Rreziku i fshehtë i nishaneve: Si t'i njohësh dhe parandalosh kancerin e lëkurës

Rreziku i fshehtë i nishaneve: Si t'i njohësh dhe parandalosh kancerin e lëkurës

Dermatologët janë të një mendimi: nishanet nuk janë thjesht një detaj estetik, por mund të jenë sinjale të rëndësishme për shëndetin e lëkurës. Nëse keni nishane që ndryshojnë në formë, ngjyrë ose madhësi, ajo mund të jetë një paralajmërim i hershëm për kancerin e lëkurës. Sipas specialistëve, neglizhimi i tyre mund të ketë pasoja të rënda, duke përfshirë zhvillimin e melanomës, formës më agresive të këtij kanceri.

Si dallohen nishanet e rrezikshme nga ato të zakonshme?

Jo të gjitha nishanet janë të njëjta. Specialistët përdorin kriterin ABCDE për t'i identifikuar ato të rrezikshme:

• A (Asimetri): Një nishan simetrik është zakonisht i sigurt, ndërsa një i asimetrik mund të jetë alarmant.
• B (Kufijtë): Kufijtë e një nishani të shëndetshëm janë të qarta, ndërsa një nishan me kufij të dhëmbëzuar ose të paqartë është një shenjë e rrezikshme.
• C (Ngjyra): Një nishan me ngjyrë të njëtrajtë është i zakonshëm, ndërsa ndryshimet e ngjyrave (për shembull, nga kafe në ze ose në të kuqe) janë një alarm.
• D (Diametri): Nëse nishani është më i madh se 6 milimetra, duhet të kontrollohet nga një dermatolog.
• E (Evoluimi): Çdo ndryshim në formë, madhësi ose ngjyrë gjatë kohës është një shenjë e rrezikshme.

Pse është e rëndësishme kontrolli i rregullt?

Kanceri i lëkurës, veçanërisht melanoma, është një nga kanceret më të shpeshta në botë, por edhe një nga më të parandalueshmit nëse zbulohet në kohë. Dermatologët rekomandojnë kontrollimin e nishaneve të reja ose ndryshimeve të tyre çdo 6-12 muaj. Nëse keni një histori familjare të kancerit të lëkurës ose shumë nishane, kontrolli duhet të bëhet edhe më shpesh.

Si mund të parandalosh zhvillimin e kancerit të lëkurës?

Parandalimi është mënyra më efektive për të luftuar këtë sëmundje. Këtu janë disa këshilla të dermatologëve:

• Mbrohu nga dielli: Përdor krem me faktor të lartë mbrojtës (SPF 30 ose më shumë), veçanërisht gjatë orëve të para dhe pasdites kur rrezatimi UV është më i fortë.
• Shmang rrezatimin artificial: Solariumet janë një burim i rrezatimit UV dhe rrisin rrezikun e kancerit të lëkurës.
• Vesh rroba mbrojtëse: Kapelë me buzë të gjera, syze dielli dhe rroba me mëngë të gjatë mund të ndihmojnë në mbrojtjen nga rrezet e dëmshme.
• Kontrollo nishanet: Bëj kontrollin e tyre periodik dhe mos i neglizho ndryshimet që ndodhin gjatë kohës.
• Shmang djegiet nga dielli: Djegiet e forta gjatë fëmijërisë ose adoleshencës rrisin rrezikun e zhvillimit të kancerit të lëkurës në moshën e rritur.

Çfarë të bëjë nëse dyshon për një nishan të rrezikshëm?

Nëse dyshon për një nishan, mos e neglizho. Konsulto një dermatolog të licencuar që të bëjë një ekzaminim profesional. Në shumë raste, një biopsia e thjeshtë mund të përcaktojë nëse nishani është i rrezikshëm ose jo. Përparimi i hershëm mund të shpëtojë jetë.

Fakte dhe statistika që duhet të dijë

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), kanceri i lëkurës është në rritje në nivel global, me më shumë se 1 milion raste të reja të diagnostikuara çdo vit. Në Shqipëri, numri i rasteve gjithashtu po rritet, duke u lidhur me ndryshimet në stilin e jetës dhe ekspozimin e tepërt ndaj diellit. Megjithatë, me parandalimin e duhur dhe kontrollin e rregullt, shumë raste mund të parandalohet ose trajtohen me sukses.

Një mesazh për të gjithë

Lëkura është organi më i madh i trupit tonë dhe mbrojtësi ynë i parë kundër infeksioneve dhe dëmtimeve të tjera. Duke marrë parasysh rrezikun e kancerit të lëkurës, është e detyrueshme që të merremi me kujdes të veçantë me nishanet dhe ndryshimet që ndodhin në lëkurë. Mos e lë këtë gjë për më vonë – kontrolli i hershëm mund të bëjë ndryshim midis jetës dhe vdekjes.

Burimi i lajmit: zhurnal.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.