Iran paralajmëron: Pa koordinim me Teheranin, Ngushtica e Hormuzit mbyllet

Iran kërkon kontroll të plotë mbi Ngushticën e Hormuzit

Zëvendësministri i Jashtëm iranian, Kazem Gharibabadi, ka lëshuar një paralajmërim të ashpër për komunitetin ndërkombëtar: “Kalimi i sigurt nëpër Ngushticën e Hormuzit nuk mund të garantohet pa koordinim me Teheranin.” Komenti i tij, postuar në platformën X më 26 qershor, vjen në një moment të tensionuar, ku kontrolli mbi një nga rrugët më kritike të transportit ujor në botë është në lojë.

Marrëveshjet e dobëta nuk garantojnë kalimin e lirë

Gharibabadi ka theksuar se marrëveshjet me dykuptimësi ose rrugët paralele nuk janë të mjaftueshme për të siguruar lëvizjen e anijeve përmes Ngushticës. Ai ka shtuar se çdo kornizë e re duhet të bazohet në koordinimin me Iranin dhe në dispozitat e nenit 5 të Memorandumit të Mirëkuptimit të Islamabadit, një dokument që parashikon bashkëpunim midis Iranit dhe Omanit për administrimin e rrugëve detare.

Në të kundërt, ai ka paralajmëruar se “rruga e caktuar paralele do të pezullohet”, duke iu drejtuar direkt shteteve që përpiqen të krijojnë alternativa për kalimin e naftës.

Omani krijon një rrugë alternative – por Teherani nuk e pranon

Njoftimi i Omanit më 24 qershor për krijimin e një rruge të përkohshme detare përmes Hormuzit, në bashkëpunim me Organizatën Ndërkombëtare Detare (IMO), ka nxitur reagimin e Iranit. Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike ka deklaruar më 25 qershor se kalimi i sigurt do të jetë i mundur vetëm përmes rrugëve të miratuara nga Teherani.

Kjo situatë e shton tensionin, pasi Irani kishte mbyllur krejtësisht Ngushticën e Hormuzit pas sulmeve amerikane dhe izraelite më 28 shkurt. Nëpër këtë ngushticë kalon përafërsisht një e pesta e furnizimit global me naftë, duke e bërë atë një pikë kritike në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Çfarë thonë marrëveshjet ekzistuese?

Më 17 qershor, SHBA-ja dhe Irani kanë arritur një marrëveshje kornizë, e cila në nenin 5 parashikon diskutime midis Iranit dhe Omanit për administrimin e shërbimeve detare. Megjithatë, Teherani po kërkon që çdo marrëveshje e re të përmbajë koordinimin e tyre paraprak, duke e hedhur në dyshim vlefshmërinë e rrugëve alternative.

Pse është kjo ngushticë aq e rëndësishme?

• Transporti global i naftës: Rreth 20% e furnizimit botëror me naftë kalon nëpër Hormuz.
• Tensionet gjeopolitike: Konflikti midis Iranit dhe SHBA-së ka bërë që kontrolli mbi këtë rrugë të bëhet një mjet presioni.
• Rrugë alternative? Omani dhe IMO po përpiqen të krijojnë alternativa, por Irani nuk i pranon pa koordinim.

Çfarë ndodh më pas?

Situata mbetet e paqartë. Nëse Irani vazhdon të mbajë një qëndrim të ashpër, rreziku i një bllokimi të plotë të Ngushticës së Hormuzit është i lartë. Kjo do të kishte pasoja të mëdha për furnizimin global me naftë dhe për stabilitetin në rajon.

Gjatë javëve të ardhshme, komuniteti ndërkombëtar do të vijojë të monitorojë zhvillimet, ndërsa Irani po përpiqet të sigurojë kontrollin e plotë mbi një nga rrugët më strategjike të botës.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.