BE pranon për herë të parë talibanët në Bruksel: Çfarë ndodh pas takimit?

BE-ja hap dyert për bisedime teknike me talibanët në Bruksel

Bashkimi Evropian po përgatitet të pritë për herë të parë një delegacion të regjimit taliban në Bruksel për bisedime teknike mbi kthimin e afganëve në vendin e tyre. Takimi, i planifikuar për 22-23 qershor, do të zhvillohet pavarësisht kritikeve të ashpra nga grupet për të drejtat e njeriut dhe organizatat ndërkombëtare.

Delegacioni taliban dhe takimet e planifikuara

Delegacioni afgan, i udhëhequr nga zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme, Abdul Qahar Balkhi, do të takohet me zyrtarë të lartë të Komisionit Evropian, Shërbimit Evropian për Veprim të Jashtëm (EEAS) dhe përfaqësues të disa shteteve anëtare, duke përfshirë Suedinë. Megjithëse BE-ja nuk e njeh qeverinë e udhëhequr nga talibanët, angazhimi nuk do të nënkuptojë njohje formale të regjimit.

Kundërshtime të forta kundër takimit

Përgatitjet për këtë takim kanë shkaktuar kundërshtime të mëdha nga organizatat e të drejtave të njeriut. Sipas të dhënave të OKB-së, 3.8 milionë vajza afgane janë të ndaluara nga arsimi, ndërsa rreth 250.000 të tjera përjashtohen çdo vit. Shagofah Ghafori, nga Qendra për Studime të Politikave Evropiane (CEPS), e quajti këtë angazhim një “gabim i rëndë”:

• Në rastin më të mirë, BE-ja po i nënshtrohet presioneve politike.
• Në rastin më të keq, po normalizon një regjim të aparteidit gjinor dhe terrorit.

Regjimi taliban: Shtypje e vazhdueshme ndaj grave dhe mediave

Qeveria e udhëhequr nga talibanët ka ndërmarrë një sërë masash represive që kanë tërhequr vëmendjen ndërkombëtare. Në provincën e Herat, autoritetet kanë arrestuar ose ndaluar gra për mosrespektimin e rregullave të mbajtjes së mbulesës. Në një incident tjetër, policia e moralit e talibanëve ka hapur zjarr ndaj protestuesve, duke rezultuar në vdekjen e të paktën një protestueseje.

Ligje të reja që shënojnë rënie të mëtejshme të të drejtave të njeriut

Në fund të majit, talibanët kanë miratuar një ligj që legalizon martesën e vajzave në moshën 9-vjeçare. Udhëheqësi i tyre, Mullah Haibatullah, ka nxjerrë gjithashtu udhëzime që ndalojnë përdorimin e telefonave inteligjentë. Në një akt tjetër represiv, autoritetet kanë mbyllur tri stacione radiofonike për mospagesë të taksave dhe transmetim nën standard.

Afganistani në fund të renditjes për liri të shtypit

Sipas Reporterëve pa Kufij (RSF), Afganistani renditet në vendin e 175-të në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit, duke u renditur vetëm poshtë vendeve si Arabia Saudite, Irani dhe Kina. Që nga viti 2021, 43% e mediave janë mbyllur, dhe më shumë se 165 gazetarë janë arrestuar.

Reagimet ndërkombëtare: Një sinjal i shqetësueshëm

Saskia Bricmont, deputete nga Belgjika, ka denoncuar këtë angazhim si një “sinjal politik thellësisht shqetësues”, duke theksuar se regjimi taliban është përgjegjës për shkelje masive të të drejtave të njeriut. Ish-deputetja afgane Fawzia Koofi ka shprehur shqetësimin se BE-ja po përdor të drejtat e grave si “kartë negociuese”:

“Gratë në Afganistan janë bërë qytetare të klasit të dytë. Sa më shumë angazhim që marrin nga komuniteti ndërkombëtar, aq më shumë i shtypin gratë.”

Bisedimet teknike ose normalizim i regjimit?

Komisioneri evropian për Çështjet e Brendshme dhe Migracionin, Magnus Brunner, ka theksuar nevojën për angazhim me regjime si ajo e talibanëve për të diskutuar mbi migrimin. Megjithatë, shumë ekspertë dhe politikanë kanë shprehur shqetësimin se bisedimet teknike mund të legjitimojnë një regjim që shtyp sistematikisht gratë.

Shtetet anëtare të BE-së dhe politika e tyre ndaj Afganistanit

Sipas Agjencisë së BE-së për Azil, shumë shtete perëndimore kanë pezulluar dëbimet drejt Afganistanit pas marrjes së pushtetit nga talibanët në vitin 2021. Rastet e pakta të dëbimeve kanë përfshirë Belgjikën, Suedinë, Gjermaninë dhe Austrinë, të cilat kanë dëbuar afganë me precedentë penalë ose të dënuar për krime.

Numri i refugjatëve afganë në rritje

Sipas Këshillit Evropian për Refugjatët dhe të Mërguarit (ECRE), më shumë se 1.6 milionë shtetas afganë kanë larguar vendin që nga viti 2021. Në Evropë, afganët janë grupi i dytë më i madh i kërkuesve të azilit, pas sirianëve.

Perspektiva e ardhme: Çfarë pritet pas takimit?

Edhe pse BE-ja ka theksuar se bisedimet do të mbeten teknike, shumë janë skepticë se angazhimi i tillë mund të çojë në përmirësimin e situatës në Afganistan. Ish-deputetja Koofi ka shprehur shqetësimin se “mosangazhimi nuk do ta përmirësojë situatën”, por shumë janë të mendimit se angazhimi i BE-së mund të inkurajojë regjimin taliban të vazhdojë me praktikat e tij represive.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.