Kosova shpalli pavarësinë në 1990: Deklarata e 2 Korrikut që ndryshoi historinë

Deklarata e 2 Korrikut 1990: Akti që hodhi themelet e shtetësisë së Kosovës

Në një akt historik që shënoi fillimin e rrugës drejt pavarësisë, Deklarata Kushtetuese e 2 Korrikut 1990 u miratua nga deputetët e Kuvendit të Kosovës në Prishtinë, duke u bërë një nga dokumentet kyçe në procesin e formimit të shtetit kosovar. Ky akt juridik dhe politik, i cili u shpall në kushte të jashtëzakonshme, u cilësua nga krerët institucionalë si një moment vendimtar që hodhi themelet e shtetësisë së Kosovës.

Një deklaratë e lindur nga rezistenca kundër diskriminimit

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, theksoi se Deklarata e 2 Korrikut ishte një përgjigje e mençur dhe e guximshme ndaj politikës së Serbisë, e cila synonte të asgjësonte autonominë e Kosovës dhe të linte popullin pa zë. “Serbia nuk dëshironte vetëm të qeveriste Kosovën, por të asgjësonte çdo mundësi për vetëvendosje. Kundër këtij plani u ngrit Deklarata e 2 Korrikut, një akt që doli nga pak hapësira politike që kishim atëherë, por me mençuri dhe guxim.”

Haxhiu theksoi se delegatët, hartuesit dhe mbështetësit e deklaratës dëshmuan se politika e Kosovës duhej të mbështetej në të drejtë, jo në nënshtrim. “Ata e kuptuan se vetëm me gjuhën e së drejtës mund të mbroheshin vlerat e popullit tonë. Pas këtij akti erdhi Kushtetuta e Kaçanikut, referendumi për pavarësi dhe gjithë procesi i viteve ’90, gjatë të cilit Kosova u mbajt në këmbë me institucione, shkolla shtëpi dhe rezistencë të palodhur.”

Albin Kurti: Deklarata që shënoi lindjen e Republikës së Kosovës

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, e cilësoi Deklaratën e 2 Korrikut si aktin që shënoi lindjen e Republikës së Kosovës. Sipas tij, ky dokument, së bashku me Kushtetutën e Kaçanikut të 7 Shtatorit 1990, formoi një bazë juridike dhe politike për shtetin e ardhshëm të Kosovës.

“Deklarata ishte shprehje e lirisë, barazisë dhe vullnetit të popullit kundër diskriminimit. Dy muaj më vonë, në Kaçanik, u miratua Kushtetuta që shpalli Kosovën Republikë. Këto dy akte ishin shpallje politike dhe juridike, një monument i pashlyeshëm i rezistencës popullore.”

Kurti shtoi se Deklarata erdhi pasi Serbia, nën udhëheqjen e Sllobodan Millosheviqit, kishte hequr autonominë e Kosovës nga Federata e Jugosllavisë. “Kjo ishte një përgjigje e drejtë ndaj padrejtësisë dhe një hapi i parë drejt pavarësisë që u kurorëzua më vonë.”

Ilaz Ramajli: Deklarata që ndryshoi historinë e Kosovës

Kryetari i delegatëve që votuan Deklaratën, Ilaz Ramajli, theksoi se ky akt nuk ishte vetëm një dokument juridik, por shprehje e vullnetit politik të gjithë popullit të Kosovës. “Kur shoh Kosovën e pavarur, bindem se Deklarata e 2 Korrikut ishte më shumë se një akt. Ajo ishte shprehje e lirisë, demokracisë dhe dinjitetit njerëzor për të cilat u luftua pa hezitim.”

Ramajli shtoi se delegatët, në kushte të vështira, besuan se vetëvendosja ishte e mundur. “Edhe pse sfidat ishin të mëdha, procesi i nisur atë ditë u kurorëzua me lirinë dhe shtetin tonë.”

Si u miratua Deklarata në kushte të jashtëzakonshme

Deklarata Kushtetuese u miratua para ndërtesës së Kuvendit në Prishtinë, pasi autoritetet serbe kishin bllokuar hyrjen e deputetëve. Me këtë akt, Kosova u shpall njësi e barabartë në kuadër të Jugosllavisë, duke kundërshtuar heqjen e autonomisë. Ky dokument konsiderohet një nga aktet themeluese të shtetësisë së Kosovës dhe hapi rrugën për Kushtetutën e Kaçanikut, e cila u shpall më 7 Shtator 1990.

Njëzet e tre vjet më vonë, Kosova shpalli pavarësinë e plotë, duke iu referuar këtij akti si një nga momentet kyçe në rrugën e lirisë. Deklarata e 2 Korrikut 1990 mbetet një simbol i rezistencës dhe vetëvendosjes së popullit kosovar.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.