, duke nënvizuar rolin e popullit në legjitimitetin e pushtetit. “Përgjigjja e dhënë në vitin 1776 ishte radikale për kohën e saj dhe mbetet sfiduese edhe sot. Pushteti nuk qëndron mbi popullin; ai e merr legjitimitetin nga populli dhe duhet të kufizohet nga ligji, përfaqësimi dhe barazia qytetare”, ka thënë ajo.

Në fjalimin e saj, Haxhiu ka rikujtuar edhe lidhjet historike të shqiptarëve me Shtetet e Bashkuara, duke thënë se komuniteti shqiptar në Amerikë ka luajtur rol të rëndësishëm në promovimin e çështjes shqiptare. “Shqiptarët e kuptuan herët se parimet amerikane kishin rëndësinë më të madhe atëherë kur e ardhmja e një kombi vendosej pa praninë e popullit të tij në tryezën e vendimmarrjes”, ka deklaruar ajo.

Figura të njohura shqiptare në SHBA: Fan Noli dhe Faik Konica

Ajo ka përmendur kontributin e figura të njohura shqiptare në SHBA, si Fan Noli dhe Faik Konica, duke theksuar rolin e tyre në organizimin e komunitetit shqiptar dhe në përçimin e zërit të shqiptarëve në arenën ndërkombëtare.

Fan Noli, një prift ortodoks që u bë një nga figurat më përcaktuese shqiptare të shekullit XX, u arsimua në Harvard, përktheu Shekspirin dhe Servantesin, organizoi jetën publike shqiptare në Amerikë dhe më vonë shërbeu si kryeministër i Shqipërisë. “Noli e kuptoi se gjuha mund të shndërrohej në një institucion përpara se një shtet të ishte mjaftueshëm i fortë për ta mbrojtur atë. Ai ndihmoi që një komunitet emigrantësh të shndërrohej në një forcë kombëtare”, ka deklaruar Haxhiu.

Faik Konica, shkrimtar dhe diplomat, ka vlerësuar rolin e tij në diplomaci dhe në përfaqësimin e çështjes shqiptare. “Ai kishte përdorur tashmë revistat evropiane për ta paraqitur çështjen shqiptare para botës si një realitet politik dhe kulturor. Në Amerikë, ai punoi përmes Vatrës, organizatës që bashkoi shqiptarët në të gjithë Shtetet e Bashkuara, dhe përmes Diellit, gazetës që i dha zë publik kauzës së tyre”, ka thënë ajo.

Hasan Prishtina dhe lufta për vetëvendosje të Kosovës

Haxhiu ka lidhur këtë histori edhe me Kosovën, duke përmendur figurën e Hasan Prishtinës dhe përpjekjet për vetëvendosje. “Hasan Prishtina e sjell Kosovën në këtë histori. I lindur në Vushtrri, i arsimuar në Selanik dhe Stamboll dhe i zgjedhur në parlamentin osman, ai e dinte se sa lehtë kombet e vogla mund të diskutoheshin nga të tjerët dhe të vendosej për to nga të tjerët”, ka deklaruar ajo.

Ajo ka thënë se Hasan Prishtina i dha zë kërkesës së Kosovës për vetëvendosje në një periudhë kur vendimet për popujt shpesh merreshin pa pjesëmarrjen e tyre. “Pas Luftës së Parë Botërore, ai i dha zë kërkesës së Kosovës brenda kërkesës më të gjerë shqiptare për vetëvendosje. Kosova ende nuk ishte shtet, por pretendimi që më vonë do ta përcaktonte historinë e saj moderne ishte tashmë aty: një popull duhet të ketë të drejtë të vendosë për të ardhmen e vet”, ka thënë Haxhiu.

Roli i SHBA-së në historinë e Kosovës

Haxhiu ka vlerësuar rolin e Shteteve të Bashkuara në historinë e Kosovës, duke thënë se mbështetja amerikane ka qenë përcaktuese në rrugëtimin drejt lirisë dhe ndërtimit të institucioneve të shtetit. “Për popullin e Kosovës, udhëheqja amerikane u bë pjesë e historisë sonë kombëtare, pasi ndryshoi rrjedhën e historisë sonë. Kjo liri u bë Republika e Kosovës”, ka thënë ajo.

Ajo ka theksuar se miqësia mes Kosovës dhe SHBA-së është ndërtuar ndër vite mbi partneritet, vlera të përbashkëta dhe përgjegjësinë për të ruajtur e forcuar demokracinë. “Sonte, urimet tona vijnë me mirënjohjen e një Republike sovrane. Ne kujtojmë se mbështetja amerikane ndihmoi që liria jonë të bëhej e mundur dhe e dimë se mënyra më e mirë për ta nderuar atë mbështetje është të ndërtojmë një shtet që e meriton atë”, ka shtuar Haxhiu.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.