Provimi i jurisprudencës në shqip: mundësi e re, por kushdo që do ta bëjë duhet të njohë gjuhën maqedonase

Provimi i jurisprudencës në shqip: mundësi e re, por kushdo që do ta bëjë duhet të njohë gjuhën maqedonase

Akademiku dhe profesor Vlado Kambovski, një nga emrat më të njohur në fushën e jurisprudencës në Maqedoni, ka dhënë një qasje të hollësishme mbi mundësinë që provimi i jurisprudencës të zhvillohet në gjuhën shqipe. Sidoqoftë, ai thekson se kjo kërkon njohuri të thella të gjuhës maqedonase dhe terminologjisë juridike, për të siguruar që proceset gjyqësore të mbeten të pa prekura nga gabimet e interpretimit.

Kambovski, i cili ka qenë edhe ministër i Drejtësisë, u ka shpjeguar mediave se rekomandimet e Komisionit të Venecias nuk kanë të bëjnë drejtpërdrejt me gjuhën në të cilën do të zhvillohet provimi, por kanë për qëllim të garantojnë që procedurat gjyqësore të zhvillohen në mënyrë që të mos dëmtojnë asnjë proces dhe të zbatohet ligji në mënyrë të drejtë.

Kompleksiteti i përdorimit të gjuhëve në procedurat gjyqësore

Sipas akademikut, përdorimi i gjuhëve të ndryshme në procedurat gjyqësore paraqet një sfidë të madhe, pasi mund të çojë në interpretime të gabuara të akteve ligjore ose në marrjen e vendimeve të pasakta. Për këtë arsye, gjykatat dhe prokurorët duhet të sigurojnë që procedurat të zhvillohen në mënyrë që të mos ketë përkthime të pasakta ose interpretime të ndryshme të termave juridikë.

“Në procedurat gjyqësore ku marrin pjesë subjekte të ndryshme, gjykata ose prokurori publik e zhvillojnë procedurën në mënyrë që të mos ketë interpretime të gabuara apo përkthime të pasakta, të cilat do ta vështirësonin zbatimin e ligjit”, shpjegon Kambovski.

Përse njohuria e gjuhës maqedonase është e domosdoshme?

Edhe pse Kambovski nuk ka kundërvënë mundësinë që provimi i jurisprudencës të jepet në gjuhën shqipe, ai thekson se kandidatët duhet të kenë njohuri të përsosura të gjuhës maqedonase dhe të terminologjisë juridike që përdoret në procedurat gjyqësore. Kjo është e domosdoshme për të siguruar që asnjë palë në proces të mos dëmtohet për shkak të interpretimeve të ndryshme të termave në gjuhë të ndryshme.

“Ideja pas këtyre rekomandimeve është që në procedurat gjyqësore gjuha të përdoret në funksion të arritjes së drejtësisë, zbatimit të ligjit dhe sigurimit të drejtësisë, pa u rrezikuar këto qëllime në asnjë mënyrë. Arritja e drejtësisë është prioriteti kryesor”, thekson ai.

Komunikimi gjuhësor: një proces i formalizuar

Akademiku shpjegon se komunikimi gjuhësor në procedurat gjyqësore është i formalizuar dhe rreptësisht i rregulluar. Për shembull, ai krahason këtë situatë me komunikimin ajror, ku përdoret vetëm gjuha angleze, ose me mjekësinë, ku diagnozat vendosen përmes formulave të caktuara dhe përdorimit të gjuhës latine, për të shmangur gabimet.

“Ky është kuptimi i vërejtjeve të Komisionit të Venecias – që Ligji për përdorimin e gjuhëve në asnjë mënyrë të mos vijë në kundërshtim me qëllimet që duhet të realizohen në këto procedura”, shton Kambovski.

Rëndësia e drejtësisë dhe zbatimit të ligjit

Në fund të diskutimit, akademiku thekson se prioriteti kryesor në çdo procedurë gjyqësore është arritja e drejtësisë dhe zbatimi i ligjit. Përdorimi i gjuhës duhet të përshtatet me këtë qëllim, duke siguruar që asnjë palë të mos dëmtohet për shkak të gabimeve të komunikimit.

“Në sfond të kësaj kërkese është përdorimi i së drejtës subjektive për përdorimin e gjuhës, por ajo duhet të përshtatet me qëllimin që duhet të arrihet përmes komunikimit”, thotë Kambovski.

Kjo qasje e re ndaj përdorimit të gjuhës në procedurat gjyqësore mund të hapë rrugë për një dialog të ndërsjellë midis komuniteteve gjuhësore, por kërkon një angazhim të madh nga të gjitha palët për të siguruar që proceset gjyqësore të mbeten të drejta dhe të pa prekura.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.