Irani e thekson qëllimet paqësore të programit bërthamor: SHBA-ja e dinë por nuk pranojnë pavarësinë e Teheranit

Irani e thekson qëllimet paqësore të programit bërthamor: SHBA-ja e dinë por nuk pranojnë pavarësinë e Teheranit

Në një deklaratë të fundit, zëvendëszëdhënësi i Presidencës iraniane, Seyyed Mehdi Tabatabai, ka theksuar se Shtetet e Bashkuara janë të vetëdijshme për qëllimet paqësore të programit bërthamor të Iranit. Sidoqoftë, ky njohje nuk pengon SHBA-në të vendosë kufizime të reja kundër Republikës Islamike, duke u bazuar në pretendimin se Teherani nuk mund të jetë një partner i pavarur në arenën ndërkombëtare.

Një histori e gjatë e tensionit dhe mospërfilljes

Tabatabai ka bërë një krahasim historik, duke iu referuar faktit se SHBA-ja ishte një nga vendet që inkurajoi zhvillimin e programit bërthamor të Iranit në vitet 1950, gjatë regjimit të Shahut. Ky program, sipas tij, ishte menduar për qëllime civile, duke përfshirë prodhimin e energjisë elektrike dhe aplikime mjekësore. Megjithatë, pas revolucionit islamik të vitit 1979, marrëdhëniet ndërmjet Iranit dhe SHBA-së u përkeqësuan, duke çuar në një sërë sanksionesh dhe një mosbesim të thellë reciprok.

SHBA-ja njohin qëllimet paqësore, por nuk pranojnë pavarësinë

Sipas zëvendëszëdhënësit iranian, Shtetet e Bashkuara nuk kanë problem me një Iran bërthamor në vetvete, por ajo që nuk mund ta pranojnë është pavarësia e vendit nga ndikimi amerikan. Kjo pikëpamje u konfirmua edhe nga komentet e Sekretarit të Shtetit të SHBA-së, i cili, sipas Tabatabait, ka shprehur shqetësime se një Iran i pavarur mund të jetë një kërcënim për interesat e SHBA-së në rajon.

“Ata i thonë ‘jo’ energjisë bërthamore, ndërsa shtatëdhjetë vjet më parë amerikanët inkurajuan një Iran bërthamor”, ka thënë Tabatabai gjatë një emisioni televiziv. Kjo deklaratë thekson kontradiktën në qëndrimin amerikan: ndërsa në të kaluarën kanë mbështetur zhvillimin bërthamor të Iranit, tani ata pretendojnë se programi i Teheranit ka qëllime ushtarake.

Përgjigja e Iranit: Pavarësia nuk është negociueshme

Republika Islamike e Iranit ka shumë herë deklaruar se programi i saj bërthamor është plotësisht i paqësobëm dhe i mbikëqyrur nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (AIEA). Sidoqoftë, SHBA-ja dhe aleatët e saj kanë vazhduar të imponojnë sanksione të rënda, duke argumentuar se Irani nuk respekton marrëveshjet ndërkombëtare. Ky qëndrim ka çuar në një tension të vazhdueshëm në rajon, duke rrezikuar stabilitetin e përgjithshëm.

Tabatabai ka shtuar se Irani nuk do të hiqë dorë nga e drejta e tij për të zhvilluar energji bërthamore për qëllime civile. Ai ka theksuar se vendi ka të drejtë të përdorë teknologjinë bërthamore në mënyrë paqësore, siç e bëjnë edhe shumë vende të tjera në botë, duke përfshirë edhe disa aleatë të SHBA-së.

Perspektiva e ardhshme: Dialogu apo konfrontimi?

Ekspertët thonë se tensionet e vazhdueshme ndërmjet Iranit dhe SHBA-së mund të çojnë në një scenario të rrezikshëm, duke përfshirë edhe një konflikt të hapur. Megjithatë, shumë analistë besojnë se një zgjidhje diplomatike është e mundur, nëse të gjitha palët janë të gatshme të bëjnë kompromise.

Një gjë është e qartë: Irani nuk do të hiqë dorë nga sovraniteti i tij, edhe nëse kjo do të thotë të përballojë presionin e vazhdueshëm nga SHBA-ja dhe aleatët e saj. Në këtë kontekst, roli i mediacionit ndërkombëtar dhe dialogu i ndërtuar në bazë të respektit reciprok janë më të rëndësishmit për të shmangur një katastrofë të mëtejshme.

Burimi i lajmit: opinion.al
Shënim: Ky material është përpunuar për qëllime informimi nga Portali lajme.mk.