Edi Rama prezanton "Besën": Një ndryshim real ose një strategji e re komunikimi?

Edi Rama ndryshon tonin: Nga "manipulimi" te "Besa"

Një protestë që vetëm dy muaj më parë Kryeministri Edi Rama e cilësonte si produkt të “manipulimit” dhe “dezinformimit”, sot është bërë katalizatori i një ndryshimi të madh në mënyrën e qeverisjes së Shqipërisë. Dokumenti i ri i quajtur “Besa”, i prezantuar si model i ri për mandatin e katërt, synon të ndryshojë marrëdhënien ndërmjet Qeverisë dhe qytetarëve duke i vendosur të fundit në qendër të vendimmarrjes.

Çfarë është “Besa” dhe si u lind ideja?

Sipas Ramës, nisma erdhi si pasojë e “Revolucionit të Flamingove”, një lëvizje proteste që filloi në Zvërnec të Vlorës kundër një projekti turistik dhe u zgjerua në një debat më të gjerë për transparencën, marrëdhëniet institucionale dhe pjesëmarrjen e qytetarëve.

Kryeministri thekson se protestat i treguan atij se zhvillimi ekonomik nuk mjafton nëse qytetarët nuk ndihen pjesë e procesit. “Pasqyra e bulevardit të Flamingove” ngriti dy pyetje kyçe: Ku po shkon Shqipëria me ritmin aktual të zhvillimit dhe ku është qytetari në këtë rrugëtim?

Shtatë parimet e modelit “Besa”

Dokumenti, i cili ende nuk është bërë publik, parashikon një sërë mekanizmash të rinj për të përmirësuar qeverisjen:

• Dëgjimi aktiv i qytetarëve – duke u siguruar që zëri i tyre të jetë i dëgjuar në hartimin e politikave.
• Vendimmarrja e bazuar në prova – duke u mbështetur në të dhëna konkrete dhe jo vetëm në procedura formale.
• Transparenca e plotë – duke publikuar jo vetëm vendimet përfundimtare, por edhe dokumentet, dëgjimet publike dhe argumentet që i paraprijnë tyre.
• Përmirësimi i cilësisë së shërbimeve publike – duke monitoruar rezultatet dhe duke u mësuar nga gabimet.
• Matja e besimit ndaj institucioneve – përmes një Barometri Kombëtar të Besimit.
• Laboratori i Politikave Publike – për testimin e reformave në shkallë të vogël para zbatimit në nivel kombëtar.
• Parashikimi i krizave – duke identifikuar rreziqet para se të bëhen të papritura.

Një njësitë e re pranë Kryeministrisë për monitorim

Për të zbatuar këtë model, do të krijohet një njësitë speciale pranë Kryeministrisë, e cila do të monitorojë nëse vendimet merren sipas standardeve të reja dhe nëse administrata arrin të ngushtojë hendekun ndërmjet Qeverisë dhe qytetarëve.

Reagimet: Një ndryshim real apo një strategji e re komunikimi?

Ndërsa disa analistë e shohin “Besën” si një hap të vërtetë drejt më shumë transparencë, të tjerë dyshojnë se ajo mund të jetë një strategji e re e komunikimit politik.

Analizë nga ekspertët

Mentor Kikia, analist politik, thotë se “Besa” është më shumë një përpjekje për të ndryshuar narrativën sesa vetë qeverisjen:

“Po synon ta quajë mesin e mandatit të katërt një fillim të ri. Një moment kur ai ka vendosur t’i dëgjojë qytetarët, të cilët janë të pakënaqur me çfarë është bërë deri tani.”

Ylli Pata, një tjetër analist, beson se prania e protestave ka detyruar Qeverinë të reflektojë:

“Mendoj se Rama do që të nisë një proces politik ndaj atyre që janë ose votues të Partisë Socialiste ose pjesë e elektoratit gri.”

Polemika për emrin “Besa”

Emri i dokumentit ka nxitur debate të gjera, pasi për shqiptarët, besa nuk është thjesht një slogan, por një koncept me thellësi morale dhe historike. Marjana Koçeku, deputete e pavarur, thotë:

“Ata që e shohin tokën si truall për kulla shumëkatëshe e resorte, nuk arrijnë ta kuptojnë këtë koncept të shenjtë për malësorët. Besa mund të jepet edhe nëpër resorte, por ajo e humb kuptimin e saj.”

Zvërneci, testi i parë i “Besës”

Projekti turistik në Zvërnec, i cili nisi protestat, do të jetë prova e parë e këtij modeli të ri. Brenda 90 ditëve, Qeveria do të analizojë dokumentacionin, ndikimin mjedisor dhe atë ekonomik, duke përfshirë edhe dëgjime publike dhe konsultime me ekspertë.

Skenarët e mundshëm përfshijnë: vazhdimin e projektit me kushte të reja, ndryshimin e tij, rikonceptimin ose ndalimin e tij.

Çështja e ligjit dhe presioni nga BE

Sidoqoftë, Mentor Kikia dyshon se procesi i ri mund të jetë një mënyrë për të fituar kohë:

“Ka një kërkesë nga Komisioni Evropian për anulimin e ndryshimeve ligjore të vitit 2024 për zonat e mbrojtura. Pse nuk zbatohen?”

Ylli Pata megjithatë beson se konflikte të tilla kanë ndodhur edhe në vende të tjera dhe zgjidhen përmes debatit publik:

“Në botë ka shembuj ku ambientalistët janë përplasur me projekte turistike, por në fund vendimi merret përmes institucioneve.”

Një precedent evropian: “Grand Debat National” i Francës

Përpjekja për të përmirësuar marrëdhëniet ndërmjet institucioneve dhe qytetarëve nuk është e re. Në vitin 2019, presidenti francez Emmanuel Macron ndërmori “Grand Debat National” pas protestave të “Jelekëve të Verdhë”, duke organizuar mijëra takime publike për çështje të ndryshme. Rezultati ishte një paketë reformash të frytë të konsultimeve.

Ndryshe nga modeli francez, “Besa” e Ramës paraqitet si një model i përhershëm qeverisjeje, që do të shoqërojë gjithë mandatin e tij të katërt.

Përfundim: Një hap drejt demokratizimit apo një lojë politike?

Edhe pse “Besa” ka potencial të ndryshojë mënyrën se si qeveriset Shqipëria, shumë mbeten të dyshuar nëse ajo do të zbatohet në praktikë. Transparenca, dëgjimi i qytetarëve dhe përmirësimi i marrëdhënieve institucionale janë premisa të mira, por vetëm koha do të tregojë nëse kjo është një ndryshim real ose thjesht një strategji e re e komunikimit politik.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.