El Niño po godet botën: Temperaturat rekord dhe katastrofa klimatike në prag

Shkencëtarët shpallin fillimin e një "super" El Niño: Çfarë pritet për planetin tonë

Administrata Kombëtare Amerikane për Oqeanet dhe Atmosferën (NOAA) ka konfirmuar zyrtarisht fillimin e El Niño-s, një fenomen klimatik në Oqeanin Paqësor që do të sjellë temperatura globale rekord dhe kushte ekstreme gjatë vitit 2024 dhe 2027. Ky zhvillim, i parashikuar nga meteorologët pas përfundimit të La Niña-s (fenomeni i ftohtë i tij "motër"), mund të jetë një nga më të fuqishmit në historinë moderne.

Si u zhvillua ky fenomen?

Temperaturat e sipërfaqes së detit në Paqësorin tropikal kanë tejkaluar 0.5°C mbi mesataren, një kriter i përdorur nga NOAA për shpalljen e El Niño-s. Sipas agjencisë, erërat kanë ndryshuar drejtim dhe intensitet, duke treguar se atmosfera po reagon ndaj ngrohjes së oqeanit. Kjo konfirmon se nuk është thjesht një ngrohje e izoluar, por një fenomen me ndikim global.

Parashikime alarmuese: Një "super" El Niño në prag

Modelet kompjuterike tregojnë një probabilitet prej 63% që gjatë periudhës nëntor–janar të ndodhë një El Niño shumë i fortë, me temperatura që mund të rriten mbi 2°C mbi mesataren. Në disa zona të Paqësorit tropikal, rritja mund të arrijë edhe 3°C, duke e renditur këtë ngjarje ndër më ekstremet e regjistruara që nga viti 1950.

Që nga ajo kohë, tre nga El Niño-t më të fuqishëm kanë ndodhur në vitet 1982/83, 1997/98 dhe 2015/16. Sidoqoftë, ekspertët theksojnë se ndikimi i tij do të jetë më i rëndë për shkak të ngrohjes globale ekzistuese.

Ndërveprimi me ndryshimet klimatike: Një kombinim katastrofik

Profesori Adam Scaife, udhëheqës i parashikimeve në Met Office të Britanisë, ka deklaruar se El Niño aktual po mbivendoset mbi një planet që tashmë është më i ngrohtë. Ky fenomen mund të rrisë temperaturat globale të ajrit me 0.2°C, duke çliruar nxehtësinë e akumuluar në oqeane.

Viti 2024 ishte më i nxehti i regjistruar ndonjëherë, edhe pse El Niño i këtij viti nuk ishte veçanërisht i fortë. Ndërkohë, viti 2025 mbeti i treti më i nxehtë në histori, duke treguar se ndikimi i ndryshimeve klimatike po thellohet.

Scaife parashikon se deri në vitin 2027 mund të shohim një valë të re ekstreme nxehtësie, duke mundësuar që temperatura mesatare globale të tejkalojë 1.5°C krahasuar me nivelet e shekullit XIX.

Pasojat globale: Thatësira, përmbytje dhe zjarre

Efektet e El Niño ndryshojnë sipas rajonit, por zakonisht godasin më rëndë zonat tropikale. Këtu janë disa nga ndikimet e parashikuara:

• Përmbytje të shpeshta në veri të Perusë, Ekuadorit, Afrikës Lindore dhe Azisë Qendrore.
• Rreziku i thatësirave dhe zjarreve pyjore në Australi, Indonezi dhe Amerikën e Jugut, duke rrezikuar sigurinë ushqimore.
• Ulagje e aktivitetit të uraganeve në Atlantik, por rreziku i thatësirave në Amerikën Qendrore.

Mohamed Adow, drejtor i organizatës Power Shift Africa, ka deklaruar se shpallja e El Niño-s është një alarm serioz për miliona njerëz. Ai ka theksuar se kjo situatë mund të çojë në mungesë reshjesh, dështim të të korrave, rritje të çmimeve të ushqimeve dhe shtyrje të familjeve drejt kufijve të mbijetesës, veçanërisht në Afrikën Lindore.

Mos unanimitet midis agjencive: Kur do të shpallet zyrtarisht?

Ndërsa NOAA dhe Agjencia Meteorologjike e Japonisë (JMA) kanë shpallur zyrtarisht fillimin e El Niño-s, Zyra Australiane e Meteorologjisë (BoM) përdor kriteret më të rrepta (temperatura mbi 0.8°C mbi mesataren) dhe ende nuk e ka shpallur zyrtarisht. Megjithatë, ajo pranon se Paqësori tropikal po i afrohet kushteve të El Niño-s dhe mund të zhvillohet më vonë këtë vit.

Përfundim: Një planet në rrezik

El Niño, i kombinuar me ndryshimet klimatike, paraqet një rrezik të madh për jetën në Tokë. Ndërsa shkencëtarët monitorojnë zhvillimin e këtij fenomeni, është e qartë se veprimet e menjëhershme janë të domosdoshme për të minimizuar ndikimet e tij katastrofike.

Burimi i lajmit: orainfo.net
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.