Maqedonia e Veriut humb investitorë: pse kompanitë largohet drejt BE-së?

Maqedonia e Veriut në rrezik: Investitorët e huaj largohet drejt BE-së

Investimet e huaja direkte (IHD) në Maqedoninë e Veriut po bien ndjeshëm, ndërsa kompanitë e huaja zhvendosin prodhimin në shtetet e Bashkimit Evropian. Analizat e fundit tregojnë se, pavarësisht investimeve të planifikuara nga shteti, mjedisi i pafavorshëm i biznesit dhe korrupsioni janë faktorë kyç që shtyjnë investitorët drejt vendeve më të sigurta.

Numrat që alarmojnë: IHD në rënie

Sipas të dhënave të Bankës Popullore, në tre muajt e parë të vitit 2026, Maqedonia e Veriut ka regjistruar një bilanc të investimeve të huaja direkte prej 218,6 milionë eurosh. Megjithatë, krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar, ky numër është ulur për 51,3 milionë euro. Kjo rënie është alarmuese, duke treguar një trend negativ në tërheqjen e investimeve.

Arsyet e largimit: Korrupsioni dhe mungesa e perspektivës evropiane

Ish-zëvendëskryeministri për çështje ekonomike, Fatmir Bytyqi, thekson se arsyet kryesore për largimin e investitorëve janë:

• Mjedisi i pafavorshëm i biznesit: Detyrimet e shtetit ndaj investitorëve nuk përmbushen në kohë, duke shtuar edhe korrupsionin.
• Procedurat e ngadalta për pagesën e subvencioneve: Investitorët ballafaqohen me pengesa gjatë kërkesave për subvencione, duke u bërë një sinjal i rrezikut korruptiv.
• Mungesa e një institucioni të centralizuar: Investitorët nuk kanë një drejtim të qartë për të trajtuar problemet, duke e bërë vendin të paparë për biznes.
• Perspektiva e dobët evropiane: Investitorët nuk shohin një rrugë të qartë për integrimin në BE, duke preferuar vende si Polonia ose Sllovenia.

Reagimet politike: Një goditje serioze për ekonominë

Largimi i kompanive si BMZ (e cila zhvendosi prodhimin në Poloni) ka shkaktuar reagime të forta nga opozita dhe organizatat ekonomike. BDI-ja ka deklaruar se kjo është një goditje serioze për ekonominë, duke përmendur:

• Një shtet pa perspektivë të qartë evropiane.
• Buxhet të zbrazët dhe pasiguri ekonomike.
• Tensionet ndëretnike që shtojnë pasigurinë.

Përpjekjet e shtetit: Strategji të reja por pa rezultat

Qeveria ka paralajmëruar një Strategji të re për tërheqjen e investimeve të huaja, por ky dokument nuk është ende miratuar. Ndërkohë, janë planifikuar mjete financiare për mbështetjen e investitorëve, duke përfshirë:

• 8,7 milionë euro për zhvillimin e zonave të lira ekonomike.
• 16,7 milionë euro për mbështetjen financiare të investimeve.
• 24,2 milionë euro për stimulimin e biznesit.
• 20 milionë euro nga Ministria e Ekonomisë për krijimin e vendeve të reja pune.

Investime të reja por jo të mjaftueshme

Në qershor 2026, kompania Xhavo Automotiv njoftoi një investim prej 20 milionë eurosh në ZZHTI-Tetovë, ndërsa kompania sllovene INEA ka shprehur interes për një investim prej 15 milionë eurosh, që do të krijonte 100 vende pune. Megjithatë, këto investime nuk janë të mjaftueshme për të zëvendësuar humbjen e investitorëve të mëparshëm.

Perspektiva e ardhshme: A do të ndryshojë gjërat?

Pavarësisht përpjekjeve të shtetit, mjedisi i biznesit në Maqedoninë e Veriut mbetet i vështirë. Korrupsioni, procedurat e ngadalta dhe mungesa e një plani të qartë evropian janë faktorë që vazhdojnë të shtyjnë investitorët larg. Nëse nuk ndërmerren masa të forta për reformë, vendi mund të përballet me një rënie të mëtejshme të investimeve të huaja direkte.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.