Maqedonia krijon "butonin e ndalimit" për negociatat me BE-në: zgjidhja e brendshme që ndryshon rregullat e lojës

Maqedonia kërkon një mbrojtje të brendshme për negociatat me BE-në

Një mekanizëm i ri mbrojtës po shqyrtohet nga Maqedonia për të avancuar në rrugën drejt Bashkimit Evropian pa zbatuar menjëherë ndryshimet kushtetuese. Në vend të pritshmërive për garanci nga Brukseli, vendi po konsideron krijimin e një sistemi të brendshëm që do të vepronte si një "buton i ndalimit" nëse gjatë negociatave do të paraqiteshin kushte të reja që cenojnë identitetin kombëtar.

Pse Maqedonia nuk mund të mbështetet në garancitë e BE-së

Sipas Aleksandar Krzhalovskit, drejtor i Qendrës Maqedonase për Bashkëpunim Ndërkombëtar (MCIC), Bashkimi Evropian nuk ka ofruar kurrë garanci të qarta për vendet kandidat gjatë procesit të pranimit. Komisionerja e BE-së për Zgjerimin, Marta Cós, ka theksuar se asnjë vend kandidat nuk ka marrë garanci të tillë deri në ratifikimin e traktatit nga shteti i fundit anëtar.

– E vërteta është se asnjë vend kandidat nuk ka marrë kurrë një garanci se nuk do të lindë asnjë mosmarrëveshje tjetër gjatë procesit të pranimit derisa shteti i fundit anëtar të ratifikojë traktatin e pranimit. Kështu funksionon zgjerimi i BE-së – tha Cós.

Si do të funksionojë "butoni i ndalimit"?

Propozimi i Krzhalovskit përfshin krijimin e një mekanizmi ligjor dhe kushtetues që do të mundësonte ndërprerjen automatike të negociatave nëse do të paraqiteshin kushte të reja që rrezikojnë identitetin kombëtar. Këto mekanizma mund të integrohen në Kushtetutë ose të miratohen përmes ligjeve të posaçme.

– BE-ja nuk do të ofrojë kurrë garanci të tillë. Zgjidhja është në duart tona: ne duhet të krijojmë gardhe të mjaftueshme mbrojtëse – theksoi ai.

Një nga avantazhet e këtij sistemi është se do të mbronte vendin edhe në rast të ndryshimit të qeverisë në të ardhmen, duke siguruar që negociatat të mos varen nga ndryshimet politike.

Reagimi i analistëve: një propozim i mirë, por me sfida politike

Petar Arsovski, analist politik, e vlerëson propozimin si të arsyeshëm, por thekson se qeveria aktuale mund të mos jetë entuziaste për ta miratuar. Sipas tij, ka dy rrugë për të zbatuar këtë mekanizëm:

• Miratimi i një ligji special me shumicë prej dy të tretash, i cili do të lejojë çdo qeveri të ardhshme të pezullojë negociatat nëse dalin kushte të reja që cenojnë identitetin kombëtar.
• Zbatimi i ndryshimeve kushtetuese me efekt të vonuar, megjithëse kjo do të rrezikonte procesin e negociatave duke e varur atë nga ndryshimet politike.

– Qeveria nuk do të jetë e lumtur me këtë propozim, sepse ajo kërkon që vendi të mbështetet në vetveten, jo në BE – shpjegoi Arsovski.

Rreziku i uljes së presionit nga BE-ja

Arsovski thekson se Bashkimi Evropian ka ulur presionin mbi Maqedoninë për zbatimin e detyrimeve, duke e zhvendosur vëmendjen drejt Ukrainës dhe Moldavisë. Kjo, sipas tij, nuk është një sinjal i mirë për vendin.

– Maqedonia duket se është fshehur në fund të dhomës së pritjes. Dhe kjo nuk është e mirë për ne, sepse e dimë shumë mirë çmimin që paguajnë vendet që ngecin në proceset e tyre – shtoi ai.

Perspektiva e ardhshme: një alternativë e vetë-mbrojtjes

Propozimi i Krzhalovskit paraqet një ndryshim paradigmë në strategjinë e Maqedonisë për integrimin në BE. Në vend që të presë garanci të jashtme, vendi po mendon për një mbrojtje të brendshme që do të siguronte stabilitetin gjatë negociatave.

– Ne kemi jetuar alternativën tjetër për 33 vjet… Nëse na pëlqen kështu, le të qëndrojmë kështu – tha Krzhalovski, duke theksuar se qeveritë janë zgjedhur për të zgjidhur problemet, jo për t’i shtyrë ato.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.