Inteligjenca amerikane: Iranit i duhen 9-12 muaj për të ndërtuar armë bërthamore

Inteligjenca amerikane: Iranit i duhen 9-12 muaj për të ndërtuar armë bërthamore

Vlerësimet e inteligjencës amerikane tregojnë se Republika Islamike e Iranit do t’i duhen midis nëntë muajve dhe një viti për të ndërtuar një armë bërthamore, një kohëzgjatje që nuk ka ndryshuar që nga verë e kaluar. Kjo vlerësim mbetet i qëndrueshëm pavarësisht dy muajve të luftës që, sipas deklaratave të ish-presidentit Donald Trump, u nis për të parandaluar prodhimin e një bombe bërthamore nga Teherani.

Sipas tre burimeve të njohura me këtë çështje, sanksionet ndërkombëtare dhe presioni ushtarak kanë ndikuar në vonimin e përparimit të programit bërthamor iranian. Megjithatë, ekspertët theksojnë se ky vonesë nuk është e mjaftueshme për të neutralizuar plotësisht kërcënimin.

Materiali bërthamor: një kërcënim i rëndësishëm

Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA) ka njoftuar se Irani posedon mjaftueshëm uranium të pasuruar në nivel të lartë, i cili mund të përdoret për të prodhuar deri në dhjetë bomba bërthamore nëse procesi i pasurimit përfundon. Sipas raportit të IAEA-s, rreth 440 kilogramë uranium të pasuruar në 60% nuk kanë mund të verifikohen nga mbikëqyrësit bërthamorë të OKB-së.

Eric Brewer, ish-analist i lartë i inteligjencës amerikane dhe ish-udhëheqës i vlerësimeve të programit bërthamor iranian, ka deklaruar: “Irani ende zotëron të gjithë materialin e tij bërthamor, për aq sa dimë ne.”

Ai ka shtuar se ky material mund të ndodhet në objekte të fshehura nëntokësore, të cilat janë jashtë arritjes së sulmeve ajrore amerikane. Kjo situatë e bën kontrollin e programit bërthamor edhe më të vështirë për komunitetin ndërkombëtar.

Mohimi iranian dhe historiku i programit bërthamor

Irani ka mohuar vazhdimisht se ka synime për zhvillimin e armëve bërthamore, duke pretenduar se programi i tij bërthamor ka qëllime civile. Sidoqoftë, inteligjenca amerikane dhe IAEA kanë konfirmuar se Teherani ka ndaluar përpjekjet për zhvillimin e kokave bërthamore që nga viti 2003.

Një grup zyrtarësh amerikanë, duke përfshirë edhe Sekretarin e Shtetit të atëhershëm, Marco Rubio, kanë argumentuar se sulmet kundër mbrojtjes ajrore iraniane kanë zvogëluar kërcënimin bërthamor duke penguar Iranin të mbrojë objektet e tij bërthamore nëse vendos të nxitojë drejt armatimit.

Operacionet ushtarake dhe ndikimi i tyre në programin bërthamor

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, ka deklaruar se dy operacione ushtarake të SHBA-së kanë luajtur një rol kyç në vonimin e përparimit të programit bërthamor iranian:

• Operacioni “Heather Midnight” – Shkatërroi objektet bërthamore të Iranit.
• Operacioni “Epic Fury” – Ndërtoi mbi këtë sukses duke shkatërruar bazën industriale mbrojtëse të Iranit, e cila përdorej si një mbrojtje kundër ndjekjes së armëve bërthamore.

Wales ka shtuar: “Presidenti Trump ka qenë i qartë që nga fillimi: Irani nuk mund të ketë kurrë një armë bërthamore – dhe ai nuk bën blof.”

Perspektiva e ardhshme dhe rreziqet e mbetura

Edhe pse vlerësimet e inteligjencës amerikane tregojnë se Iranit i duhen 9-12 muaj për të ndërtuar një armë bërthamore, ekspertët theksojnë se kërcënimi nuk është eliminuar plotësisht. Kontrolli i materialeve bërthamore dhe verifikimi i tyre mbeten sfida të mëdha për komunitetin ndërkombëtar.

Sanksionet ndërkombëtare, presioni ushtarak dhe monitorimi i vazhdueshëm janë thelbësore për të parandaluar Iranin të arrijë objektivat e tij bërthamorë. Megjithatë, pa një marrëveshje të qëndrueshme dhe kontroll të rreptë, rreziku i një Iran me armë bërthamore mbetet një kërcënim real për sigurinë globale.

Në këtë kontekst, bashkëpunimi ndërkombëtar dhe veprimet e qëndrueshme janë thelbësore për të siguruar që Irani të përmbajë programin e tij bërthamor brenda kornizës së marrëveshjeve ndërkombëtare.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.