Marrëveshja e Prespës: 7 vite polemikash, çfarë ka ndryshuar që nga 2018?

Marrëveshja e Prespës: një hap historik me pasoja të gjata

Shtatë vjet kanë kaluar që nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Prespës, një dokument që solli ndryshime të thella në marrëdhëniet ndërmjet Shqipërisë dhe Greqisë. Së bashku me Marrëveshjen e Ohrit, ky akt i vitit 2018 u bë një simbol i përpjekjeve për stabilitet në Ballkanin Perëndimor. Por, a kanë qenë këto marrëveshje të mjaftueshme për të zgjidhur mosmarrëveshjet e vjetra?

Çfarë parashikonte Marrëveshja e Prespës?

Nënshkruar më 12 qershor 2018 në Prespë, kjo marrëveshje kishte si qëllim zgjidhjen e mosmarrëveshjeve të gjatë midis Tiranës dhe Athinës, duke përfshirë çështjet e minoritetit shqiptar në Greqi dhe kufijtë detarë në Detin Jon. Në thelb, ajo parashikonte:

• Njohjen e të drejtave të minoritetit shqiptar në Greqi, duke përmirësuar kushte jetese për komunitetin.
• Zgjidhjen e mosmarrëveshjeve kufitare në Detin Jon, duke u mundësuar Shqipërisë të avancojë në negociatat për kufijtë detarë.
• Nxitjen e bashkëpunimit ekonomik ndërmjet dy vendeve, duke hapur rrugën për investime të reja.

Polemikat që vazhdojnë edhe sot

Edhe pse Marrëveshja e Prespës u prit me entuziazëm, ajo nuk mungoi të bëjë thirrje kritike. Në Shqipëri, disa e konsiderojnë atë si një kompromis të detyruar, ndërsa në Greqi, ajo u perceptua si një hap i domosdoshëm për të përmirësuar marrëdhëniet. Sidoqoftë, polemikat vazhdojnë:

• Zbatimi i pakët i të drejtave të minoritetit: Sipas organizatave ndërkombëtare, Greqia nuk ka përmbushur plotësisht angazhimet e marrëveshjes.
• Mosmarrëveshjet në Detin Jon: Shqipëria ka avancuar në negociata, por Greqia vazhdon të mbajë një qëndrim të ashpër.
• Reagimet politike në Shqipëri: Disa parti e kanë cilësuar marrëveshjen si një dështim diplomatik, duke kërkuar rishikim.

Çfarë ka ndryshuar që nga 2018?

Shtatë vjet më vonë, Marrëveshja e Prespës ka sjellë disa ndryshime, por jo gjithçka ka qenë siç pritej:

• Përparime në dialogun Shqipëri-Greqi, megjithëse tensionet nuk janë zhdukur plotësisht.
• Ngritja e çështjes së minoritetit në agjendën ndërkombëtare, por pa zgjidhje konkrete.
• Nxitja e bashkëpunimit ekonomik, me rritje të investimeve në sektorët e turizmit dhe energjisë.

Perspektiva për të ardhmen

Ekspertët thonë se Marrëveshja e Prespës ka qenë një hap i rëndësishëm, por se ajo duhet të shoqërohet me veprime konkrete. Nëse Greqia nuk përmbush angazhimet e saja, tensionet mund të rriten përsëri. Nga ana tjetër, Shqipëria duhet të vazhdojë të lobojë për interesat e saj në arenën ndërkombëtare.

Një gjë është e qartë: pa marrëveshje të vërteta, paqja në Ballkan mbetet e prekshme.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.