Trump sulmon NATO: SHBA-të paguajnë 999 miliardë dollarë ndërsa aleatët evropianë shpenzojnë pak

Trump zbulon numrat: SHBA-të mbajnë 90% të barrës financiare të NATO-s

Presidenti amerikan Donald Trump ka hedhur një sinjal paralajmërues për aleatët e NATO-s, duke zbuluar se Shtetet e Bashkuara kanë kontribuar me 999 miliardë dollarë në fondet e mbrojtjes së aleancës gjatë periudhës 2014–2025. Ky numër, sipas tij, është shumë më i lartë se kontributet e çdo vendi tjetër anëtar, duke ngritur kështu pyetjen: Pse aleatët evropianë nuk e ndajnë barrën në mënyrë të barabartë?

Gjatë një deklarate të mbajtur në Departamentin e Mbrojtjes në Uashington, Trump ka theksuar se ndërsa SHBA-të kanë shpenzuar pothuajse 1 trilion dollarë, vendet e tjera kanë kontribuar shumë më pak. Për shembull:

• Mbretëria e Bashkuar: 90.5 miliardë dollarë
• Franca: 66.5 miliardë dollarë
• Italia: 48.8 miliardë dollarë
• Polonia: 44.3 miliardë dollarë

Një sistem i pabarabartë që krijon tensione

Trump ka cilësuar sistemin aktual të kontributeve si të pabarabartë dhe të paqëndrueshëm, duke theksuar se SHBA-të nuk mund të vazhdojnë të mbajnë një barrë kaq të madhe financiare pa një ndryshim të menjëhershëm. “Ne jemi duke mbrojtur Evropën, por shumë nga këta vende nuk po bëjnë mjaft. Kjo nuk është e drejtë,” ka thënë ai gjatë një konferencë shtypi.

Kritikat e tij nuk janë të reja. Që nga viti 2017, Trump ka kërkuar që të gjithë anëtarët e NATO-s të përmbushin objektivin e 2% të PBB-së për shpenzimet e mbrojtjes, një kërkesë që shumë vende evropiane kanë vështirë të arrijnë. Sipas të dhënave të NATO-s, vetëm 10 nga 32 anëtarë kanë arritur këtë objektiv në vitin 2024.

Reagimet ndërkombëtare: Një debati i gjatë

Deklaratat e Trumpit kanë rikthyer në qendër të vëmendjes debatin e ndarjes së barrës financiare në NATO, një çështje që ka shkaktuar tensione të mëdha midis SHBA-së dhe aleatëve evropianë. Ndërsa disa vende, si Polonia dhe Balltiku, kanë rritur kontributet e tyre, të tjerët, duke përfshirë Gjermaninë dhe Francën, kanë mbetur nën objektivin e 2%.

Një zyrtar i NATO-s ka deklaruar për BBC se aleanca po punon për një plan të ri që do të sigurojë një shpërndarje më të drejtë të kostove, por ka shtuar se ndryshimet do të marrin kohë. “Ne jemi në një proces të gjatë negociatash, por presioni nga SHBA-të është i domosdoshëm,” ka thënë ai.

Çfarë ndodh nëse nuk ndryshon gjëja?

Sipas ekspertëve, nëse nuk arrihet një zgjidhje e shpejtë, mund të ndodhin dy scenario:

• Scenario i parë: SHBA-të mund të reduktojnë kontributet e tyre, duke lënë aleancën më të dobët financiarisht.
• Scenario i dytë: Trump ose një president i ardhshëm amerikan mund të vendosë tërheqjen e SHBA-së nga NATO, një lëvizje që do të kishte pasoja të rënda për sigurinë globale.

Një gjë është e qartë: debati për barrën financiare në NATO nuk do të mbarojë në të shpejtën. Me zgjedhjet presidenciale amerikane që afrohen, ky çështje do të mbetet në qendër të diskutimeve ndërkombëtare.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.