Turqia bëhet lojtari kryesor në NATO: Çfarë po planifikon Ankara gjatë samitit?

Turqia ngrit flamurin e saj në NATO: Çfarë po ndodh në Ankara për samitin historik

Në Ankarë, gjithçka është gati për samitin e NATO-s që do të zhvillohet më 7 dhe 8 korrik në kompleksin ushtarak “Ay Yıldız”, i njohur edhe si “Pentagoni Turk”. Qeveria turke e trajton këtë ngjarje si një moment historik për të forcuar rolin e saj strategjik brenda Aleancës. Por pse është kjo aq e rëndësishme?

Një qytet në gjendje të jashtëzakonshme: Siguria në nivel maksimum

Masat e sigurisë janë ngritur në nivelin më të lartë. Lëvizjet e kamionëve të rëndë, makineritë e ndërtimit, demonstratat publike dhe tubimet janë ndaluar për të garantuar imazhin e qytetit. Qentë endacakë janë larguar, ndërsa lypësit janë dëbuar nga rrugët kryesore. Gardhet mbrojtëse janë ngritur për të bllokuar shikimin nga lagjet e varfra të Ankarasë gjatë kalimit të delegatëve ndërkombëtarë.

Një tjetër lajm i rëndësishëm është arrestimi i akademikëve, avokatëve, politikanëve, aktivistëve mjedisorë, mësuesve dhe pensionistëve me akuza për terrorizëm. Shumë prej tyre do të mbeten në paraburgim deri në përfundimin e samitit më 10 korrik, duke e bërë Ankarën një qytet në gjendje të jashtëzakonshme.

Turqia nuk është më një “roje e krahut juglindor”: Ajo dëshiron të jetë në qendër të NATO-s

Që nga anëtarësimi në NATO në 1952, Turqia ka qenë një nga shtyllat e mbrojtjes kolektive. Sot, ajo nuk e sheh veten më thjesht si një mburojë kundër kërcënimeve nga jugu, por si një aktor aktiv në formësimin e sigurisë globale.

Sipas Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, Turqia ka një ushtri të fortë dhe të stërvitur mirë, si dhe një industria mbrojtëse në rritje të shpejtë. Në një intervistë me televizionin shtetëror turk, ai theksoi se “Turqia është një partner i rëndësishëm për NATO-n”.

Pse Turqia është e padiskutueshme për NATO-n?

Turqia ka një pozicion gjeopolitik të jashtëzakonshëm. Ajo ndodhet në kryqëzimin e Europës, Azisë dhe Lindjes së Mesme, duke kufizuar zona të ndjeshme si Siria, Iraku dhe Rusia. Kjo e bën atë një partner të domosdoshëm jo vetëm në aspektin ushtarak, por edhe në atë të energjisë, ekonomisë dhe sigurisë.

Një tjetër avantazh strategjik është kontrolli i ngushticave të Bosforit dhe Dardaneleve, bazuar në Konventën e Montreux (1936). Kjo i jep Turqisë një instrument të rëndësishëm për ruajtjen e ekuilibrit ushtarak në rajon.

Industria e mbrojtjes turke: Një fuqi në rritje

Qeveria turke planifikon të rrisë shpenzimet e mbrojtjes në 5% të PBB-së deri në 2030. Aktualisht, Turqia ka ushtrinë e dytë më të madhe në NATO, pas Shteteve të Bashkuara, me shpenzime ushtarake që arritën mbi 30 miliardë dollarë në vitin e kaluar.

Sektori i mbrojtjes turk, me mbi 3,000 kompani aktive, po bëhet një lojtar kryesor në Aleancë. Forumi i industrisë së mbrojtjes, i cili më parë ishte një ngjarje anësore, do të përfshihet për herë të parë në programin zyrtar të samitit. Priten marrëveshje të rëndësishme midis shteteve anëtare.

Turqia dëshiron një NATO më të gjerë: Çfarë po planifikon Ankara?

Ankaraja kërkon një kuptim më të gjerë të sigurisë brenda NATO-s. Ajo mbështet ringjalljen e Iniciativës së Bashkëpunimit të Stambollit (ICI), e nisur në 2004, e cila synon të forcojë bashkëpunimin e sigurisë me vendet e Lindjes së Mesme, duke përfshirë Katarin, Bahreinin, Kuvajtin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Turqia beson se NATO-ja duhet të përfshijë më shumë sfidat nga Evropa Jugore, Lindore, rajoni i Detit të Zi dhe Lindja e Mesme në planifikimin e saj strategjik. Në këtë kontekst, ajo nuk dëshiron të konkurrojë me Evropën, por të plotësojë NATO-n.

Çfarë do të sjellë samiti për Turqinë dhe botën?

Për udhëheqjen turke, ky samit nuk është vetëm një ngjarje diplomatike, por një mundësi për të konfirmuar rëndësinë strategjike të Turqisë si:

• Fuqi ushtarake me një ushtri të madhe dhe industri të zhvilluar të mbrojtjes;
• Ndërmjetëse në krizat ndërkombëtare, duke luajtur një rol kyç në Ukrainë, Iran dhe Lindjen e Mesme;
• Partner i domosdoshëm në një nga zonat më të ndjeshme gjeostrategjike të NATO-s.

Me tensionet në rritje midis SHBA dhe Evropës, si dhe diskutimet për autonominë më të madhe të mbrojtjes evropiane, Turqia shihet si një urë e rëndësishme midis dy blloqeve. Nëse Evropa dëshiron të zhvillojë një identitet të pavarur të sigurisë, Turqia beson se nuk duhet të jetë një konkurrent, por një partner i plotë.

Samiti i NATO-s në Ankara mund të jetë pika kthese për rolin e Turqisë në Aleancë. Nëse gjithçka shkon sipas planit, ajo mund të bëhet një nga aktorët kryesorë në sigurinë globale të shekullit të 21-të.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.