Zvicra vendos në referendum: Pragu i popullsisë 10 milionë banorë do të ndryshojë gjithçka

Referendumi historik në Zvicër: Kufizimi i popullsisë në 10 milionë banorë

Në një nga referendumet më të rëndësishme të vitit, Zvicra do të vendosë nëse do të vendosë një prag të palëvizshëm për popullsinë e saj në 10 milionë banorë deri në vitin 2050. Votimi i dielës, i cili ka nxitur debate të ashpra në të gjithë vendin, mund të ndryshojë rrjedhën e emigracionit, marrëdhëniet me Bashkimin Evropian dhe stabilitetin ekonomik të këtij shteti alpin.

Çfarë do të ndryshojë nëse fitojnë votuesit e "Po"?

Nisma, e mbështetur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP), propozon që qeveria të ndërmarrë hapa të menjëhershëm për të kufizuar popullsinë në 10 milionë banorë. Nëse numri i banorëve arrin 9.5 milionë para vitit 2050, do të vendosen kufizime të ashpra për:

• Bashkimin familjar – Një proces më i vështirë për të ftuar anëtarë të familjes nga jashtë.
• Lejet e qëndrimit – Kriteret më të rrepta për punëtorët e huaj.
• Azili – Një sistem më i kufizuar për refugjatët.

Nëse pragu i 10 milionëve tejkalohet, Zvicra do të detyrohet të tërhiqet nga marrëveshja për lëvizjen e lirë me BE-në, duke i dhënë fund aksesit të vendit në tregun e përbashkët evropian.

Pse SVP po mbështet këtë propozim?

SVP, partia më e madhe në parlament që nga viti 1999, argumenton se emigracioni i pakontrolluar po ushtron presion të padurueshëm mbi sistemet sociale, strehimin, transportin dhe mënyrën e jetesës zvicerane. Rreth 27% e banorëve të Zvicrës janë të huaj, një numër që ka rritur shqetësimin për stabilitetin demografik.

Mbështetësit e nismës thonë se:

• Zvicra po rritet shumë shpejt (23% që nga viti 2002).
• Sistemet publike janë nën presion për shkak të rritjes së popullsisë.
• Vendi po humbet identitetin e tij tradicional.

Përgjigja e qeverisë dhe ekspertëve: "Një rrezik për ekonominë"

Qeveria zvicerane, e përbërë nga ministra të katër partive kryesore (përfshirë edhe SVP), është kundër propozimit. Ajo paralajmëron se nisma do të:

• Kërcënonte stabilitetin kombëtar dhe mirëqenien e vendit.
• Dëmtonte ekonominë, duke ulur fuqinë punëtore dhe inovacionin.
• Goditë sistemin social, duke rritur barrën mbi pensionet dhe shëndetësinë.

Shumica e parlamentit, sindikatat, Shoqata e Punëdhënësve dhe organizata kryesore e biznesit kanë rekomanduar refuzimin e propozimit.

Zvicra ka nevojë për emigrim – por si e menaxhon atë?

Ashtu si shumë vende evropiane, Zvicra përballet me norma të ulëta të lindshmërisë dhe një popullsi që plaket. Përqindja e njerëzve mbi 65 vjeç pritet të rritet nga 21% në më shumë se 27% deri në vitin 2055. Pa emigrim, sistemi ekonomik do të ishte në rrezik.

Sondazhet e fundit tregojnë një garë të ngushtë, me kampin e "Jo" që parashikohet të fitojë me rreth 52% të votave. Megjithatë, rezultati mbetet i paparashikueshëm.

Si funksionon referendumet në Zvicër?

Zvicra ka një sistem të demokracisë së drejtpërdrejtë, ku qytetarët mund të nisin nisma përmes "nisma popullore". Nëse mbledhin 100,000 mbështetës brenda 18 muajsh, çështja kalon në referendum. Votimi i dielës do të përfshijë edhe procedurën fizike, por 90% e votuesve përdorin votimin me postë.

Për të kaluar, nisma duhet të fitojë si shumicën e votës popullore, ashtu edhe shumicën e 23 kantoneve të plota dhe 6 gjysmë-kantoneve. Rezultatet pritet të publikohet nga mesdita deri në orët e vona të pasdites.

Çfarë do të ndodhë më pas?

Një fitore e "Po" do të detyrojë qeverinë të ndërmarrë hapa të menjëhershëm për të kufizuar popullsinë, ndërsa një fitore e "Jo" do të mbajë status quo-në. Pavarësisht nga rezultati, debati për emigrimin dhe identitetin kombëtar në Zvicër do të vazhdojë.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.