Heqja e "20 përqindshit" nga Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut: Një hap simbolik apo mungesë e vullnetit politik?

Heqja e "20 përqindshit": Një kërkesë e vjetër që kthehet në diskutim

Në ditët e fundit, tema e heqjes së formulimit "bashkësi etnike mbi 20 për qind" nga Kushtetuta e Maqedonisë së Veriut ka rifilluar të jetë në qendër të vëmendjes politike. Ky formulim, i cili ka qenë pjesë e kushtetutës që nga vitet '90, është parë nga shumë shqiptarë si një simbol i diskriminimit dhe i mungesës së barazisë së tyre me popullsinë maqedonase. Megjithatë, pavarësisht nga premtimet e përsëritura gjatë fushatave zgjedhore, ky ndryshim nuk është realizuar ende, duke ngritur pyetje serioze për vullnetin politik të partive shqiptare dhe maqedonase.

Një formulim ofendues që simbolizon diskriminimin sistematik

Fjala "20 përqindshi" nuk është thjesht një numër në kushtetutë. Për shqiptarët, ajo përfaqëson një formë të diskriminimit institucional, i cili i vendos ata në një pozicion inferior ndaj maqedonasve. Ky formulim, së bashku me mungesën e përmendjes së gjuhës shqipe në kushtetutë, ka qenë një burim i vazhdueshëm i tensionit etnik në vend. Pavarësisht nga ndryshimet e ndryshme kushtetuese që janë bërë gjatë viteve, ky problem ka mbetur i pazgjidhur, duke treguar një mungesë të vullnetit politik për të adresuar kërkesat e shqiptarëve.

Politikanët shqiptarë midis premtimeve dhe realizimit

Gjatë viteve, partitë shqiptare kanë përdorur këtë temë si një mjet propagandistik gjatë fushatave zgjedhore. Premtimet për heqjen e "20 përqindshit" janë përsëritur në çdo cikël zgjedhor, por rezultati ka qenë i njëjtë: status quo. Kjo ka çuar në një skepticizëm të thellë midis qytetarëve shqiptarë, të cilët kanë filluar të pyesin nëse partitë shqiptare kanë vullnetin apo aftësinë për të realizuar ndryshime të thella në favor të komunitetit të tyre.

Një problem që kërkon zgjidhje të plotë, jo simbolike

Heqja e "20 përqindshit" nuk është një zgjidhje në vetvete. Ajo duhet të shoqërohet me një ndryshim të thellë në kushtetutë, i cili të garantojë barazinë e plotë të shqiptarëve me maqedonasit. Kjo përfshin zyrtarizimin e gjuhës shqipe, garantimin e të drejtave të barabarta në të gjitha fushat e jetës publike dhe eliminimin e diskriminimit institucional. Pa këto ndryshime, heqja e këtij formulimi do të mbetet thjesht një akt simbolik, i cili nuk do të ndryshojë gjë në praktikë.

Mungesa e vullnetit politik: Një problem i përhapur

Një nga problemet kryesore që pengon avancimin e kërkesave të shqiptarëve është mungesa e vullnetit politik. Disa parti shqiptare kanë treguar se janë të gatshme të bëjnë kompromise me interesat e tyre në këmbim të avantazheve të vogla, siç janë tenderet ose pozicionet në qeveri. Kjo sjellë një imazh negativ të partive shqiptare, të cilat janë parë si të paafta ose të papërgjegjshme për të mbrojtur interesat e komunitetit të tyre.

Çfarë duhet bërë tani?

Për të avancuar, shqiptarët duhet të kërkojnë më shumë sesa thjesht heqjen e "20 përqindshit". Ata duhet të kërkojnë një ndryshim të plotë kushtetues që të garantojë barazinë e tyre me maqedonasit. Kjo mund të arrihet përmes presionit të vazhdueshëm ndaj qeverisë, përdorimit të mjeteve demokratike si protestat dhe lobimi ndërkombëtar, dhe mbajtjes së partisë shqiptare përgjegjëse për premtimet e tyre.

Në fund, heqja e "20 përqindshit" është një hap i nevojshëm, por jo i mjaftueshëm. Pa ndryshime të thella në kushtetutë dhe pa një vullnet të vërtetë politik, shqiptarët do të vazhdojnë të përballen me diskriminimin dhe mungesën e barazisë. Është koha që qytetarët shqiptarë të marrin iniciativën dhe të kërkojnë ndryshime të vërteta, jo thjesht simbolike.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.