Flaka analizon: VLEN-i si Evropa – Lufta për lidership dhe fragmentimi: Mësime globale dhe lokale

Analizë nga Gazeta Flaka

Dominimi, qoftë global apo lokal, nuk matet vetëm me burime absolute, por nga aftësia për t’i koordinuar ato në një strukturë të unifikuar dhe strategjike. Krahasimi midis SHBA-së, Kinës, Rusisë, Evropës dhe VLEN tregon qartë se fuqia dhe ndikimi varen më shumë nga kohezioni dhe lidershipi sesa nga madhësia apo pasuria.

Shtetet e Bashkuara mbeten udhëheqësi global. Me rreth 335 milionë banorë, ekonomi prej 31–32 trilion USD dhe ushtri të avancuar teknologjikisht, SHBA kombinon burime, kapacitet dhe aleanca strategjike për të imponuar fuqinë e saj në çdo rajon. Dominimi amerikan është funksional dhe i paprekshëm nga ndasitë e brendshme – një shembull i koordinimit maksimal.

Kina, me 1.4 miliardë banorë dhe ekonomi 20–21 trilion USD, dhe ushtri në modernizim të shpejtë, sfidon SHBA-në, por mungesa e aleancave globale dhe kufizimet në projeksionin e fuqisë e mbajnë një superfuqi në ngritje, jo dominues absolut. Rusia ka arsenal bërthamor masiv dhe kapacitete ushtarake, por me ekonomi relativisht të vogël (~2.5 trilion USD) dhe popullsi të kufizuar (~144 milionë), mbetet një fuqi destabilizuese, jo globale.

Evropa, me 744 milionë banorë dhe ekonomi prej 29–30 trilion USD, ka potencial të jashtëzakonshëm ekonomik dhe ushtarak, por mbetet një gjigant i shpërndarë. Fragmentimi politik dhe strategjik, ndasitë Lindje–Perëndim, veri–jug, konkurrenca midis Gjermanisë dhe Francës dhe elemente opstruksioniste si Hungaria pengojnë vendime të përbashkëta. Për më tepër, shumica e shteteve anëtare nuk janë të gatshme për zgjerim të BE-së, duke reflektuar frikën nga destabiliteti politik dhe ekonomik që mund të sjellë përfshirja e vendeve të reja. Ushtria është e ndarë, politika e jashtme fragmentare, dhe vizioni global mbetet i paqartë.

VLEN, koalicioni politik shqiptar në Maqedoninë e Veriut, pasqyron këtë model në shkallë lokale. Ai bashkon parti me shtrirje të pabarabartë: LD dhe Alternatives dominues në Shkup, Besa në Tetovë, ASH pothuajse pa bastione. Asnjë nga partitë nuk është e fuqishme për t’u përballur me BDI-në, një parti e strukturuar dhe me përhapje të barabartë në të gjithë vendin. Secila parti ruan identitetin dhe bazën e votuesve, duke penguar vendimmarrjen e përbashkët. Fragmentimi i brendshëm dhe lufta për lidership – me pretendente si Bilall Kasami dhe Izet Mexhiti – kufizon aftësinë për të imponuar një axhendë të vetme. Modelet e propozuara për drejtimin e koalicionit në të ardhmen – rotacion vjetor, bashkekryetarë ose strukturë kolegjiale – reflektojnë kompleksitetin e brendshëm dhe sfidën për kohezion.

Paralelizmi është i qartë: si Evropa, edhe VLEN ka fuqi potenciale, por fragmentimi, ndasitë dhe mungesa e gatishmërisë për bashkim e pengojnë dominimin efektiv. Diferenca është shkalla: Evropa operon globalisht; VLEN operon lokal dhe nacional, me influencë të kufizuar dhe pa strukturë të përhapur për të rivalizuar BDI-në. Në të dy rastet, mosbashkimi dhe lufta për lidership janë pengesat kryesore për dominim.

Mesazhi strategjik: fuqia absolute nuk mjafton. SHBA e ka treguar këtë për shkak të koordinimit maksimal; Kina sfidon, por nuk dominon ende; Rusia frikëson, por nuk udhëheq; Evropa ka potencial, por mbetet e shpërndarë dhe e ndikuar nga shtete opstruksioniste si Hungaria; VLEN ka influencë lokale, por mbetet e ndarë dhe pa forcë strukturore për të rivalizuar BDI-në. Pa bashkim, koordinim dhe lidership të qartë, dominimi mbetet i kufizuar dhe shpërndarë, qoftë globalisht, qoftë lokal. Gazeta Flaka

The post Flaka analizon: VLEN-i si Evropa – Lufta për lidership dhe fragmentimi: Mësime globale dhe lokale appeared first on Flaka, në çdo lajm... .