Kosova dorëzon raportin e reformave për Planin e Rritjes: Çfarë ndodh tani?

Kosova dorëzon raportin e reformave për Planin e Rritjes

Kosova ka dorëzuar më 15 korrik raportin e zbatimit të hapave reformues në kuadër të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, duke u bërë vendi i fundit që e plotëson këtë kërkesë paraprake për marrjen e fondeve nga Bashkimi Evropian. Konfirmimi erdhi nga burime të Komisionit Evropian, duke i dhënë fund një periudhe tensioni për Prishtinën, e cila kishte afat deri në mesnatën e 15 korrikut.

Afati skadoi, por Kosova u përball me vonesa

Kosova ishte shteti i fundit që dorëzoi dokumentin, ndërsa Bosnja dhe Hercegovina nuk e paraqiti dot asnjë raport. Arsyeja? Sarajeva nuk ka miratuar Agjendën e Reformave dhe, rrjedhimisht, nuk ka nënshkruar marrëveshjet për financim dhe hua. Kjo gjendje e lë Bosnjën në një situatë të rëndë, duke rrezikuar humbjen e fondeve të rëndësishme.

Si do të vlerësohen raportet nga Komisioni Evropian?

Pas dorëzimit të të gjitha raporteve, Komisioni Evropian do të vlerësojë nivelin e zbatimit të reformave në secilin vend. Guillaume Mercier, zëdhënësi i KE-së, ka deklaruar se procesi do të përfshijë:

• Një vlerësim të hollësishëm të progresit reformues në secilin shtet.
• Një vendim për disbursimin e fondeve bazuar në rezultatet e arritura.
• Një rishikim të afateve "grejs", të cilat kanë skaduar më 30 qershor 2026 për hapat reformues që duheshin përfunduar në vitin 2025.

Cilët janë kriteret për shpërndarjen e fondeve?

Buxheti i përgjithshëm i Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor arrin në 6 miliardë euro për periudhën 2024–2027. Fondet janë ndarë sipas dy kritere kryesore:

• Numri i banorëve në secilin vend.
• Prodhimi i brendshëm bruto (PBB) për kokë banori.

Sipas këtyre kritereve, Serbia ka marrë shumën më të madhe: 1.58 miliardë euro, ndërsa Kosova ka një ndarje prej 882.6 milionë euro. Shpërndarja e fondeve është e barabartë, por duke u kujdesur që vendet më të mëdha të marrin një pjesë më të madhe, duke marrë parasysh edhe nevojat e tyre ekonomike.

Cili është statusi i pagesave deri më tani?

Deri më tani, Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe Mali i Zi kanë marrë tre pagesa të rregullta nga fondet e Planit të Rritjes. Serbia ka marrë vetëm një pagesë, ndërsa Kosova dhe Bosnja e Hercegovina nuk kanë marrë asnjë pagesë të rregullt. Prishtina ka marrë vetëm 61 milionë euro si parafinancim, që përfaqëson vetëm 7% të shumës totale të ndarë për vendin.

Rreziku i humbjes së fondeve për vonesat në reforma

Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka paralajmëruar se rajoni mund të humbiste rreth 700 milionë euro nëse shtetet nuk përmbushin me kohë reformat e kërkuara. Fondet që nuk shpenzohen në kohë kthehen në buxhetin e BE-së.

Me dorëzimin e raportit, Kosova hyn në fazën e vlerësimit nga Komisioni Evropian. Nëse reformat janë përmbushur siç duhet, Prishtina mund të jetë në rrugën e sigurimit të fondeve të nevojshme për zhvillimin ekonomik. Në të kundërt, vonesat mund të kushtojnë shumë të humbur.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.