13 iniciativa kundër Ligjit të Gjuhës Shqipe në Maqedoni: Sulme për shfuqizim të plotë

13 iniciativa kundër Ligjit të Gjuhës Shqipe: Sulme për shfuqizim të plotë

Sekretari i Përgjithshëm i Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI), Arbër Ademi, ka zbuluar se në Gjykatën Kushtetuese të Maqedonisë së Veriut janë paraqitur 13 iniciativa juridike për të kontestuar Ligjin për gjuhët zyrtare, duke synuar shfuqizimin e tij të plotë. Këto veprime ligjore, sipas Ademit, paraqesin një sulm të rëndë kundër përdorimit të gjuhës shqipe në institucione dhe dokumenta zyrtare.

Sulme të shumta kundër Ligjit për gjuhët

Në një intervistë për “Click Plus”, Ademi ka theksuar se disa nga këto iniciativa kanë kërkuar jo vetëm ndryshime të pjesshme, por edhe shfuqizimin e plotë të ligjit. Ndër kontestuesit kryesorë përmendet edhe OBRM-PDUKM (Organizata për Bashkim dhe Riintegrim të Maqedonisë së Veriut – Partia Demokratike e Unitetit Kombëtar Maqedonas), e cila ka paraqitur një nga iniciativat më të rëndësishme.

Sipas referatit të marrë nga BDI, 18 pozicione të ndryshme në ligj janë në rrezik të abrogohen, ndërsa 9 nene të ndryshme janë subjekt i kontestimit. Këto veprime kanë dy baza kryesore:

• Baza e parë: Kontestimi i ligjit në tërësi, duke u bazuar në faktin se presidenti i atëhershëm nuk e ka firmosur atë. Kjo ka nxitur kërkesat për shfuqizimin e plotë të dokumentit.


• Baza e dytë: Kontestimi i secilit nene veç e veç, duke sulmuar strukturën e ligjit "nen pas neni". Vetëm neni 1, paragrafi 1 ka mbetur i paprekur, i cili përcakton se "gjuha zyrtare në Maqedoni është gjuha maqedonase dhe shkrimi i saj qirilik".

Mungesa e kuotave etnike në Ligjin për përfaqësim të drejtë

Ademi ka sqaruar gjithashtu se Ligji për Përfaqësim të Drejtë dhe Adekuat, i cili nuk përmban asnjë formë të kuotave etnike, është analizuar nga BDI. Ky ligj, i hartuar nga Tanja Karakamisheva, nuk parashikon mekanizma për balancimin e përfaqësimit të komuniteteve etnike, duke lënë hapësirë për debate mbi drejtësinë sociale.

Sipas tij, "ky ligj nuk përmban kuota etnike, as mekanizëm që të sigurojë përfaqësim të drejtë siç ishte balancuesi i mëparshëm". Kjo ka nxitur shqetësime në mesin e komunitetit shqiptar, i cili kërkon një trajtim më të barabartë në institucione.

Pasojat e kontestimeve juridike

Nëse këto iniciativa do të pranohet nga Gjykata Kushtetuese, pasoja të rëndësishme mund të ndodhin për përdorimin e gjuhës shqipe në Maqedoni. Ndryshimet ose shfuqizimi i ligjit do të ndikojnë në:

• Përdorimin e gjuhës shqipe në dokumenta zyrtare.


• Statusin e gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare në nivel vendor.


• Përfaqësimin e komunitetit shqiptar në institucione shtetërore.

Ekspertët ligjorë dhe aktivistët e të drejtave të njeriut kanë shprehur shqetësime se një vendim i tillë do të ishte një goditje e rëndë kundër të drejtave të komunitetit shqiptar dhe do të pengonte integrimin e tij në shoqërinë maqedonase.

Reagimet e komunitetit shqiptar

Komuniteti shqiptar në Maqedoni ka reaguar me shqetësim ndaj këtyre iniciativave. Organizatat e të drejtave të njeriut kanë kërkuar që institucionet shtetërore të mbështesin Ligjin për gjuhët, duke e parë atë si një mbrojtës të të drejtave gjuhësore të shqiptarëve.

Nga ana tjetër, kundërshtarët e ligjit argumentojnë se ai favorizon një grup etnik në dëm të tjetrit, duke kërkuar një rishikim të plotë të sistemit gjuhësor në vend.

Perspektiva e ardhshme

Gjykata Kushtetuese ka për detyrë të shqyrtojë këto iniciativa dhe të vendosë nëse ato kanë bazë ligjore. Deri atëherë, tensionet midis komuniteteve mbeten të larta, ndërsa debati mbi përdorimin e gjuhës shqipe vazhdon të jetë një nga çështjet më të ndezura në Maqedoni.

Siç thekson Ademi, "shtëpia e ligjit duhet të mbrojë të gjithë qytetarët, pavarësisht nga origjina e tyre etnike". Në këtë kontekst, vendimi i Gjykatës Kushtetuese do të ketë një ndikim të madh në të ardhmen e përdorimit të gjuhës shqipe në vend.

Burimi i lajmit: lajmpress.org
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.