Zyberi shpjegon pse shqiptarët nuk janë "element konstitutiv" në Maqedoni
Naser Zyberi: Çfarë do të thotë "element konstitutiv" në kushtetutën e Maqedonisë Naser Zyberi, ish-Avokat i Popullit dhe politikan me eksperiencë të gjatë në strukturat shtetërore të Maqedonisë, ka dhënë një shpjegim të rëndësishëm për st...
Naser Zyberi: Çfarë do të thotë "element konstitutiv" në kushtetutën e Maqedonisë
Naser Zyberi, ish-Avokat i Popullit dhe politikan me eksperiencë të gjatë në strukturat shtetërore të Maqedonisë, ka dhënë një shpjegim të rëndësishëm për statusin juridiko-kushtetues të shqiptarëve në këtë vend. Në një intervistë për LajmTV dhe gazetën Lajm, ai ka theksuar se shqiptarët nuk janë të klasifikuar si element konstitutiv (shtetformues) në kuptimin juridik të këtij termi.
Sipas Zyberit, termi "element konstitutiv" nënkupton të drejtën e vetos për çështjet fundamentale të shtetit. Kjo do të thotë se vetëm grupet e klasifikuara si element konstitutiv mund të bëjnë presion të drejtë në proceset vendimmarrëse që kanë të bëjnë me statusin politik të vendit. Shqiptarët nuk kanë këtë status në kushtetutën e Maqedonisë, duke i lënë ata pa mundësi të ndikojnë në mënyrë të drejtë në çështje të tilla.
Pse shqiptarët nuk janë pjesë e grupit "konstitutiv"?
Zyberi ka sqaruar se ky status nuk është i përcaktuar në asnjë pjesë të kushtetutës, pranimit ose normativës së Maqedonisë. Ai ka thënë:
“Shqiptarët nuk janë element konstitutiv në kuptimin juridiko-kushtetues, sepse të qenurit ‘element konstitutiv’ do të thotë të kesh të drejtën e vetos për çështjet fundamentale të shtetit. Fatkeqësisht, shqiptarët nuk kanë këtë kapacitet, sepse nuk janë të tillë në kushtetutë, nuk janë të tillë në pranim, dhe nuk janë të tillë në pjesën normative.”
Si interpretohet ky term në zhargonin politik?
Zyberi ka theksuar se në debatet politike në Maqedoni, termi "element konstitutiv" përdoret shpesh në mënyrë të gabuar. Shumë politikanë dhe analistë e përdorin këtë term për të nënkuptuar se një grup etnik është pjesë e strukturës themelore të shtetit, por sipas tij, kjo nuk është e saktë nga këndvështrimi juridik.
Sipas tij, një grup mund të jetë pjesë e popullsisë së një shteti pa qenë pjesë e grupit "konstitutiv". Kjo do të thotë se edhe pse shqiptarët janë një nga grupet më të mëdha etnike në Maqedoni, ata nuk kanë të drejtën e vetos në çështjet që përcaktojnë statusin juridiko-politik të vendit.
Çfarë pasoja ka kjo për shqiptarët në Maqedoni?
Një nga pasojat kryesore është se shqiptarët nuk kanë mundësi të ndalojnë ndryshime kushtetuese që mund të cenojnë të drejtat e tyre. Nëse një grup është i klasifikuar si "element konstitutiv", ai mund të përdorë veton për të bllokuar ndryshime të tilla. Pa këtë status, shqiptarët janë të varur nga mirëkuptimi i grupeve të tjera politike.
Zyberi ka shtuar se kjo gjendje ka qenë subjekt i debateve të gjata në mesin e politikanëve dhe ekspertëve ligjorë, por ndryshimi i statusit të shqiptarëve kërkon një ndryshim kushtetues të rëndësishëm, i cili nuk është i lehtë të realizohet.
Përfundim: Çfarë duhet të dimë për këtë çështje?
- Termi "element konstitutiv" nuk është i përcaktuar në kushtetutën e Maqedonisë për shqiptarët.
- Pa këtë status, shqiptarët nuk kanë të drejtën e vetos në çështjet fundamentale të shtetit.
- Kjo gjendje ka pasoja të rëndësishme në proceset vendimmarrëse që prekin statusin e tyre juridik.
- Ndryshimi i këtij statusi kërkon ndryshime të rëndësishme në kushtetutë, të cilat janë të vështira për tu realizuar.
Kjo intervistë e Zyberit sjell në pah një nga çështjet më të ndjeshme në diskursin politik të Maqedonisë, duke theksuar nevojën për një analizë të thellë të statusit juridik të të gjitha grupeve etnike në vend.
Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.