Donald Trump kundër propozimit të Iranit për zgjidhjen e luftës: SHBA-ja kërkon zgjidhje të menjëhershme bërthamore

Donald Trump kundër propozimit të Iranit për zgjidhjen e luftës

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka shprehur pakënaqësi të thellë ndaj propozimit të fundit të Iranit për zgjidhjen e luftës që po zhvillohet në rajonin e Gjirit Persik. Sipas një zyrtari të lartë amerikan, propozimi iranian parashikon shtyrjen e diskutimeve për programin bërthamor të Teheranit deri pas përfundimit të konflikteve dhe zgjidhjes së mosmarrëveshjeve lidhur me transportin detar.

Megjithatë, SHBA-ja nuk pranon këtë kushte, duke theksuar se çështjet bërthamore duhet të trajtohen që në fazën e parë të negociatave. Ky qëndrim i ashpër i Washingtonit vjen si pasojë e mosbesimit ndaj premtimeve të mëparshme të Iranit dhe dështimit të marrëveshjes së vitit 2015, të cilën Trump e cilësoi si "të dobët" dhe e prishi në vitin 2018.

Propozimi iranian: Cilat janë kërkesat?

Propozimi i Iranit, i cili u paraqit në një kontekst të tensionuar diplomatik, përfshin dy pika kryesore:

• Shtyrja e negociatave bërthamore deri pas përfundimit të luftës dhe zgjidhjes së konflikteve në Gjirin Persik.
• Zgjidhja e mosmarrëveshjeve detare përmes dialogut, duke përfshirë sigurinë e transportit të naftës dhe mallrave të rëndësishme.

Sipas zyrtarëve iranianë, ky propozim synon të krijojë një mjedis më të favorshëm për negociata të mëvonshme, duke u fokusuar në stabilitetin e rajonit. Megjithatë, SHBA-ja nuk është e gatshme të pranojë këtë strategji, duke argumentuar se programi bërthamor i Iranit mbetet një kërcënim të rëndësishëm për sigurinë globale.

Reagimi i SHBA-së: "Nuk negocion përmes mediave"

Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Olivia Wales, ka dhënë një deklaratë të ashpër në lidhje me këtë situatë, duke theksuar se:

"SHBA-ja nuk negocion përmes mediave dhe vijat e kuqe janë bërë të qarta. Çështjet bërthamore janë një prioritet absolut dhe nuk mund të lidhen me kushte të tjera politike ose ushtarake."

Kjo deklaratë vjen në një kohë kur tensionet ndërmjet Iranit dhe SHBA-së janë në një nivel të lartë, pas sulmeve të fundit në anije tregtare dhe rrjetat e naftës në rajon. Washingtoni ka dërguar forca të shtuara ushtarake në Gjirin Persik si masë paraprake, ndërsa Teherani ka kërcënuar me pasoja të rënda nëse ndonjë vend i huaj ndërhyn në konfliktet lokale.

Marrëveshja e vitit 2015: Pse u prish?

Marrëveshja e Planit të Përbashkët të Veprimit (JCPOA), e nënshkruar në vitin 2015 midis Iranit dhe grupit të 5+1 (SHBA, Britania e Madhe, Franca, Rusia, Kina dhe Gjermania), kishte si qëllim kufizimin e programit bërthamor iranian në këmbim të lehtësimeve ekonomike. Megjithatë, pasi Donald Trump u zgjodh president, ai e quajti këtë marrëveshje si "të dëmshme" për interesat e SHBA-së dhe e prishi në maj të vitit 2018.

Qeveria iraniane ka mbajtur qëndrimin se programi i tyre bërthamor ka qëllime paqësore dhe civil, por komuniteti ndërkombëtar, duke përfshirë edhe disa aleatë të SHBA-së, kanë shprehur dyshime në lidhje me këtë deklaratë. Pas prishjes së JCPOA, Irani ka nisur të rritë rezervat e uraniumit të pasuruar, duke iu afruar kufijve të lejuar nga marrëveshja e mëparshme.

Çfarë ndodh më pas? Perspektivat e ardhshme

Nëse SHBA-ja vazhdon të mbajë qëndrimin e saj të ashpër kundër propozimit iranian, rreziku i një konflikti të hapur në rajon rritet. Analistët e sigurisë ndërkombëtare kanë paralajmëruar se çdo veprim i gabuar mund të çojë në një spiralë dhune të vështirë për t'u kontrolluar.

Nga ana tjetër, Irani ka treguar gatishmëri për bisedime, por vetëm nëse kushtet janë të favorshme për interesat e tyre. Në këtë kontekst, roli i ndërmjetësve ndërkombëtarë, si BE-ja ose Rusia, mund të jetë vendimtar për të shmangur një përkeqësim të situatës.

Një gjë është e qartë: pa një marrëveshje të re ose një ndryshim të qëndrimeve nga të dyja palët, lufta në Gjirin Persik mund të zgjasë edhe më gjatë, duke sjellë pasoja të rënda për sigurinë globale dhe ekonominë botërore.

Burimi i lajmit: ina-online.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.