Kosovë: Afati 30-ditor për krijimin e institucioneve fillon këtë javë
Kosovë në prag të ndryshimeve institucionale: Cakolli shpjegon procedurat pas certifikimit të zgjedhjeve Me certifikimin e rezultateve nga KQZ-ja, Kosova hyn në një fazë të rëndësishme kushtetuese. Afati 30-ditor për krijimin e institucion...
Kosovë në prag të ndryshimeve institucionale: Cakolli shpjegon procedurat pas certifikimit të zgjedhjeve
Me certifikimin e rezultateve nga KQZ-ja, Kosova hyn në një fazë të rëndësishme kushtetuese. Afati 30-ditor për krijimin e institucioneve të reja nis zyrtarisht më 9 korrik 2025 dhe do të përfundojë më 7 gusht 2026. Ky proces, i udhëhequr nga Albulena Haxhiu në cilësinë e Presidentes së përkohshme, do të përcaktojë formimin e Kuvendit të ri, Qeverisë dhe zgjedhjen e Presidentit.
Çfarë ndodh pas certifikimit të zgjedhjeve?
Sipas Eugen Cakolli, ekspert nga KDI, certifikimi i zgjedhjeve aktivizon një seri procedurash të paracaktuara. Këto përfshijnë thirrjen e seancës konstituive, formimin e strukturave drejtuese dhe finalizimin e mandateve. Nuk ka rëndësi të cilet institucione formohen të parat – Kushtetuta e Kosovës nuk përcakton një renditje të detyrueshme ndërmjet krijimit të Kuvendit, Qeverisë ose zgjedhjes së Presidentit.
Hap pas hapi: Si do të procedohet?
- Seanca konstituive: Thirrja bëhet nga Presidentja e përkohshme, Albulena Haxhiu. Nëse ajo nuk ndodh brenda afatit, Kuvendi mblidhet vetë në ditën e 30-të.
- Mbledhja përgatitore: Përfshin kryetarët e 15 subjekteve politike me mandate. Kjo mbledhje, e cila duhet të mbajë jo më vonë se 5 ditë para seancës konstituive, përcakton rendin e ditës dhe vendosjen e deputetëve në sallë.
- Drejtimi i seancës: Deri në zgjedhjen e Kryetarit, seancën e drejton Avni Dehari (LVV), deputeti më i vjetër, i ndihmuar nga Fatma Taçi (KDTP), deputeta më e re.
Rendi i punës: Nga verifikimi i mandateve deri te zgjedhja e Kryetarit
Procedura është e strukturuar si më poshtë:
- Komisioni për Verifikim: Formohet një komision i përkohshëm për kontrollin e kuorumit dhe mandateve. Raporti i tij miratohet me shumicë votash.
- Betimi i deputetëve: Para se të fillojnë punimet, deputetët betohen sipas Kushtetutës.
- Zgjedhja e Kryetarit: Propozohet nga LVV (subjekti më i madh parlamentar) dhe zgjidhet me minimum 61 vota. Nëse kandidati nuk arrin të fitojë mbështetje pas tre tentimesh, propozohet një tjetër. Votimi është i hapur, përveç nëse ka konsensus për ndryshim.
- Zgjedhja e nënkryetarëve: Pesë nënkryetarë zgjidhen me të njëjtin kriter (61 vota). Tre propozohen nga subjektet më të mëdha (LVV, PDK, LDK), një nga komuniteti serb (LS), dhe një nga komunitetet jo-shumicë. Votimi bëhet në pako për të shpejtuar procesin.
- Formimi i Qeverisë: Kryeministri propozohet nga partia/koalicioni më i madh dhe zgjidhet nga Kuvendi.
- Zgjedhja e Presidentit: Kryetari i Kuvendit njofton procesin, i cili mund të zhvillohet paralelisht me formimin e Qeverisë.
Çfarë ndodh pas konstituimit të Kuvendit?
Kuvendi konsiderohet i konstituuar vetëm pas zgjedhjes së Kryetarit dhe të gjithë nënkryetarëve. Pastaj hapen dy procedura të ndara:
Cakolli thekson se as Kushtetuta, as Gjykata Kushtetuese nuk e kushtëzojnë formimin e Qeverisë me zgjedhjen e Presidentit paraprakisht. Kjo i jep fleksibilitet institucioneve të reja për të nisur punën sa më shpejt.
Përfundim: Një proces i rëndësishëm për stabilitetin demokratik
Afati i 30-ditor kushtetues është një moment kyç për Kosovën. Nga verifikimi i mandateve deri te zgjedhja e strukturave drejtuese, secili hap duhet të kryhet me transparencë dhe respekt ndaj procedurave. Rezultati final do të përcaktojë drejtimin politik të vendit për mandatet e ardhshme.
Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.
