Evropa kundër varësisë digjitale: Plani i BE-së për sovranitetin teknologjik dhe pavarësinë nga SHBA dhe Kina

Evropa kundër varësisë digjitale: Plani i BE-së për sovranitetin teknologjik

Komisioni Evropian ka paraqitur një paketë ligjore ambicioze për të luftuar varësinë digjitale të kontinentit nga fuqitë e huaja, duke synuar të krijojë një ekosistem të pavarur teknologjik. Ky plan, i cili përfshin reforma në prodhimin e çipave, zhvillimin e cloud evropian dhe përdorimin e inteligjencës artificiale me burim të hapur, është një përgjigje e drejtpërdrejtë ndaj rreziqeve gjeopolitike që rrezikojnë stabilitetin e Evropës.

Pavarësia teknologjike: Një prioritet strategjik

BE-ja dëshiron të reduktojë ndjeshëm varësinë nga SHBA dhe Kina, duke u fokusuar në tre fushat kryesore:

• Prodhimi i çipave: Evropa synon të rrisë kapacitetin e saj në prodhimin e gjysmëpërçuesve, duke u mbështetur në energji të lirë dhe reduktimin e burokracisë. Ligji i ri për gjysmëpërçuesit do të zgjerohet me masa emergjente për të mbrojtur furnizimin në sektorë kritike si industria e armëve dhe teknologjia mjekësore.
• Cloud evropian: Struktura e re e cloud do të lehtësojë kontrollin mbi të dhënat dhe do të ndihmojë në zhvillimin e inteligjencës artificiale brenda kufijve të Evropës.
• Burimi i hapur (open source): Administratat dhe kompanitë do të inkurajohen të përdorin modele të inteligjencës artificiale të trajnuara në Evropë, duke u larguar gradualisht nga ofruesit amerikanë.

Rreziqet gjeopolitike që motivojnë reformën

Zëvendëspresidentja e Komisionit Evropian, Henna Virkkunen, ka theksuar se “rreziqet si ‘kill switches’ janë reale dhe kërkojnë veprim të menjëhershëm”. Termi i referohet mekanizmave të kontrolluar nga jashtë që mund të ndërpresin funksionimin e rrjeteve kritike, duke e lënë Evropën të prekshme ndaj presionit të huaj.

Komisioneri Dan Jørgensen ka shtuar se “tregu global po largohet nga tregtia e lirë drejt një nacionalizmi ekonomik më të ashpër”, duke bërë që Evropa të duhet të veprojë në mënyrë të përgjegjshme për të mbrojtur interesat e saj.

Financimi: Një pengesë e madhe

Sipas Raportit Draghi (2024), Evropës i nevojiten 800 miliardë euro në vit për të mbajtur hapin me SHBA-në dhe Kinën. Paketa e re e BE-së synon të mobilizojë kapital privat dhe të krijojë një fond të ri për konkurrencë, megjithëse negociatat mund të zgjasin deri në vitin 2027.

Reagimet e industrisë dhe ekspertëve

Presidenti i Bitkom, Ralf Wintergerst, ka vlerësuar planin si një hap të rëndësishëm drejt “një zinxhir të vlerës digjitale të plotë”, por ka theksuar se “duhet të ndjekë veprim, jo vetëm deklarata”.

Nga ana tjetër, Markus Ferber (CSU) dyshon nëse Evropa mund të konkurrojë me Tajvanin, SHBA-në ose Korenë e Jugut në prodhimin e çipave, duke këshilluar që BE-ja të investojë në segmentet ku ka avantazhe konkurruese.

Sovraniteti teknologjik: Më shumë se vetëm digjital

Ekspertë si Bertram Brossardt nga Shoqata e Ekonomisë Bavareze kanë theksuar se sovraniteti teknologjik duhet të përfshijë edhe fusha të tjera si bioteknologjia dhe energjia.

Eurodeputeti Bernd Lange (SPD) ka paralajmëruar kundër pritshmërive të tepruara, duke thënë se “sovraniteti nuk do të thotë ‘Evropa e para’, por aftësi vetjake në fusha kritike”.

Perspektiva e ardhshme: Një udhëzim për BE-në

Pavarësisht sfidave financiare dhe konkurruese, plani i BE-së për sovranitetin digjital është një hap i rëndësishëm drejt pavarësisë teknologjike. Nëse do të zbatohet me sukses, Evropa mund të bëhet një lojtare kyçe në skenën globale, duke u mbrojtur nga presioni i huaj dhe duke garantuar stabilitetin e saj në shekullin e 21-të.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.