Hungarezët e Vojvodinës votojnë për pavarësi: Referendumi i 31 tetorit që shqetëson Serbinë

Hungarezët e Vojvodinës nisin procesin e pavarësisë: Çfarë ndodh më 31 tetor?

Me 31 tetor 2026, hungarezët që jetojnë në Vojvodinë, një rajon autonom i Serbisë, do të organizojnë një referendum për shkëputje nga shteti serb. Vendimi, i cili ka nisur debate të gjera në Ballkan, është parë si një hap i rëndësishëm për komunitetin hungarez në rajon, por edhe si një sfidë për qeverinë e Beogradit.

Konteksti historik: Pse hungarezët kërkojnë pavarësi?

Vojvodina, e njohur për diversitetin e saj etnik, është shtëpia e një komuniteti të madh hungarez (rreth 13% e popullsisë). Gjatë dekadave, ka pasur tensione midis tyre dhe qeverisë qendrore serbe, duke përfshirë pretendime për diskriminim sistematik në arsim, punësim dhe përdorimin e gjuhës hungareze.

Gazetari shqiptar Nefail Maliqi, që jeton në Zvicër, ka komentuar këtë proces në një postim të tij, duke e quajtur atë një "lajm të mirë" për komunitetin hungarez. Ai ka theksuar se edhe shqiptarët e Luginës së Preshevës kanë organizuar një referendum të ngjashëm në vitin 1992, por pa pasur rezultate konkrete.

Reagimet në Serbi: Tensionet para referendumit

Qeveria serbe ka reaguar me kundërshtim të hapur ndaj këtij referendumi, duke e quajtur atë të paligjshëm sipas kushtetutës serbe. Megjithatë, liderët e komunitetit hungarez kanë deklaruar se do të vazhdojnë me procesin, duke argumentuar se autonomia e tyre është e garantuar nga ligjet ndërkombëtare.

Një listë e çështjeve kyçe që kanë nxitur këtë referendum përfshin:

• Diskriminimi në arsim: Shkollat hungareze janë të pakta dhe nuk kanë mjaftueshëm mësues të gjuhës hungareze.
• Punësimi diskriminues: Hungarezët kanë vështirësi në gjetjen e punës në sektorët publikë.
• Përdorimi i gjuhës: Në shumë zona, hungarishtja nuk përdoret zyrtarisht, edhe pse ajo është gjuhë e njohur në rajon.
• Represioni politik: Aktivistët hungarezë kanë raportuar presion nga autoritetet serbe.

Çfarë ndodh më 31 tetor? Përgjigjet që presin të gjithë

Nëse referendumi kalon me shumicë, ajo do të jetë një paralajmërim i rëndësishëm për Serbinë, duke ngritur pyetjen: A do të ndjekin edhe komunitete të tjera në rajon një rrugë të ngjashme? Maliqi ka shprehur skepticizëm, duke thënë se liderët e Luginës së Preshevës kanë preferuar të qëndrojnë në dialog me Serbinë, pavarësisht nga pretendimet e tyre për diskriminim.

Një gjë është e qartë: referendumi i 31 tetorit do të jetë një moment vendimtar për të ardhmen e Vojvodinës dhe marrëdhëniet Serbi-Hungari në Ballkan.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.