Borxhi i RMV-së në spikamen e rajonit: Më lart se Serbia e Shqipëria

Maqedonia e Veriut nuk është vendi me borxhin më të lartë në rajon, por as nuk bën pjesë në grupin e shteteve me hapësirë të madhe fiskale. Me borxh publik pranë 60% të PBB-së, Shkupi ndodhet në një zonë të ndërmjetme – dhe pyetja kryesore nuk është vetëm sa borxh merr shteti, por për çfarë përdoret ai.

Gazeta Flaka

SHKUP – Harta e borxhit publik në rajon e vendos Maqedoninë e Veriut në një pozitë të ndërmjetme, por me një barrë dukshëm më të madhe se disa prej fqinjëve.

Sipas projeksioneve të Fondit Monetar Ndërkombëtar për vitin 2026, borxhi bruto i qeverisë së përgjithshme në RMV pritet të jetë 53.1% e PBB-së. Për krahasim, Shqipëria është në 51.5%, Serbia në 42.6%, Bullgaria në 28.2%, ndërsa Kosova në vetëm 18.7%.

Në anën tjetër, Mali i Zi, me 62.4%, qëndron mbi Maqedoninë e Veriut.

Kjo e vendos RMV-në ndër vendet e rajonit me borxh relativisht të lartë, por jo në një situatë ekstreme.

RMV-ja pranë kufirit 60%

Të dhënat kombëtare japin një tjetër tregues të rëndësishëm.

Sipas Ministrisë së Financave, borxhi publik i Maqedonisë së Veriut në fund të marsit 2026 arrinte në 10.747 miliardë euro, ose 59.7% të PBB-së.

Diferenca mes shifrës 53.1% të FMN-së dhe 59.7% të të dhënave kombëtare lidhet me metodologjinë dhe mbulimin e ndryshëm të treguesve. Prandaj, ato nuk duhet të trajtohen si dy shifra që kundërshtojnë njëra-tjetrën.

Në çdo rast, mesazhi ekonomik është i njëjtë: borxhi i RMV-së është afër nivelit 60% të PBB-së dhe hapësira fiskale nuk është e pakufizuar.

Shqipëria: afër RMV-së, por drejtimi ka rëndësi

Një nga krahasimet më interesante është ai me Shqipërinë.

Dy vendet janë relativisht pranë njëri-tjetrit në raportin borxh/PBB, por për analizën ekonomike nuk mjafton të shihet vetëm niveli i borxhit.

Duhet parë edhe drejtimi i tij.

Një shtet me borxh rreth 50–55% të PBB-së që arrin ta ulë gradualisht është në pozitë më të favorshme se një shtet që vazhdon të rrisë borxhin për shkak të deficiteve të vazhdueshme.

Pra, në analizën e borxhit duhet parë jo vetëm fotografia, por edhe filmi.

Kosova dhe Bullgaria me hapësirë shumë më të madhe

Dallimi bëhet shumë më i madh kur RMV-ja krahasohet me Kosovën.

Me rreth 18.7% të PBB-së, Kosova ka një nivel borxhi shumë më të ulët. Në teori, kjo i jep Prishtinës më shumë hapësirë për të marrë borxh në rast të një krize ose nevoje të madhe për financim.

Edhe Bullgaria, me rreth 28.2%, ndodhet shumë poshtë RMV-së.

Serbia, me 42.6%, gjithashtu ka një barrë më të ulët borxhi në raport me madhësinë e ekonomisë.

Kjo nuk do të thotë automatikisht se vendet me borxh të ulët kanë ekonomi më të suksesshme. Borxhi mund të jetë edhe instrument për investime, ndërsa mungesa e borxhit mund të nënkuptojë edhe mungesë të investimeve.

Por borxhi i ulët krijon diçka të rëndësishme: hapësirë për të reaguar kur vjen kriza.

Mali i Zi, më lart se RMV-ja

Në anën tjetër, Mali i Zi paraqet një situatë më të rënduar.

Me rreth 62.4% të PBB-së, borxhi i tij është mbi nivelin e RMV-së sipas projeksioneve të FMN-së.

