Kosova në rrezik: BQK paralajmëron ngadalësim ekonomik dhe rritje të inflacionit

Banka Qendrore e Kosovës (BQK) paralajmëron: Ekonomia po ngadalësohet ndërsa inflacioni po rritet

Banka Qendrore e Kosovës (BQK) ka nxjerrë paralajmërime të rëndësishme për ekonominë e vendit në raportin e saj vjetor për vitin 2025. Sipas këtij dokumenti, rritja ekonomike pritet të ngadalësohet në 3.5% për vitin 2026, ndërsa inflacioni mesatar do të arrijë 6.7%, duke u rritur ndjeshëm krahasuar me vitin e kaluar. Këto parashikime vijnë si pasojë e tensionit gjeopolitik, pasigurive globale dhe dobësimit të kërkesës së brendshme.

Raporti, i cili u miratua nga Bordi i BQK-së dhe u dorëzua Kuvendit, thekson se ekonomia e Kosovës ka arritur një rritje modeste prej 3.6% gjatë vitit 2025, por ky ritëm është më i ngadalshëm se në vite të kaluara. Konsumi privat, investimet publike dhe eksporti i shërbimeve kanë qenë faktorët kryesorë që kanë mbështetur këtë rritje, megjithatë, importi i mallrave dhe shërbimeve ka pasur një ndikim negativ. ---

Faktorët që ndikojnë në ngadalësimin ekonomik

Sipas BQK-së, konsumi privat ka kontribuar me 3.9 pikë përqindje në rritjen e BPV-së (Bruto Produktit Vendor), por ky kontribut është më i vogël se në vitin 2024 (4.8 pikë përqindje). Investimet publike kanë luajtur një rol të rëndësishëm, duke kontribuar me 2.9 pikë përqindje, ndërsa eksportet neto kanë pasur një ndikim negativ me -3.1 pikë përqindje.

• Eksporti i mallrave dhe shërbimeve: Kontribuoi pozitivisht me 3.2 pikë përqindje, por importi i mallrave u rrit me 10.4%, duke thelluar deficitin tregtar.
• Deficiti tregtar: U thellua me 12.5%, duke arritur në 6.1 miliardë euro. Eksporti i mallrave ra me 0.2%, ndërsa importi u rrit me 10.6%.
• Tensionet gjeopolitike: Mund të ndikojnë në çmimet e energjisë dhe zinxhirët e furnizimit, duke rrezikuar stabilitetin ekonomik.

---

Inflacioni: presione të reja në treg

Inflacioni në Kosovë ka arritur një mesatare vjetore prej 3.9% në vitin 2025, duke u nxitur kryesisht nga rritja e çmimeve të ushqimit (7.6%) dhe energjisë elektrike. Projekcioni për vitin 2026 parashikon një inflacion mesatar prej 6.7%, i cili do të ngadalësohet gradualisht në 4.5% në vitin 2027.

Varësia e Kosovës nga importi i mallrave ushqimore dhe energjetike e bën vendin të ndjeshëm ndaj luhatjeve në tregjet globale. Rreth 3.0 pikë përqindje të inflacionit janë rezultat i çmimeve të importuara, ndërsa vetëm 0.9 pikë përqindje janë gjeneruar brenda vendit. ---

Perspektivat për vitin 2026: sfida e vazhdueshme

Projeksionet e BQK-së për vitin 2026 janë të përzier. Ndërsa kërkesa e brendshme pritet të kontribuojë me 3.0 pikë përqindje në rritjen e BPV-së, investimet do të kenë një ndikim negativ (-1.0 pikë përqindje). Konsumi privat, i mbështetur nga remitancat dhe kredite personale, do të jetë një nga faktorët kryesorë të rritjes.

Eksporti i shërbimeve, veçanërisht ai i udhëtimit (i cili ka arritur në 3.2 miliardë euro, me një rritje prej 32.9%), do të luajë një rol të rëndësishëm. Megjithatë, deficiti tregtar dhe tensionet globale mbeten rreziqe të mëdha për stabilitetin ekonomik të vendit. ---

Sektori privat dhe buxheti shtetëror: një pamje e përzier

Sektori privat ka treguar shenja të përmirësimit, me një rritje prej 6.9% në qarkullimin e ndërmarrjeve gjatë vitit 2025. Tregtia dhe industria përpunuese janë sektorët kryesorë, duke përfaqësuar 42.2% dhe 10.5% të qarkullimit të përgjithshëm. Numri i ndërmarrjeve të reja të regjistruara ka rritur me 8.9%, ndërsa numri i atyre të mbyllura ka ulur me 17.5%.

Në nivel fiskal, të hyrat buxhetore kanë arritur në 3.3 miliardë euro (rritje prej 7.6%), ndërsa shpenzimet buxhetore kanë arritur në 3.4 miliardë euro (rritje prej 9.9%). Lufta kundër evazionit tatimor ka luajtur një rol të rëndësishëm në këtë përmirësim. ---

Rajoni Ballkanik: një kontekst i vështirë

Në vendet e Ballkanit Perëndimor, rritja ekonomike ka qenë mesatarisht 2.9% në vitin 2025, duke u ngadalësuar krahasuar me vitin e kaluar (3.7%). Në Shqipëri, dobësimi i kërkesës së jashtme dhe rritja e kostove të prodhimit kanë ndikuar negativisht në ritmin e rritjes.

Kosova, megjithatë, ka arritur të mbajë një rritje pozitive, megjithë sfidat e shumta. Perspektiva ekonomike mbetet e ekspozuar ndaj rreziqeve globale, duke përfshirë tensionet gjeopolitike, ndryshimet në tregjet e energjisë dhe pasiguritë në tregtinë ndërkombëtare. ---

Çfarë duhet të presim në të ardhmen?

Edhe pse parashikimet e BQK-së nuk janë optimiste, ka edhe shenja pozitive. Rritja e konsumit privat, përmirësimi i klimës së biznesit dhe rritja e shpenzimeve të diasporës janë faktorë që mund të ndihmojnë në stabilizimin e ekonomisë. Megjithatë, qeveria dhe institucione të tjera duhet të veprojnë me kujdes për të minimizuar ndikimin e rreziqeve globale.

Në fund të fundit, ekonomia e Kosovës po përballet me sfida të mëdha, por me strategji të mirëdhequra dhe investime të qëllimshme, mund të arrijë një stabilitet të qëndrueshëm.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.