Kosova në kryqëzimin energjetik: pse LNG-ja amerikane mund të shpëtojë të ardhmen e saj?

Kosova ballafaqohet me krizën energjetike: pse LNG-ja amerikane është zgjidhja?

Ambasada amerikane në Prishtinë, përmes zërit të diplomates Anu Prattipati, ka përsëritur me forcë thirrjen për diversifikimin e furnizimit energjetik të Kosovës përmes gazit të lëngshëm natyror (LNG) amerikan. Në një fjalim gjatë një eventi të organizuar nga Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë, Prattipati ka theksuar se Kosova duhet të bëhet pjesë e nismave rajonale të LNG-së, të mbështetura nga SHBA-ja, për të siguruar një të ardhme më të qëndrueshme dhe të pavarur energjetikisht.

Gjatë fjalimit, diplomata ka mirëpritur vendimin e Qeverisë së Kosovës për të hequr taksat doganore ndaj mallrave amerikane, duke e parë këtë si një hap të rëndësishëm për të tërhequr investime amerikane në sektorin energjetik. Sipas saj, diversifikimi i burimeve të energjisë përmes LNG-së amerikane nuk është vetëm një opsion, por një nevojë urgjente për të përmbushur kërkesat në rritje të vendit.

Pse Qeveria e Kosovës refuzon LNG-në amerikane?

Megjithë thirrjet e vazhdueshme nga ana e SHBA-së dhe opozitës, Qeveria e Kosovës, e udhëhequr nga Albin Kurti, ka mbajtur një qëndrim të ashpër kundër përdorimit të LNG-së amerikane. Në një deklaratë të fundit, Artane Rizvanolli, Ministrja në detyrë e Ekonomisë, ka argumentuar se Kosova nuk ka përvojë dhe infrastrukturë të mjaftueshme për të marrë LNG-në amerikane. Sipas saj, çështja e LNG-së është përtej politikave ditore dhe kërkon një analizë të thellë strategjike.

Qeveria e preferon gazifikimin e thëngjillit si një alternativë më të sigurt, megjithëse ky lloj energjie është një nga më të ndotësit në Evropë. Termocentralet e vjetruara në Obiliq (Kosova A dhe B) prodhojnë rreth 90% të energjisë elektrike të vendit, ndërsa pjesa tjetër vjen nga importet dhe burimet e ripërtërishme. Megjithatë, sistemi aktual është joefikas dhe i dëmshëm për mjedisin.

Rreziku i "autogolit" strategjik: pse Kosova nuk mund të refuzojë LNG-në amerikane

Ekspertët kanë paralajmëruar se Kosova nuk mund të affordojë një refuzim të tillë, duke e quajtur këtë vendim një "autogol" në fushën e ekonomisë, sigurisë dhe strategjisë. Në Ballkanin Perëndimor, shtete si Shqipëria, Kroacia dhe Bosnja e Hercegovina kanë nënshkruar marrëveshje me kompani amerikane për të zgjeruar rrjetet e gazit, duke siguruar një furnizim më të qëndrueshëm dhe të pastër.

Sipas të dhënave të Doganës së Kosovës, vendi ka shpenzuar 735 milionë euro për importimin e energjisë elektrike nga fqinjët në katër vitet e fundit. Në vitin 2024, shpenzimet ishin 142 milionë euro, ndërsa në vitin 2025 janë parashikuar të arrijnë 259 milionë euro. Kjo tregon një rritje të shpejtë të varësisë nga importet, duke e bërë Kosovën gjithnjë e më të prekshme ndaj krizave globale të energjisë.

Çfarë duhet të bëjë Kosova tani?

Një nga opsionet më të diskutueshme është ndërtimi i një terminali për LNG në bregdetin shqiptar ose kroat, nga ku Kosova mund të importojë gaz të lëngshëm përmes anijeve. Kjo zgjidhje do të kërkonte investime të mëdha, por do të siguronte një furnizim më të qëndrueshëm dhe të pavarur nga varësia e thëngjillit.

Nga ana tjetër, Oda Ekonomike Amerikane dhe Oda Ekonomike e Kosovës kanë theksuar se refuzimi i LNG-së amerikane mund të dëmtojë partneritetin strategjik midis Kosovës dhe SHBA-së, duke rrezikuar investimet e ardhshme dhe stabilitetin ekonomik.

Me çmimet e energjisë në rritje dhe kërkesat në rritje, Kosova është në një kryqëzim të rëndësishëm. Zgjedhja e duhur mund të ndryshojë të ardhmen e saj energjetike, ndërsa një vendim i gabuar do të mbajë vendin në një cikël të varësisë dhe ndotjes. Koha për veprim është tani.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.