Mishi i Kuq dhe Rreziku i Kancerit: Çfarë Thuhet nga Shkenca?

Mishi i Kuq dhe Rreziku i Kancerit: Çfarë Thuhet nga Shkenca?

Një nga debatët më të gjatë në fushën e mjekësisë dhe ushqimit ka të bëjë me mishin e kuq dhe lidhjen e tij me kancerin. Që nga vitet 1970, studimet kanë treguar se konsumi i tepruar i këtij ushqimi mund të rrisë rrezikun për disa lloje kanceri, veçanërisht atë të zorrës së trashë. Por çfarë thonë ekspertët sot? Këtu janë detajet më të rëndësishme.

Çfarë thonë studimet shkencore?

Organizata Botërore e Shëndetit (OBSH) ka klasifikuar mishin e kuq të procesuar si "kancerogjen për njerëzit" (Grupi 1), ndërsa mishin e kuq të papërpunuar si "probabilisht kancerogjen" (Grupi 2A). Kjo vlerësim bazohet në hulumtime që lidhin konsumin e tepruar me:

• Rritjen e rrezikut për kancerin kolorektal;
• Ndryshime në mikrobiomën e zorrëve;
• Formimin e komponimeve të dëmshme gjatë gatimit në temperatura të larta.

Pse mishi i kuq mund të jetë i rrezikshëm?

Shkencëtarët kanë identifikuar disa mekanizma që mund të shpjegojnë këtë lidhje:

• Hemoglobina dhe hemi: Mishi i kuq përmban hemin, një komponent që mund të dëmtojë qelizat e zorrës dhe të nxjerrë komponime kancerogjene.
• Procesi i gatimit: Përgatitja e mishit në temperatura shumë të larta (për shembull, grilimi ose fërkimi) mund të çojë në formimin e komponimeve të tilla si hidrokarburet aromatike policiklike (PAH) dhe aminet heterociklike (HCA), të cilat janë të njohura si kancerogjene.
• Additivët dhe konservuesit: Mishi i procesuar (si salami, proshutë ose hot dog) përmban nitrit dhe nitrat, të cilët mund të transformohen në komponime kancerogjene në organizëm.

Sa mishi është i sigurt për konsum?

Sipas udhëzimeve të OBSH-së, konsumi i tepruar i mishit të kuq dhe të procesuar duhet të kufizohet. Rekomandimet janë:

• Më pak se 500 g në javë për mishin e kuq të papërpunuar;
• Shmang mishin e procesuar sa më shumë, ose konsumojeni në sasi shumë të vogla;
• Zëvendëso mishin e kuq me mish të bardhë, peshk ose burime bimore të proteinave.

Çfarë duhet të bëjnë konsumatorët?

Nuk është fjala për të hequr krejtësisht mishin e kuq nga dieta, por për ta konsumuar me matë dhe duke marrë parasysh metodat e gatimit. Këtu janë disa këshilla praktike:

• Zgjidh mish të freskët dhe të cilësisë së mirë;
• Shmang gatimin në temperatura shumë të larta (për shembull, përdor metodat e zierjes ose pjekjes me temperatura të ulëta);
• Përbërat e tjerë të dietës, si fibrat dhe antioksidantët, mund të ndihmojnë në zvogëlimin e rrezikut;
• Konsulto një specialist në nutrition për një plan të personalizuar.

Përfundim: Ekuilibër dhe vetëdije

Ndërsa shkenca vazhdon të hulumtojë lidhjen midis mishit të kuq dhe kancerit, një gjë është e qartë: matë dhe lloji i konsumit bëjnë ndryshim. Duke qenë të informuar dhe duke bërë zgjedhje të zgjuara ushqimore, mund të reduktojmë rrezikun pa sakrifikuar plotësisht ushqimet që i pëlqejmë.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.