ZKA auditon sistemin e bizneseve në Kosovë: Cilat janë rreziqet për 265.992 kompani?

Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) hyn në fushë kundër rrezikut dixhital

Në një lëvizje të rëndësishme për transparencën dhe sigurinë e sistemit ekonomik, Zyra Kombëtare e Auditimit (ZKA) ka nisur një auditim të gjerë të Sistemit të Regjistrimit të Bizneseve në Kosovë. Ky auditim, i cili do të zhvillohet gjatë periudhës 2025-2026, synon të vlerësojë kontrollin e aplikacionit dhe sigurinë e të dhënave në këtë sistem kyç për ekonominë kosovare.

Sipas Planit Vjetor të Auditimit, ZKA do të analizojë në thellësi strukturën e Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, duke përfshirë edhe Agjencinë për Regjistrimin e Bizneseve në Kosovë (ARBK), së bashku me qendrat komunale për regjistrimin e bizneseve. Objektivi kryesor është të identifikohen eventualet dobësira në sigurinë dixhitale që mund të ekspozojnë të dhënat e 265.992 bizneseve të regjistruara në Kosovë.

Cilat janë bizneset në rrezik?

Sipas të dhënave të ARBK-së, sistemi mbulon një numër të madh aktivitetesh ekonomike:

• 134.914 biznese aktive – subjektet që gjenerojnë të ardhura dhe punësim në vend;
• 93.532 biznese pasive – subjektet të regjistruara por pa aktivitet aktual;
• 37.546 biznese të çregjistruara – subjektet që kanë ndërprerë aktivitetin por nuk janë zyrtarisht tërhequr nga sistemi.

Një auditim i tillë është jetik, pasi një sulm kibernetik ose një përdorim të paligjshëm i të dhënave mund të çojë në humbje financiare, vjedhje identiteti ose edhe destabilizim të tregut. Për shembull, në vitin 2023, ARBK raportoi 12 incidente sigurie dixhitale, duke përfshirë përpjekje për hyrje të paligjshme në sistem.

Çfarë do të kontrollojë ZKA?

Auditimi i ZKA do të përqendrohet në disa aspekte kyçe:

• Siguria e të dhënave: A janë të mbrojtura të dhënat e bizneseve kundër sulmeve kibernetike?
• Kontrolli i aksesit: A kanë vetëm personat e autorizuar qasje në sistem?
• Përputhshmëria ligjore: A përmbush sistemi kriteret e Ligjit për Tregtinë Elektronike dhe të Mbrojtjes së të Dhënave Personale (GDPR)?
• Transparenca e operacioneve: A janë të dokumentuara të gjitha ndryshimet në sistem?

Një auditim i tillë nuk është i pazakontë në Evropë. Shtete si Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut kanë zhvilluar auditime të ngjashme për sistemet e tyre të regjistrimit të bizneseve, duke përmirësuar sigurinë dixhitale dhe duke rritur besimin e investitorëve.

Pse është ky auditim i rëndësishëm për Kosovën?

Kosova po përjeton një rritje të shpejtë të ekonomisë dixhitale dhe të start-up-ëve. Sipas Bankës Botërore, numri i bizneseve të reja në Kosovë ka rritur me 12% në vitin 2024. Në këtë kontekst, siguria e sistemit të regjistrimit të bizneseve është thelbësore për:

• Tërheqjen e investimeve të huaja;
• Zhvillimin e tregut të brendshëm;
• Mbrojtjen e pronësisë intelektuale.

Siç deklaroi një zyrtar i ARBK-së, “Një sistem i sigurt nuk është vetëm një nevojë teknike, por një garanci për stabilitetin ekonomik të vendit.”

Çfarë pasoja mund të ketë ky auditim?

Nëse ZKA identifikon dobësira të mëdha, mund të kërkohet:

• Ndryshime të menjëhershme në sistem;
• Një plan të rishikuar për sigurinë dixhitale;
• Raportime të detajuara për parlamentin dhe publikun;
• Ndërhyrje nga institucione ndërkombëtare si BE ose USAID për mbështetje teknike.

Me auditimin e këtij sistemi, Kosova hyn në një fazë të re të përgjegjësisë institucionale. Rezultatet do të jenë vendimtare për të ardhmen e bizneseve dhe të qytetarëve kosovarë.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.