Kosova në rrezik: 40 milionë euro të humbur për shkak të reformave të papërfunduara

Kosova në pritje të vendimit të BE-së për 40 milionë euro

Komisioni Evropian ka nisur procesin e vlerësimit të raportit të Kosovës për zbatimin e reformave të kërkuara në kuadër të Instrumentit për Reformë dhe Rritje. Vendimi për disbursimin e fondeve, që mund të arrijnë mbi 40 milionë euro, pritet të merret pas përfundimit të këtij shqyrtimi të hollësishëm.

Afati i fundit për reformat ishte 30 qershor 2026

Më 15 korrik 2026 mbaroi afati për shtetet e Ballkanit Perëndimor, duke përfshirë edhe Kosovën, për dorëzimin e raporteve mbi zbatimin e reformave të katërtës periudhe. Komisioni Evropian ka deklaruar se po analizon hap pas hapi zbatimin e reformave dhe do të vendosë për lëshimin e fondeve në bazë të rezultateve të arritura.

Sipas autoriteteve kosovare, 6 nga 13 hapat e kërkuar nuk u realizuan deri në afatin e fundit të 30 qershorit 2026. Kjo ka sjellë një humbje të mundshme prej mbi 40 milionë euro, një shuma që do të ishte e rëndësishme për zhvillimin ekonomik të vendit.

Cikli zgjedhor dhe krizë institucionale penguan reformat

Kryenegociatori i Kosovës për Bashkimin Evropian, Jeton Zulfaj, ka shpjeguar se pesë nga gjashtë reforma të papërfunduara vareshin nga miratimi i ligjeve në Kuvend. Ndër to janë ligjet për energjinë, ndihmën shtetërore, inovacionin dhe ndërmarrësinë, si dhe paketa e ligjeve në fushën e drejtësisë.

Një pengesë e madhe ishte edhe Strategjia për Luftimin e Krimit të Organizuar, e cila nuk mund të miratohej nga një qeveri në detyrë. Zulfaj ka theksuar se për hapat e papërfunduar, mjetet financiare të dedikuara do të humbasin, duke e rënduar situatën ekonomike të Kosovës.

Fokusi tani është te 61 hapat e mbetur për 444 milionë euro

Sipas Zulfajt, Kosova duhet të përqendrohet në përmbushjen e 61 hapat të tjerë që kanë afat deri më 31 dhjetor 2026. Këto reforma janë të lidhura me një fond prej 444 milionë euro, nga të cilët 22 hapa kanë afat deri në fund të vitit dhe vlerësohen në 131.7 milionë euro.

Deri më tani, Kosova ka marrë vetëm 62 milionë euro si parafinancim, që përbëjnë 7% të shumës totale të fondit të caktuar. Pjesa tjetër mbetet e kushtëzuar me zbatimin e reformave të mbetura.

Paketa e BE-së për Ballkanin Perëndimor: 6 miliardë euro

Paketa e Bashkimit Evropian për Ballkanin Perëndimor për periudhën 2024–2027 ka një vlerë totale prej 6 miliardë euro. Nga kjo shumë, Kosovës i janë ndarë rreth 882 milionë euro, duke përfshirë 253 milionë euro grante dhe 629 milionë euro kredi.

Kuvendi i Kosovës e ka ratifikuar Marrëveshjen për Planin e Rritjes më 13 shkurt 2026, pas një vonese të shkaktuar nga ngërçi politik dhe mbajtja e zgjedhjeve të reja.

Çfarë ndodh më pas?

Komisioni Evropian nuk ka përcaktuar një datë konkrete për publikimin e vendimit përfundimtar. Megjithatë, Kosova duhet të veprojë shpejt për të përmbushur reformat e mbetura dhe të sigurojë që fondet e BE-së të disbursohen në kohë për të mbështetur zhvillimin e vendit.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.