Mali i Zi është gjithashtu një shembull se sa shpejt mund të ndryshojë pozita fiskale e një shteti kur ekonomia përballet me goditje ose kur ndërmerren projekte të mëdha të financuara përmes huamarrjes.

A është RMV-ja në krizë borxhi?

Jo.

Të dhënat nuk tregojnë se Maqedonia e Veriut ndodhet në prag të falimentimit apo në një krizë të menjëhershme borxhi.

Por kjo nuk do të thotë se situata mund të neglizhohet.

Problemi kryesor është kombinimi i borxhit të lartë, deficitit fiskal dhe nevojës së vazhdueshme për financim.

FMN-ja pret deficit rreth 4.2% të PBB-së në vitin 2026, çka nënkupton se shteti do të vazhdojë të ketë nevojë për financim të konsiderueshëm.

Këtu qëndron edhe pyetja më e rëndësishme për politikën ekonomike të qeverisë.

Jo vetëm: “Sa kredi morët?”

Pyetja më e rëndësishme është:

Sa nga borxhi i ri po shkon për investime që krijojnë rritje ekonomike dhe të ardhura në të ardhmen, dhe sa përdoret për financimin e shpenzimeve dhe detyrimeve ekzistuese?

Nëse borxhi përdoret për infrastrukturë, energji, produktivitet dhe projekte që rrisin kapacitetin ekonomik të vendit, pesha e tij mund të bëhet më e përballueshme me kalimin e kohës.

Nëse huamarrja përdoret vazhdimisht për të mbuluar deficite dhe shpenzime pa rritje të mjaftueshme ekonomike, atëherë borxhi bëhet një problem që shtyhet nga një qeveri te tjetra.

RMV-ja nuk është në fund të listës. Por as në krye

Tabela rajonale jep një mesazh të qartë.

Mali i Zi ka borxh më të lartë se RMV-ja.

Shqipëria është relativisht pranë.

Serbia është më poshtë.

Bullgaria dhe Kosova kanë nivele dukshëm më të ulëta.

Pra, Maqedonia e Veriut nuk është ekstremi i rajonit, por është larg vendeve që kanë luksin e një hapësire të madhe fiskale.

Dhe pikërisht këtu qëndron sfida.

Borxhi vetë nuk është armiku. Borxhi pa rritje ekonomike është problemi.

Maqedonia e Veriut mund të përballojë një nivel borxhi rreth 60% të PBB-së nëse ekonomia rritet, të ardhurat shtetërore rriten dhe huamarrja menaxhohet me maturime dhe interesa të përballueshme.

Por nëse borxhi vazhdon të rritet më shpejt se ekonomia, hapësira për gabime do të ngushtohet gjithnjë e më shumë.

Në fund, pyetja nuk është sa miliarda euro i detyrohet shteti. Pyetja është: çfarë ka krijuar me to?

Sepse borxhi mund të jetë investim për të ardhmen.

Por mund të jetë edhe faturë e së ardhmes.

Dhe këtë faturë, në fund, e paguajnë qytetarët.

Për ta bërë krahasimin metodologjikisht të pastër, po përdor borxhin bruto të qeverisë së përgjithshme si % e PBB-së, sipas projeksioneve të FMN-së për vitin 2026.

Shteti	Borxhi publik 2026 (% e PBB-së)	Pozicioni krahasuar me RMV
Mali i Zi	62.4%	Më i lartë
RMV	53.1%	—
Shqipëria	51.5%	Pak më i ulët
Serbia	42.6%	Dukshëm më i ulët
Bullgaria	28.2%	Shumë më i ulët
Kosova	18.7%	Më i ulëti

Burimi: FMN, projeksione për 2026. Për RMV-në, FMN-ja projekton borxh bruto të qeverisë së përgjithshme prej 53.1% të PBB-së; për Malin e Zi 62.4%, Shqipërinë 51.5%, Serbinë 42.6% dhe Bullgarinë 28.2%. Gazeta Flaka

The post Borxhi i RMV-së në spikamen e rajonit: Më lart se Serbia e Shqipëria appeared first on Flaka, në çdo lajm... .

Burimi i lajmit: flaka.com.mk
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.