Trump pranon pezullim 20-vjeçar të programit bërthamor të Iranit – kush janë kërkesat e SHBA-së

Trump pranon pezullim 20-vjeçar të programit bërthamor të Iranit – kush janë kërkesat e SHBA-së

Presidenti amerikan Donald Trump ka bërë një ndryshim të rëndësishëm në qëndrimin e SHBA-së ndaj programit bërthamor të Iranit, duke deklaruar se një pezullim 20-vjeçar i aktiviteteve bërthamore të Teheranit do të ishte i pranueshëm. Kjo shënon një zbutje të konsiderueshme të pozicionit të mëparshëm të SHBA-së, të cilat dikur kërkonin ndërprerje të përhershme të pasurimit të uraniumit nga Irani.

Gjatë një konferencë shtypi në bordin e avionit presidencial Air Force One, pas takimit me presidentin kinez Xi Jinping në Pekin, Trump ka theksuar se një afat 20-vjeçar është i mjaftueshëm për të siguruar që Irani të mos zhvillojë armë bërthamore. Megjithatë, ai ka shtuar se kërkojnë garanci reale që Teherani do të respektojë marrëveshjen nëse ajo do të nënshkruhet.

Negociatat e bllokuara dhe roli i ndërmjetësimit

Deklarata e Trumpit vjen në një kohë kur negociatat për një marrëveshje bërthamore dhe armëpushim janë në një impas të plotë. Sipas burimeve, Pakistani po luan një rol ndërmjetësues midis palëve, por propozimet e fundit janë refuzuar nga të dyja anët. Media iraniane kanë raportuar se Teherani ka propozuar një plan që përfshin ndalimin e menjëhershëm të luftës në të gjitha frontet, duke përfshirë edhe ndalimin e sulmeve izraelite ndaj Hezbollah në Liban.

Përveç kësaj, Irani ka kërkuar edhe heqjen e bllokadës detare amerikane dhe garanci për mospërsëritje të sulmeve kundër tij. Nga ana tjetër, Trump ka insistuar që Irani nuk mund të lejohet të ketë armë bërthamore dhe ka kërkuar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, e cila, sipas tij, po mbahet e bllokuar, duke ndikuar në rritjen e çmimeve globale të naftës.

Ndryshimi i qëndrimit të Trumpit ndaj marrëveshjes bërthamore

Kjo është hera e parë që Trump përmend publikisht një afat 20-vjeçar për pezullimin e programit bërthamor të Iranit. Gjatë mandatit të tij të parë, ai kishte tërhequr SHBA-në nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015 me Iranin, duke argumentuar se ajo lejonte përfundimin gradual të kufizimeve ndaj programit bërthamor të Teheranit. Vendimi i atëhershëm kishte nxitur tensione të mëdha në rajon dhe kishte rritur skepticizmin ndaj marrëveshjes.

Ndryshimi i qëndrimit të Trumpit tregon një përpjekje për të gjetur një zgjidhje të ndërmjetme që të lehtësojë tensionet në Lindjen e Mesme, ndërsa siguron që Irani të mos zhvillojë armë bërthamore. Megjithatë, kërkesat e SHBA-së për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe heqjen e bllokadës detare kanë mbetur një pengesë e madhe për avancimin e negociatave.

Reaksioni i Izraelit dhe sfidat e ardhshme

Deri më tani, Benjamin Netanyahu, kryeministri i Izraelit, nuk ka reaguar ndaj komenteve të Trumpit. Netanyahu kishte deklaruar më herët se stoku iranian i uraniumit të pasuruar duhej të “nxirrej jashtë” para se konflikti të konsiderohej i përfunduar. Kjo tregon se edhe pse SHBA-ja po lëviz drejt një zgjidhjeje të ndërmjetme, Izraeli mbetet i vendosur në kërkesën e tij për një ndërprerje të plotë të aktiviteteve bërthamore të Iranit.

Sfidat e ardhshme për negociatorët janë të mëdha. Nga njëra anë, duhet të sigurohet që Irani të pranojë kërkesat e SHBA-së dhe Izraelit, ndërsa nga ana tjetër, duhet të gjehet një kompromis që të lehtësojë tensionet në rajon. Nëse negociatat do të vazhdojnë të bllokohen, rreziku i një konflikti të mëtejshëm në Lindjen e Mesme do të rritet ndjeshëm.

Në këtë kontekst, deklarata e Trumpit mund të shihet si një hapi i rëndësishëm drejt një zgjidhjeje të ndërmjetme, por rruga për një marrëveshje të qëndrueshme mbetet e vështirë. Të gjitha palët duhet të tregohen të gatshme për kompromis, nëse dëshirojnë të shmangin një përkeqësim të mëtejshëm të situatës në rajon.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.