Temperaturat e larta kërcënojnë shëndetin: Si të mbrohemi nga goditja e diellit?

Temperaturat e larta kërcënojnë shëndetin: Si të mbrohemi nga goditja e diellit?

Me njoftimin e Drejtorisë për Punë Hidrometeorologjike (DPHM) për temperatura maksimale ditore të larta që priten nga 26 qershori deri më 30 qershor 2026, Instituti i Shëndetit Publik (ISHP) bën thirrje urgjente për respektimin e masave mbrojtëse gjatë periudhave të nxehtësisë ekstreme. Këto kushte mund të jenë të rrezikshme, veçanërisht për grupet e cenueshme të popullsisë.

Pse janë të rrezikshme temperaturat e larta?

Kur temperatura e ambientit i afrohet ose tejkalon 36.7°C — temperaturën normale të trupit — aftësia e tij për të ftohur veten zvogëlohet ndjeshëm. Nëse lagështia relative e ajrit është e lartë, djersa ka vështirësi në avullim, duke e bërë ftohjen e organizmit edhe më të vështirë. Kjo mund të çojë në simptoma të rënda, duke përfshirë:

• Ndjenja e dobësisë dhe lodhjes;
• Gojë e thatë dhe etja e fortë;
• Marramendje dhe konfuzion;
• Djersitje e tepërt ose, në raste ekstreme, ndërprerja e djersitjes;
• Lëkurë e nxehtë dhe e thatë;
• Dhimbje barku dhe vështirësi në frymëmarrje;
• Rrahje të shpejta të zemrës dhe, në raste kritike, humbje të vetëdijes ose vdekje.

Grupet më të rrezikshme gjatë nxehtësisë ekstreme

ISHP thekson se disa grupe janë më të cenueshme ndaj efekteve të temperaturave të larta. Këto përfshijnë:

• Personat mbi 60 vjeç, të cilët kanë një sistem imunitar më të dobët;
• Gratë shtatzëna, të cilat kanë nevojë për një rregullim të veçantë të temperaturës së trupit;
• Fëmijët e vegjël, të cilët nuk janë në gjendje të komunikojnë efektivisht simptomat e tyre;
• Personat me sëmundje kronike, duke përfshirë:
  • Sëmundjet kardiovaskulare;
  • Diabetin;
  • Obezitetin;
  • Sëmundjet e mushkërive dhe veshkave;
  • Sëmundjet mendore;
  • Personat që marrin ilaçe që rrisin urinimin (si diuretikët).
• Personat që punojnë në natyrë, të cilët janë të ekspozuar direkt ndaj diellit;
• Personat me status social të ulët, të cilët mund të mos kenë akses në mbrojtje të mjaftueshme.

Si të mbrohemi nga goditja e diellit?

Për të minimizuar rreziqet gjatë periudhave të nxehtësisë ekstreme, ISHP rekomandon një seri masash paraprake dhe gjatë periudhës së nxehtësisë:

• Hidratim i përsëritur: Pini ujë të freskët edhe pse nuk ndjeni etje. Shmangini pijet me përmbajtje të lartë të koffeinës ose alkoolit;
• Veshje të përshtatshme: Mbajini rroba të lehta, të ngjyrave të ndezura dhe të bëra nga materiale që lejojnë frymëmarrjen;
• Mbrojtje nga dielli: Përdorni krem me faktor mbrojtës (SPF 30 ose më shumë), kapelë me buzë të gjera dhe syze dielli;
• Kujdes në orët më të nxehta: Shmangini aktivitetet fizike të rënda midis orëve 10:00–16:00, kur rrezatimi diellor është më i fortë;
• Mjedise të freskëta: Përdorni ventilatorë ose klimatizues. Nëse nuk keni akses në këto, qëndroni në ambiente të freskëta ose të hijëzuara;
• Monitorimi i simptomave: Nëse ndjeni ndonjë nga simptomat e përmendura më sipër, veprimet të menjëhershme janë jetike. Ftohuni menjëherë, hidhni ujë në fytyrë dhe trup, ose kërkoni ndihmë mjekësore nëse simptomat përkeqësohen.

Çfarë të bëjmë nëse dikush pëson goditje nga dielli?

Nëse dyshoni se dikush po pëson goditje nga dielli, veproni menjëherë sipas këtyre hapa:

• Ecin në një vend të freskët ose të hijëzuar;
• Hidhni ujë të ftohtë në fytyrë, qafë dhe pjesë të tjera të trupit;
• Ofroni ujë të ftohtë për të pirë, por shmangini pijet e ftohta ose me akull;
• Nxirreni rrobat e tepërta;
• Nëse personi është i paaftë të flasë ose të lëvizë, thirrni menjëherë ndihmë mjekësore;
• Mos e lëni personin vetëm derisa të stabilizohet gjendja e tij.

Nxehtësia ekstreme nuk është një lojë. Respektimi i masave paraprake mund të shpëtojë jetë. Mos e injoroni këtë thirrje — shëndeti juaj varet nga veprimet që bëni sot.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.