Kosovë në rrugë të vështirë: LVV formon qeverinë, por bllokada për presidentin mbetet

Kosova në prag të një ndryshimi: LVV fitoi zgjedhjet, por sfida për presidentin mbetet e hapur

Me 47.13% të votave dhe 53 mandate në Kuvendin e 120 vendesh, Lëvizja Vetëvendosje (LVV) ka siguruar votat e nevojshme për formimin e një qeverie të re në Kosovë. Megjithatë, procesi për zgjedhjen e një presidenti konsensual mbetet një sfidë e madhe, duke e shtyrë vendin drejt një bllokade institucionale që nga prilli i këtij viti.

Sipas Arbërie Nagavcit, ish-shefe e Grupit Parlamentar të LVV-së, partia është e gatshme të formojë qeverinë menjëherë pas konstituimit të Kuvendit, por kërkon konsensus me partitë e tjera për zgjedhjen e presidentit. "Duhet të bëjmë gjithçka që është në mandatin tonë për të tejkaluar këtë bllokadë dhe të shmangim edhe një palë zgjedhje", theksoi ajo për Radion Evropa e Lirë. ---

Pse zgjedhja e presidentit është një pengesë e madhe?

Për të zgjedhur presidentin, Kushtetuta kërkon pjesëmarrjen e paktën 80 deputetëve në dy rundet e para të votimit. Mospajtimet e mëparshme kanë çuar në zgjedhje të parakohshme më 7 qershor, duke e lënë Kosovën pa president të plotfuqishëm që nga prilli, kur mandati i Vjosës Osmanit ka mbaruar.

LVV ka propozuar figura nga shoqëria civile si Feride Rushiti dhe Hatixhe Hoxha, por partitë opozitare kanë refuzuar të mbështesin këto kandidatura. Politologu Dritëro Arifi e quan këtë qëndrim të LVV-së si një shenjë se partia nuk është e gatshme për kompromis të gjerë politik.

"Nëse nuk ka negociata mbi ndërtimin e diçkaje pozitive, rezultati do të jetë i njëjtë si vitin e kaluar", thotë Arifi, duke e cilësuar deklaratën e Nagavcit si "politikë populliste". ---

Çfarë kërkojnë partitë opozitare?

Partitë e opozitës kanë vendosur kushte të ndryshme për bashkëpunim:

• PDK (Partia Demokratike e Kosovës):
  • Është e hapur për bisedime me të gjitha partitë, duke përfshirë LVV-në.
  • Kërkon marrëveshje politike para konstituimit të Kuvendit.
  • Parakushtet përfshijnë: pagat, pensionet, kapacitetet energjetike, gazin amerikan dhe anëtarësimin në BE.
• LDK (Lidhja Demokratike e Kosovës):
  • Kërkon që të merret vesh për orientimin strategjik të Kosovës, duke përfshirë gazin amerikan.
  • Thotë se "orientimi strategjik është parakusht i ekzistencës politike".
• Aleanca (ish-AAK):
  • Ka paraqitur gjashtë kushte, duke përfshirë:
    • Pranimin e projektit të gazit amerikan.
    • Ndërtimin e një termocentrali me thëngjill.
    • Kushtet e tjera ekonomike.

Politologu Arifi thotë se këto kushte janë një shenjë se partitë opozitare nuk janë të gatshme për bashkëqeverisje, por vetëm për zgjedhjen e presidentit. ---

Rreziku i zgjedhjeve të reja: A do të përsëritet skenari i 2025-së?

Nëse partitë nuk arrijnë një marrëveshje për presidentin, Kosova rrezikon të shkojë sërish në zgjedhje të parakohshme. Këto do të ishin të katërtat që nga shkurti i vitit 2025, duke e shtyrë vendin në një cikël të pashpresë politike.

Sipas Arifit, nuk ka një klimë pozitive për ndërtimin e konsensusit:

"Nuk ka garancione se partitë do të mbajnë fjalën e tyre. Në gjashtë vitet e fundit, premtimet nuk janë mbajtur as para, as pas ardhjes në pushtet."

---

Çfarë presin partnerët ndërkombëtarë?

Ambasada amerikane, partitë opozitare dhe odat ekonomike kanë thirrur Qeverinë e Kosovës të bëhet pjesë e nismave rajonale për gazin e lëngshëm natyror (LNG), të mbështetura nga SHBA-ja. Megjithatë, Albin Kurti dhe Artane Rizvanolli kanë shprehur mbështetje për gazifikimin e thëngjillit vendas.

Arifi thotë se çështja e gazit amerikan duhet të jetë një nga prioritetet kryesore, por se nuk ka siguri ligjore që LVV do të përmbushë premtimet e saja. ---

Perspektiva për të ardhmen: A mund të shpëtohet Kosova nga bllokada?

Me rezultatet e zgjedhjeve të 7 qershorit, përbërja e Kuvendit është si vijon:

• PDK: 19.44% (22 mandate)
• LDK: 16.69% (18 mandate)
• Aleanca: 6.74% (7 mandate)
• LVV: 47.13% (53 mandate)

Një marrëveshje e shpejtë midis LVV dhe partive të tjera është e nevojshme për të formuar institucione të qëndrueshme. Megjithatë, kushte të ndryshme ekonomike dhe politike po e bëjnë këtë proces edhe më të vështirë.

Nga njëra anë, LVV kërkon një president konsensual, ndërsa nga ana tjetër, partitë opozitare kërkojnë ndryshime në politikat qeverisëse. Nëse nuk arrihet një kompromis, Kosova mund të përballet me një krize institucionale të gjatë.

Nagavci ka shprehur optimizëm, duke thënë se LVV do të bëjë gjithçka për të tejkaluar këtë situatë. Por, me tensionet e larta dhe kushte të ndryshme, e ardhmja e institucioneve kosovare mbetet e pasigurt.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.