Britania dhe BE arrijnë marrëveshje historike pas 10 vjetësh Brexit
Dhjetë vjet pas referendumit të Brexit-it, Andy Burnham, kryeministri britanik, dhe Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Evropian, së bashku me António Costa, presidentin e Këshillit Evropian, prezantuan një marrëveshje të rëndësishme që parasheh normalizimin e marrëdhënieve mes Londrës dhe Brukselit.
Samiti i dytë BE–Mbretëri e Bashkuar, i mbajtur të premten, u shënuar si një moment historik për të dyja palët. Marrëveshja, e cilësuar si “e dobishme për të dyja palët”, synon lehtësimin e mobilitetit të të rinjve, bashkëpunimin ekonomik, arsimor dhe sigurisë.
100 mijë të rinj do të mund të punojnë dhe studiojnë në dy palët
Një nga pikët kryesore të marrëveshjes është krijimi i një programi të ri të mobilitetit për të rinjtë, i cili do të lehtësojë lëvizjen e deri në 100 mijë të rinj nga BE në Mbretërinë e Bashkuar dhe viceversa. Programi do të mundësojë punësim, studime, vullnetarizëm dhe udhëtime, me rregulla të përcaktuara nga të dyja palët.
“Kjo marrëveshje është e dobishme për të dyja palët”, deklaroi Burnham, theksuari se qytetarët britanikë dëshirojnë marrëdhënie më të mira me BE-në sesa ato që u krijuan pas Brexit-it.
Nëse programi do të zbatohet menjëherë, palët synojnë që ai të fillojë në vitin 2028, ndërsa mundësitë për të rinjtë do të bëhen të disponueshme më së voni në janar të vitit 2030.
Rikthimi i programit Erasmus+ dhe çështja e tarifave universitare
Marrëveshja parasheh gjithashtu rikthimin e studentëve britanikë në programin Erasmus+, i cili kishte ndërprerë pas Brexit-it. “Sa bukur! Na ka munguar shumë”, deklaroi von der Leyen.
Pavarësisht kësaj, çështja e tarifave universitare ende nuk ka gjetur zgjidhje. Studentët nga BE në shumicën e rasteve paguajnë tarifa më të larta në universitetet britanike sesa studentët vendas. Negociatat për këtë çështje do të vazhdojnë edhe për gjashtë muajt e ardhshëm.
Lehtësohet tregtia e produkteve ushqimore dhe bujqësore
Palët kanë arritur gjithashtu marrëveshje për eliminimin e shumicës së kontrollave administrative që kanë vështirësuar eksportin e produkteve britanike në BE. Në këmbim, Britania do të duhet të zbatojë disa rregulla të BE-së për sigurinë ushqimore.
Kryeministri Burnham theksoi se barrierat tregtare paraqesin një barrë të madhe për ekonominë britanike. Për shembull, eksportimi i një ngarkese me salmon mund të kushtojë deri në 1.400 funte. Marrëveshja mund të rrisë Prodhimin e Brendshëm Bruto të Britanisë për 0,5 për qind, apo rreth 17 miliardë funte.
Bashkëpunim në teknologji dhe energji
BE-ja dhe Mbretëria e Bashkuar kanë arritur gjithashtu marrëveshje për lidhjen e sistemeve të tregtimit të emetimeve të karbonit, me synimin për të lehtësuar aktivitetin e bizneseve dhe për të nxitur investimet në teknologjitë e pastra. Zbatimi i këtij mekanizmi parashihet të nisë në vitin 2028.
Von der Leyen njoftoi gjithashtu krijimin e një partneriteti të ri digjital ndërmjet BE-së dhe Britanisë, me fokus të veçantë në inteligjencën artificiale, teknologjitë kuantike dhe mbrojtjen e zinxhirëve strategjikë të furnizimit.
Bashkëpunim kundër Rusisë dhe migracionit ilegal
Në samit u diskutua gjithashtu për sigurinë dhe mbrojtjen. Von der Leyen theksoi se uniteti evropian është thelbësor për përballjen me agresionin rus: “Luftën agresive të Rusisë mund ta ndalim vetëm përmes unitetit dhe fuqisë”. Palët u pajtuan për thellimin e bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes dhe mobilitetit ushtarak.
Në lidhje me migracionin ilegal, Burnham deklaroi se është arritur përparim në negociatat për shkëmbimin e të dhënave dhe bashkëpunimin kundër rrjeteve të kontrabandës së migrantëve. Von der Leyen shprehu se plani i përbashkët do të përfshijë të gjithë itinerarin e migracionit për të parandaluar kalimet e rrezikshme.
Me pak fjalë
Marrëveshja e re mes BE-së dhe Britanisë nuk nënkupton rikthimin e Britanisë në Bashkimin Evropian, por shënon një hap të rëndësishëm drejt normalizimit dhe thellimit të bashkëpunimit mes dy palëve, dhjetë vjet pas referendumit të Brexit-it. Marrëveshja përfshin mobilitet të rinjve, lehtësim të tregtisë, bashkëpunim në teknologji dhe siguri, duke parashehuar një rrugë drejt afrimit të ri mes dy palëve.
Personat e përmendur
- Andy Burnham - Kryeministri britanik
- Ursula von der Leyen - Presidentja e Komisionit Evropian
- António Costa - Presidenti i Këshillit Evropian
Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.




