Shkupi ndrydhet nën mbeturina: 99.8% përfundojnë në deponi pa riciklim

Shqetësimi rritës për mjedisin në Maqedoni: 755,789 ton mbeturina në vitin 2025

Në vitin 2025, Maqedonia gjeneroi gjithsej 755,789 ton mbeturina komunale, një sasi që mesatarisht arrin në 417 kilogramë për banor. Kjo shënon një ulje me 4.8% krahasuar me vitin 2024, kur mesatarja ishte 438 kg/banor. Pavarësisht kësaj reduksioni, sistemi i mbledhjes së mbeturinave ka arritur të mblidhet 639,668 ton, duke treguar një rritje minimale prej 0.3% krahasuar me vitin e kaluar. Sipas Entit Shtetëror të Statistikave, kjo rritje është rezultat i përfshirjes së një numri më të madh vendbanimesh në sistemin kolektiv të mbledhjes.

Shkupi mbart barrën më të madhe të mbeturinave

Rajoni i Shkupit është ai që mbart barrën më të madhe të mbeturinave në vend. Në vitin 2025, këtu u mblodhën 178,953 ton mbeturina, që përbëjnë 28% të totalit të mbeturinave komunale në Maqedoni. Ky numër nuk i referohet sasive për frymë, por të totalit të mbeturinave të mbledhura në rajon.

Familjet janë burimi kryesor i mbeturinave

Nga 639,668 ton mbeturina të mbledhura, 84% (ose 537,341 ton) vijnë nga familjet, ndërsa pjesa tjetër, 16%, përbëhet nga mbeturina tregtare. Kjo e fundit përfshin mbeturina nga dyqanet, restorantet, zyrat dhe subjekte të tjera juridike dhe fizike.

Përzgjedhja e mbeturinave mbetet një sfidë e madhe

Një nga problemet më të mëdha në sistemin aktual është përzgjedhja e dobët e mbeturinave. Nga totali i mbledhur, 86.5% (ose 553,126 ton) janë mbeturina të përziera komunale, të cilat nuk mund të riciklohen. Kjo tregon se sistemi aktual nuk është i aftë të ndajë mbeturinat sipas llojit të tyre në mënyrë efektive.

Llojet e mbeturinave të mbledhura veçmas

Nga kategoritë e mbledhura veçmas, rezultatet janë të pakënaqshme:

• Mbetjet organike: 34,757 ton
• Plastika: 15,500 ton
• Letër: 10,217 ton
• Metal: 1,879 ton
• Gomë: 1,106 ton (vetëm 0.2% e totalit)

Mbeturinat që nuk mbledhen dhe destinojnë e tyre e rrezikshme

Një problem i rëndësishëm është edhe pjesë e mbeturinave që nuk kalojnë përmes sistemit të mbledhjes. Diferenca midis 755,789 tonëve të gjeneruar dhe 639,668 tonëve të mbledhur tregon se një pjesë e konsiderueshme e mbeturinave nuk trajtohet në mënyrë të rregullt. Kjo mund të çojë në grumbullime të paligjshme, ndotje të ajrit, ujit dhe tokës.

99.8% e mbeturinave përfundojnë në deponi pa riciklim

Sipas statistikave zyrtare, 99.8% e mbeturinave komunale të mbledhura në Maqedoni përfundojnë në deponi. Kjo do të thotë se vetëm 0.2% e tyre riciklohen, kompostohen ose përpunohen në mënyra të tjera. Kjo situatë është shumë larg standardeve evropiane, ku riciklimi arrin në nivele shumë më të larta.

Çfarë duhet të bëhet për të përmirësuar situatën?

Për të përmirësuar menaxhimin e mbeturinave në Maqedoni, ekspertët sugjerojnë:

• Investime në infrastrukturë moderne të riciklimeve dhe kompostimit;
• Fushata intensive të ndërgjegjësimit publik për ndarjen e mbeturinave;
• Zbatim të rreptë të ligjeve për trajtimin e mbeturinave;
• Përfshirjen e komuniteteve lokale në proceset e menaxhimit të mbeturinave;
• Nxitjen e përdorimit të mbeturinave si burim i ri materialesh.

Pa veprime të menjëhershme, Shkupi dhe Maqedonia do të vazhdojnë të përballen me sfidat e ndotjes dhe mungesës së qëndrueshmërisë mjedisore.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.