Maqedonia e Veriut: Vendi me vdekshmëri më të lartë nga ndotja e ajrit në Evropë

Maqedonia e Veriut: Rekord i trishtueshëm në Evropë për vdekshmërinë nga ndotja e ajrit

Maqedonia e Veriut është vendi me vdekshmërinë më të lartë në Evropë nga ndotja e ajrit, sipas të dhënave të Eurostat. Me 146 vdekje të parakohshme për 100 mijë banorë, ajo tejkalon shumë herë mesataren e Bashkimit Evropian, e cila në vitin 2023 ishte vetëm 41 vdekje për 100 mijë banorë. Ky tregues i alarmueshëm e vendos Maqedoninë e Veriut në krye të renditjes evropiane, duke theksuar krizën e ndotjes së ajrit në vend.

Një hendek i thellë midis Ballkanit dhe Evropës Veriore

Të dhënat tregojnë një diferencë të thellë midis vendeve të Ballkanit dhe atyre të Evropës Veriore dhe Perëndimore. Përveç Maqedonisë, vendet fqinje si Bosnja dhe Hercegovina (139 vdekje), Serbia (132 vdekje), Shqipëria (129 vdekje) dhe Kosova (121 vdekje) gjithashtu paraqesin nivele të larta të vdekshmërisë nga ndotja e ajrit. Në anën tjetër, vendet nordike si Islanda (0 vdekje), Finlanda (1 vdekje) dhe Suedia (2 vdekje) janë shembuj të suksesshëm në luftën kundër ndotjes.

Grimcat PM2.5: Kërcënimi i fshehtë për shëndetin

Grimcat e imëta PM2.5 janë një nga faktorët kryesorë që kontribuojnë në vdekshmërinë e lartë. Në Maqedoninë e Veriut, koncentrimi mesatar i PM2.5 është 22.3 mikrogramë për metër kub, katër herë më i lartë se standardi i sigurt i OBSH-së. Këto grimca depërtojnë thellë në mushkëri dhe qarkullimin e gjakut, duke rritur rrezikun e sëmundjeve të zemrës, mushkërive dhe goditjeve në tru.

Burimet kryesore të ndotjes dhe pasojat për shëndetin

Ndotja e ajrit në Maqedoninë e Veriut ka disa burime kryesore:

• Përdorimi i qymyrit për prodhimin e energjisë;
• Ngrohja e amvisërive me dru dhe lëndë djegëse të ngurta;
• Trafiku i dendur dhe emetimet industriale;
• Kushtet klimatike që pengojnë shpërndarjen e ndotësve.

Sipas OECD-së, ndotja e ajrit sjell jo vetëm rrezik për shëndetin, por edhe kosto të mëdha për sistemin shëndetësor dhe ekonominë e vendit.

Çfarë duhet bërë për të përmirësuar situatën?

OECD thekson se Maqedonia e Veriut ka bërë përparim me Planin Kombëtar për Mbrojtjen e Ajrit, por nevojiten masa më të forta. Investimet në energji të pastër, transport publik modern dhe sisteme më efikase të ngrohjes janë thelbësore për të ulur ndotjen. Nëse këto masa nuk zbatohet me ritëm më të shpejtë, ndotja e ajrit do të vazhdojë të jetë një kërcënim serioz për shëndetin publik dhe zhvillimin e qëndrueshëm të vendit.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.