Irlanda drejton BE-në: Këto janë vendet që do të bëhen anëtare deri në 2028

Presidenca irlandeze BE: Një mundësi historike për zgjerim

Më 1 korrik 2024, Irlanda do të marrë presidencën gjashtëmujore të Këshillit të Bashkimit Evropian (BE), duke nisur një periudhë kritike për zgjerimin e bllokut. Ky moment është veçanërisht i rëndësishëm për disa arsye, duke përfshirë përparimin e vendeve kandidate dhe mundësinë që disa prej tyre të bëhen anëtare deri në vitin 2028.

Irlanda nuk është një zgjedhje e rastësishme për këtë rol. Në vitin 2004, gjatë presidencës së saj të parë, BE-ja përjetoi zgjerimin më të madh në historinë e saj, duke pranuar tetë vende të Evropës Qendrore dhe Lindore, si dhe Qipro dhe Maltën. Sot, Dublini shihet si një “ndërmjetëse e ndershme” në proceset e BE-së, duke mos bllokuar kurrë hapin e zgjerimit dhe duke mbajtur marrëdhënie të mira me të gjitha vendet kandidate.

Sondazhet tregojnë se irlandezët janë mbështetës të fortë të zgjerimit të BE-së, duke e bërë këtë presidencë një mundësi të mirë për avancimin e procesit. Por cilat janë vendet që kanë më shumë shanse të bëhen anëtare gjatë kësaj periudhe? ---

Vendet që do të përparojnë: Mali i Zi, Shqipëria, Ukraina dhe Moldavia

Nga lista e vendeve kandidate, katër janë në një pozicion më të mirë për të përparuar gjatë presidencës irlandeze:

• Mali i Zi – Vend që po ecën me ritëm të shpejtë drejt anëtarësimit. Deri më tani, ka mbyllur 16 nga 33 kapitujt e anëtarësimit, dhe synimi është të mbyllë të gjitha negociatat deri në vitin 2026, për të mundësuar anëtarësimin në vitin 2028. Qiproja, që aktualisht mban presidencën, mund të mbyllë deri në tre kapituj të tjerë para se t’i dorëzojë stafetën Irlandës.


• Shqipëria – Pas përmbushjes së kritereve të ndërmjetme për sundimin e ligjit, Shqipëria mund të mbyllë së shpejti tre kapituj të tjerë: shkencën dhe kërkimin, arsimin dhe kulturën, si dhe marrëdhëniet e jashtme. BE-ja ka shqetësime për gjendjen e gjyqësorit në vend, por përparimi i fundit jep shpresa.


• Ukraina dhe Moldavia – Të dyja vendet kanë marrë statusin e kandidatëve në vitin 2022 dhe kanë filluar negociatat. Edhe pse procesi është i ngadaltë, BE-ja ka treguar gatishmëri për të mbështetur këto vende në rrugën e tyre drejt anëtarësimit.

---

Vendet që mbeten në pritje: Kosova, Bosnja, Maqedonia e Veriut dhe Gjeorgjia

Ndërkohë, katër vende kanë mbetur në një situatë më të vështirë:

• Kosova – Edhe pse aplikoi për anëtarësim në BE në fund të vitit 2022, kërkesa e saj nuk është përcjellë Komisionit Evropian për vlerësim. Arsyeja? Pesë shtete anëtare të BE-së (Qipro, Greqia, Rumania, Sllovakia dhe Spanja) nuk e njohin pavarësinë e Kosovës dhe nuk janë pajtuar për ta çuar procesin përpara. Irlanda mund të provojë të ndryshojë këtë gjendje, por shumë pak njerëz besojnë në një ndryshim të shpejtë.


• Bosnja dhe Hercegovina – Vend që vuaj nga ndërlikime politike të brendshme. Sarajeva nuk ka emëruar një kryenegociator për bisedimet me BE-në, dhe ligjet e kërkuara për funksionimin e gjyqësorit nuk janë miratuar.


• Maqedonia e Veriut – Ndryshimet kushtetuese për të pasqyruar statusin e komunitetit bullgar ende nuk janë miratuar, duke vonuar procesin.


• Gjeorgjia – Sipas Komisionit Evropian, Gjeorgjia është kandidat vetëm në emër. Qeveria në Tbilisi ka pezulluar praktikisht çdo përpjekje për negociata deri në vitin 2028, duke lënë statusin e saj në një situatë të paqartë.

---

Serbia dhe Islanda: Dy vende që mund të lëvizin shpejt

Dy vende të tjera që kanë potencial për të avancuar janë Serbia dhe Islanda:

• Serbia – Pas një periudhe të gjatë stagnimi, Beogradi po përpiqet të rifillojë negociatat. Ka thashetheme se Serbia mund të hapë një grup kapitujsh të lidhur me ekonominë dhe konkurrueshmërinë që në korrik. Megjithatë, disa shtete anëtare, si Holanda dhe shtetet baltike, kanë rezerva për avancimin e Serbisë për shkak të problemeve me sundimin e ligjit dhe mosrespektimin e sanksioneve kundër Rusisë.


• Islanda – Në një kthesë interesante, Islanda do të mbajë një referendum në fund të gushtit për të vendosur nëse do të rifillojë negociatat e anëtarësimit në BE. Nëse votojnë pro, Irlanda, që ishte në presidencë edhe kur Islanda pezulloi negociatat në vitin 2013, mund të luajë një rol kyç në rivendosjen e procesit.

---

Çfarë pritet gjatë presidencës irlandeze?

Gjatë gjashtë muajve të ardhshëm, BE-ja do të përqendrohet në avancimin e negociatave për anëtarësim, veçanërisht për vendet që janë më afër finalizimit të procesit. Mali i Zi dhe Shqipëria janë në vijën e parë, ndërsa Kosova dhe vendet e tjera në pritje kanë një rrugë të gjatë përpara tyre. Një gjë është e sigurt: presidenca irlandeze do të jetë një test i vërtetë për gatishmërinë e BE-së për të zgjeruar, por edhe për vendet kandidate për të përmbushur kriteret e tyre.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.