Omani shpërthen planin sekret për Hormuz: Si Kinës iu ndërrua loja globale

Omani paraqet një plan revolucionar për të shpëtuar Hormuzin nga lufta

Në një lëvizje që mund të ndryshojë rrjedhën e luftës në Lindjen e Mesme, Omani ka paraqitur një propozim të mbështetur nga shtetet arabe të Gjirit për të hapur lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, pa i dhënë Iranit kontroll ekskluziv mbi këtë korridor strategjik. Ky plan, i frymëzuar nga modeli i Ngushticës së Malakës, synon të frenojë përshkallëzimin e konfliktit ndërmjet SHBA-së dhe Iranit, i cili ka marrë përmasa të reja pas sulmit izraelito-amerikan ndaj Teheranit më 28 shkurt.

Sipas Reuters, propozimi parashikon që vendet që përdorin ngushticën të kontribuojnë vullnetarisht në financimin e lundrimit, mbrojtjes së mjedisit dhe operacioneve të kërkim-shpëtimit. Kjo zgjidhje, e cila nuk i jep asnjë privilegj Iranit, mund të shërbejë si një model për menaxhimin e korridoreve detare globale, duke u bërë një alternativë ndaj kontrollit të një vendi mbi një rrugë të tillë kritike. ---

Roli i Omanit si ndërmjetës: Nga bisedimet bërthamore te diplomacia e re

Omani, një vend që ka mbajtur gjithmonë një neutralitet të rreptë, po ringjallet si një lojtar kyç në diplomacinë rajonale. Në vitet 2013-2015, Muscati ishte boshti i bisedimeve bërthamore ndërmjet Iranit dhe komunitetit ndërkombëtar, ndërsa para luftërave të 2025 dhe 2026, ai shërbeu si ndërmjetës i parë i qartë ndërmjet SHBA-së dhe Republikës Islamike.

Sot, Omani po ndërton një diplomaci shumëvjeçare, duke u bashkuar me Katarin dhe Pakistanin në përpjekjet për të deeskaluar tensionet. Propozimi i tij për Hormuzin nuk është vetëm një akt diplomatik, por edhe një sinjal se Gjiri nuk dëshiron luftë. Sipas analistëve, Muscati po përpiqet të ruajë autonominë e tij strategjike, duke u mbështetur edhe në marrëdhëniet e reja me Kinën, pa braktisur aleancën e tij të gjatë me SHBA-në. ---

Pse Kina po vërehet në këtë lojë?

Për Pekinin, kontrolli mbi korridoret detare është një çështje jetësore. Ngushtica e Malakës, përmes së cilës kalojnë mallra me vlerë 3.5 trilionë dollarë në vit, është një shembull i varësisë së Kinës nga rrugët e ngushta detare. Në këtë kontekst, propozimi i Omanit për Hormuzin nuk është vetëm një zgjidhje lokale, por edhe një mundësi për Pekinin të promovojë një menaxhim shumëpalësh të rrugëve ujore globale.

Një takim i rëndësishëm ndërmjet zëvendësministrit kinez të Jashtëm, Miao Deyu, dhe sekretarit të Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Omanit, Idris Abdulrahman Al Kindi, u mbajt në Pekin më 16 korrik. Ky takim, sipas Responsible Statecraft, tregon se Kina po përpiqet të ndikojë në zgjidhjen e krizës, duke e parë Omanin si një partner të rëndësishëm në Lindjen e Mesme. ---

Skenarët e ardhshëm: A do të pranohet propozimi i Omanit?

Realizueshmëria e këtij plani mbetet e pasigurt. Nga njëra anë, Irani po kërkon një ekuilibër midis sigurisë kombëtare dhe qëndrimeve maksimaliste, ndërsa SHBA-ja është e ndarë midis humbjeve të pësuara dhe dëshirës për të fituar pozicione politike. Nga ana tjetër, Kina, edhe pse e konsideron Iranin një partner, nuk do të pranojë një kontroll të njëanshëm mbi Hormuzin, pasi kjo do të krijonte një precedent të rrezikshëm për korridoret e tjera detare.

Sipas South China Morning Post, Kina dhe Omani janë fituesit e vërtetë të marrëveshjes së Islamabadit, duke treguar se të dy vendet kanë interesa të përbashkëta në stabilitetin e rajonit. Nëse propozimi i Muscatit konfirmohet, ai mund të shërbejë si një model për menaxhimin e konflikteve të tjera detare, duke e bërë Omanin një Zvicër të Gjirit.

Një gjë është e qartë: bota po ndryshon ditë-ditës, dhe nëse palët ndërluftuese nuk do të gjejnë një zgjidhje të shpejtë, rreziku i një luftë totale në Gjirin Persik do të rritet. Në këtë kontekst, propozimi i Omanit dhe mbështetja e Kinës mund të jenë hapat e parë drejt paqes.

Burimi i lajmit: infoshqip.com
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.